Một thỏa thuận xây dựng đường ống dẫn khí mới giữa Nga và Trung Quốc, được công bố trong tuần này, đang thu hút sự chú ý như một bước đi chiến lược có thể làm thay đổi thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo phân tích của biên tập viên năng lượng Tim McDonnell từ Semafor, dự án này không chỉ mang lại lợi ích lớn cho Trung Quốc mà còn củng cố vị thế của Nga trên thị trường khí đốt, đồng thời đặt các công ty năng lượng Mỹ trước những thách thức mới.
Dự án đường ống, mang tên Power of Siberia 2, dự kiến có khả năng vận chuyển tới 50 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm từ Nga sang Trung Quốc. Đường ống này sẽ bổ sung cho đường ống Power of Siberia hiện tại, vốn đang vận chuyển 38 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm và có thể được mở rộng lên 44 tỷ mét khối.
Khi hoàn thành, hai đường ống này sẽ tạo ra sự cạnh tranh đáng kể với các nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), vốn hiện cung cấp khoảng 600 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm trên toàn cầu.
Đặc biệt, Mỹ, quốc gia đang dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng xuất khẩu LNG, có thể gặp khó khăn trong việc mở rộng thị phần tại châu Á khi nguồn cung khí đốt từ Nga tăng lên.
Tháng trước, khi Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Alaska, nhiều người kỳ vọng đây là cơ hội để Nga tái hòa nhập vào thị trường năng lượng phương Tây, vốn đã hạn chế hợp tác với Nga sau cuộc xung đột tại Ukraine năm 2022.
Tuy nhiên, thay vì hướng về phương Tây, Tổng thống Putin đã lựa chọn củng cố mối quan hệ lâu dài với Trung Quốc thông qua thỏa thuận đường ống mới, theo nhận định của ông McDonnell.
Đối với Trung Quốc, thỏa thuận này mang lại lợi thế chiến lược. Hiện tại, Trung Quốc đã tạm dừng nhập khẩu LNG từ Mỹ. Việc sở hữu một đường ống dẫn khí lớn từ Nga sẽ giúp nước này tăng cường vị thế trong các cuộc đàm phán LNG trong tương lai, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận nguồn khí đốt qua đường ống cho toàn khu vực châu Á. Điều này có thể gây bất lợi cho các nhà xuất khẩu LNG của Mỹ.
Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn còn một số điểm chưa rõ ràng. Phía Trung Quốc đưa ra thông tin khá chung chung về bản chất của dự án, và vấn đề quan trọng về giá khí đốt vẫn chưa được thống nhất. Điều này khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu đường ống Power of Siberia 2 có thực sự được triển khai hay không.
Một số công ty Mỹ có liên quan đến lĩnh vực LNG, bao gồm Cheniere Energy, Venture Global, New Fortress Energy, NextDecade và Exxon Mobil, có thể chịu tác động từ sự thay đổi này trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Thỏa thuận giữa Nga và Trung Quốc, nếu thành công, không chỉ là một bước đi kinh tế mà còn là một động thái địa chính trị, hứa hẹn định hình lại bức tranh năng lượng trong những năm tới.
