Thu hồi đất và tái định cư: Giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ?

(CLO) Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam cho rằng, vấn đề đền bù tái định cư là một vấn đề liên quan sâu sắc đến đô thị học và đồng thuận người dân, việc giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ.

Mới đây, UBND TPHCM phê duyệt đề án "Quản lý và phương hướng sử dụng đất đai hiệu quả”, trong đó có nội dung thu hồi diện tích đất liền kề công trình hạ tầng để tái định cư và bán đấu giá. Theo đó, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ với diện tích đất nhỏ hơn, tỉ lệ nghịch với giá đất tăng thêm do hạ tầng mang lại.

Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam cho biết, theo Luật đất đai 2013, trong trường hợp nhà ở, đất ở của các cá nhân tổ chức nằm trong khu vực giải tỏa mặt bằng để thực hiện mục đích công hoặc mục đích thương mại, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện do Nhà nước quy định, sẽ được bố trí các phương án tái định cư phù hợp. Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư.

Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam

Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam

Theo đề án được phê duyệt mới đây của UBND TP, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ, và diện tích đất dôi dư sau khi tái định cư sẽ được quy hoạch lại và bán đấu giá để lấy kinh phí đầu tư cho chính dự án đó. Phương án thu hồi thêm đất và tái định cư sẽ được đưa ra lấy ý kiến của cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng. Nếu đa số người dân đồng ý (khoảng 2/3) thì phương án sẽ được phê duyệt. Đối với thiểu số người dân không đồng ý phải lựa chọn: hoặc chấp thuận phương án hoặc bị Nhà nước thu hồi đất.

Song, theo tiến sĩ Sử Ngọc Khương, phương án đền bù hiệu quả nhất cho người dân không nằm ở việc giá đất được đền bù là cao hay thấp. “Nhìn chung, trong những trường hợp có liên quan đến đền bù đất đai trong khu vực cần giải tỏa mặt bằng, theo tôi cốt cốt lõi của vấn đề là nằm ở sự đồng thuận của người dân”, ông Khương nhấn mạnh.

Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam cho rằng, phương án được chọn phải quan tâm và cân nhắc đến sinh hoạt, tập quán và công việc của những người bị ảnh hưởng. Ví dụ, nếu quy hoạch tái định cư với các cư dân trong một tòa chung cư tại quận 1, đơn vị phụ trách việc giải tỏa cần cân nhắc đến việc những người dân này đã quen thuộc với nếp sinh hoạt và làm việc, cho nên việc tái định cư họ ở một chỗ khác là một bài toán liên quan sâu sắc đến đời sống thường ngày và mưu sinh của họ.

“Còn đối với những nơi tái định cư tại chỗ, sự đồng thuận của người dân tại khu vực này như thế nào cho thỏa đáng rất quan trọng. Trong trường hợp này, nếu những dự án thuộc dự án công, nhận đầu tư của Nhà Nước như trường học, bệnh viện, công viên... thì thường sẽ nhận sự ủng hộ mạnh mẽ từ người dân. Còn nếu là những dự án mang tính chất thương mại và phục vụ lợi ích của một số nhà đầu tư nào đó như khu chung cư, công ty, cơ sở sản xuất... thì sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định”, tiến sĩ Khương phân tích.

Trong nhiều năm vừa qua, nước ta đã chứng kiến nhiều vụ tranh chấp đất đai vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ người dân trong việc đền bù giải tỏa và tái định cư. Đa số trong những trường hợp này, các đơn vị quản lý thường tập trung cân nhắc đến giá trị đất. Như tái định cư tại chỗ thì làm sao cho giá trị bằng mà diện tích nhỏ hơn, hay tái định cư xa để có diện tích lớn hơn và bằng giá trị.

Nhưng theo tiến sĩ Khương, đó chỉ là “điều kiện cần, nhưng chưa đủ”. Yếu tố quan trọng để làm thỏa mản nhu cầu của người dân liên quan đến mưu sinh và hành vi, tập quán sống của những người bị ảnh hưởng.

“Để hiểu rõ hơn, hãy hình dung nếu như một người xuất thân từ một xóm lao động giờ phải tái định cư ở một tòa chung cư, và họ hoàn toàn khác biệt những người hàng xóm thì họ sẽ như thế nào? Một hành vi đơn giản để hiểu là bình thường họ đã quen với việc mang rác trong nhà ra cho vào thùng rác phía trước, nhưng ở chung cư thì hoàn toàn khác và họ không làm như vậy được”, tiến sĩ Khương đưa ra ví dụ.

Vì thế, ông cho rằng vấn đề đền bù tái định cư là một vấn đề liên quan sâu sắc đến đô thị học và đồng thuận người dân, và việc giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ.

Mới đây, UBND TPHCM phê duyệt đề án

Mới đây, UBND TPHCM phê duyệt đề án "Quản lý và phương hướng sử dụng đất đai hiệu quả”

Theo Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, xét trên hai hình thức tái định cư, hướng giải quyết phù hợp còn tùy vào khả năng của chính quyền địa phương và theo quỹ đất đô thị. Vì vậy, cách giải quyết tái định cư tại chỗ cần giải quyết thêm một vấn đề nữa là người dân sẽ nhận được những lợi ích gì từ việc chỉnh trang đô thị hoặc nâng cấp cơ sở hạ tầng.

“Phải thấy rằng trong một số hoàn cảnh, đất nằm trong diện tái định cư của người dân là đất của tô tiên ông bà gia đình họ, vì thế phải giải quyết như thế nào để có sự đồng thuận và nhìn nhận tích cực của chính những người dân đó. Vấn đề không thể giải quyết đơn giản bằng việc cứ xây một chung cư thật to để bù lại diện tích với giá cả. Đây thật sự là một bài toán rất lớn không phải chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là những nước đang phát triên nơi mà bài toán chỉnh trang đô thị luôn vấp phải nhiều tranh chấp từ phía người dân”, tiến sĩ Khương nêu quan điểm.

Ông chỉ ra, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ với diện tích đất nhỏ hơn so với diện tích sở hữu ban đầu của họ. Điều này có thể sẽ tạo ra những ảnh hưởng nhất định về cảnh quan chung của đô thị, và là bài toán mà các nhà quản lý và nhà đầu tư phải trả lời.

“Trên thế giới, những căn hộ 25-30 m2 không phải là hiếm, nhưng tại sao tại nhiều nơi lại thành tổ uyên ương mà không phải là ổ chuột? Đây là do vấn đề về quản lý. Quan trọng nhất là giải quyết được nhu cầu, sinh hoạt và mưu sinh của dân, rồi giải quyết tiếp vấn đề còn lại là làm sao mà cuộc sống của họ được bình yên. Hiện, địa bàn TPHCM và Hà Nội còn rất nhiều khu chung cư cũ đã xuống cấp và những khu tự phát không quy hoạch từ trước năm 1975, cho nên việc chỉnh trang đô thị là rất cần thiết. Vì thế, giải quyết được nhu cầu cuộc sống của người dân rất quan trọng trong quá trình hiện đại hóa đô thị”, tiến sĩ Khương nhận định.

Kỳ Hoa

Xem thêm

QL22 mở rộng kích hoạt làn sóng “di cư ngược” về trung tâm mới phía Tây Bắc TP.HCM

QL22 mở rộng kích hoạt làn sóng “di cư ngược” về trung tâm mới phía Tây Bắc TP.HCM

(CLO) Việc TP.HCM quyết định khởi công dự án nâng cấp QL22 lên 10 làn xe trong năm 2026 không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn giao thông mà còn định vị lại bản đồ bất động sản khu Tây Bắc. Hưởng lợi trực tiếp từ cú hích hạ tầng đó, Vinhomes Sài Gòn Park đang trở thành tâm điểm hút dòng người nhờ giải quyết nhu cầu thực cho hàng vạn người dân khu vực và mở ra tiềm năng tăng trưởng vượt trội nhờ vị thế cửa ngõ giao thương quốc tế.

The Greenery 2: Đại lộ trung tâm – Xứng tầm Đất Cảng

The Greenery 2: Đại lộ trung tâm – Xứng tầm Đất Cảng

Tọa lạc tại tâm điểm phát triển mới của Thủy Nguyên, The Greenery 2 sở hữu lợi thế kết nối trực diện trên trục đại lộ trung tâm, nơi giao thoa giữa nhịp sống đô thị hiện đại, thương mại sôi động và dòng chảy phát triển mạnh mẽ của Hải Phòng. Không chỉ mở ra cơ hội an cư trong một không gian quy hoạch đồng bộ, dự án còn kiến tạo chuẩn sống mới với môi trường sống xanh, tiện nghi và giàu tiềm năng gia tăng giá trị. Giữa trung tâm đang chuyển mình từng ngày, The Greenery 2 mang đến một điểm đến cân bằng giữa sôi động và thư thái, giữa chất sống đô thị và cảm giác an nhiên – nơi mỗi ngày đều là một trải nghiệm trọn vẹn cho cư dân hiện đại.

Giá nhà lập đỉnh, người trẻ đổ xô đi thuê: Cơn sốt phòng trọ Hà Nội nóng trở lại

Giá nhà lập đỉnh, người trẻ đổ xô đi thuê: Cơn sốt phòng trọ Hà Nội nóng trở lại

(CLO) Thị trường nhà ở cho thuê tại Hà Nội thời gian gần đây có dấu hiệu sôi động trở lại ở một số khu vực. Tuy nhiên, đằng sau diễn biến này không chỉ là câu chuyện cung - cầu của thị trường cho thuê, mà còn cho thấy nhu cầu rất lớn về những sản phẩm nhà ở có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người trẻ.

Kiệt tác Zen nguyên bản và dấu ấn SITES danh giá tại tọa độ “chữa lành” The Komorebi

Kiệt tác Zen nguyên bản và dấu ấn SITES danh giá tại tọa độ “chữa lành” The Komorebi

Giữa lòng đô thị đảo Vinhomes Royal Island (Hải Phòng), The Komorebi được kiến tạo như một kiệt tác sống - nghỉ dưỡng đầy tinh tế dành cho giới tinh hoa. Không chỉ mang kiến trúc Zen nguyên bản được chắp bút bởi kiến trúc sư huyền thoại Kengo Kuma, dự án còn sở hữu công viên đầu tiên tại Việt Nam đạt tiền chứng chỉ SITES - tiêu chuẩn danh giá hàng đầu thế giới về thiết kế cảnh quan và phát triển không gian bền vững.

Việt Nhân Hải Phòng: Nơi nhân sự được trao đặc quyền và không gian phát triển toàn diện

Việt Nhân Hải Phòng: Nơi nhân sự được trao đặc quyền và không gian phát triển toàn diện

Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, bài toán thu hút và giữ chân nhân tài của các doanh nghiệp địa ốc ngày càng trở nên khốc liệt. Tại khu vực Hải Phòng, Bất động sản Việt Nhân đang trở thành điểm đến lý tưởng được nhiều chuyên viên môi giới từ “lão làng” đến người trẻ mới vào nghề lựa chọn đồng hành. Đâu là công thức tạo nên sức hút khác biệt này?

Thêm động lực phát triển nhà ở xã hội tại Lào Cai

Thêm động lực phát triển nhà ở xã hội tại Lào Cai

(CLO) UBND tỉnh Lào Cai vừa quyết định giao Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh thực hiện mục tiêu, chức năng của Quỹ Nhà ở địa phương. Đây là bước cụ thể hóa các cơ chế, chính sách mới của Trung ương về phát triển nhà ở xã hội, góp phần tạo thêm nguồn lực đầu tư, mở rộng quỹ nhà ở phục vụ người thu nhập thấp, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trên địa bàn tỉnh.

Ninh Bình chấp thuận đầu tư dự án nhà ở xã hội hơn 1.067 tỷ đồng phục vụ hơn 2.500 người dân

Ninh Bình tăng cường phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê

(CLO) Ngày 11/6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình ban hành Công văn số 535-CV/TU về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trên địa bàn tỉnh, nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Phát triển nhà ở cho thuê là "lời giải" cho bài toán lệch pha cung - cầu

Phát triển nhà ở cho thuê là "lời giải" cho bài toán lệch pha cung - cầu

(NB&CL) Theo Luật sư, Chuyên gia pháp lý Nguyễn Văn Đỉnh, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê bên cạnh nhà ở để bán là định hướng đúng đắn nhằm khắc phục tình trạng lệch pha cung - cầu trên thị trường. Tuy nhiên, để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia, cần có các cơ chế đột phá về đất đai, tín dụng và quỹ đất sạch, tạo điều kiện cho nhà đầu tư yên tâm phát triển phân khúc này.

KITA Group tài trợ Hội thảo phát triển Khu thương mại tự do tại Đà Nẵng

KITA Group tài trợ Hội thảo phát triển Khu thương mại tự do tại Đà Nẵng

Trong bối cảnh Đà Nẵng nghiên cứu phát triển Khu thương mại tự do (FTZ) như một cực tăng trưởng mới, Hội thảo “Mô hình phát triển Khu kinh tế tự do - Kinh nghiệm thế giới và bối cảnh Việt Nam” diễn ra ngày 13/06 tới đây tiếp tục quy tụ các chuyên gia, tổ chức và doanh nghiệp cùng đóng góp giải pháp cho một trong những định hướng phát triển quan trọng của thành phố.

Hải Phòng: Cầu Nguyễn Trãi “tăng tốc” xây dựng, dự án nào hưởng lợi nhất?

Hải Phòng: Cầu Nguyễn Trãi “tăng tốc” xây dựng, dự án nào hưởng lợi nhất?

Thông tin dự án đầu tư xây dựng cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận chính thức vượt mốc 52,43% giá trị hợp đồng đang trở thành tâm điểm chú ý của thị trường bất động sản Hải Phòng. Theo báo cáo mới nhất từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố, việc khối lượng xây lắp băng băng đi qua hơn một nửa chặng đường là minh chứng rõ nét cho quyết tâm cao độ của các đơn vị thi công nhằm đưa công trình trọng điểm này về đích đúng hẹn.

Giá thuê nhà ở xã hội chỉ 6,5 triệu đồng/tháng, HoREA muốn tăng mạnh nguồn cung

Giá thuê nhà ở xã hội chỉ 6,5 triệu đồng/tháng, HoREA muốn tăng mạnh nguồn cung

(CLO) Trong bối cảnh gần 1 triệu người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại TP HCM, Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) đã đề xuất hàng loạt cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê giá phù hợp. Theo Hiệp hội, đây là giải pháp quan trọng để mở rộng nguồn cung nhà ở giá rẻ cho công nhân và người thu nhập thấp.

HANDIRESCO cho thuê văn phòng tại Hà Nội

HANDIRESCO cho thuê văn phòng tại Hà Nội

Công ty TNHH một thành viên Kinh doanh dịch vụ nhà Hà Nội (HANDIRESCO) là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, trực thuộc Tổng Công ty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội. Với hơn 37 năm hình thành và phát triển, HANDIRESCO đã từng bước xây dựng và khẳng định vị thế vững chắc trong lĩnh vực bất động sản, gắn liền với uy tín thương hiệu, chất lượng dịch vụ và hiệu quả đầu tư. 

Kiến Á Group sẵn sàng cho chặng đường phát triển mới với diện mạo thương hiệu xanh

Kiến Á Group sẵn sàng cho chặng đường phát triển mới với diện mạo thương hiệu xanh

Sau hơn 30 năm bền bỉ kiến tạo những cộng đồng sống có giá trị, Kiến Á Group bước vào năm 2026 với một diện mạo mới - sắc xanh của sự trưởng thành, vững vàng và khát vọng hội nhập toàn cầu. Đây không chỉ là sự thay đổi về nhận diện, mà còn là dấu mốc mở ra một chương phát triển mới của doanh nghiệp.

Cỡ chữ bài viết: