Thu hồi đất và tái định cư: Giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ?

(CLO) Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam cho rằng, vấn đề đền bù tái định cư là một vấn đề liên quan sâu sắc đến đô thị học và đồng thuận người dân, việc giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ.

Mới đây, UBND TPHCM phê duyệt đề án "Quản lý và phương hướng sử dụng đất đai hiệu quả”, trong đó có nội dung thu hồi diện tích đất liền kề công trình hạ tầng để tái định cư và bán đấu giá. Theo đó, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ với diện tích đất nhỏ hơn, tỉ lệ nghịch với giá đất tăng thêm do hạ tầng mang lại.

Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam cho biết, theo Luật đất đai 2013, trong trường hợp nhà ở, đất ở của các cá nhân tổ chức nằm trong khu vực giải tỏa mặt bằng để thực hiện mục đích công hoặc mục đích thương mại, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện do Nhà nước quy định, sẽ được bố trí các phương án tái định cư phù hợp. Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư.

Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam

Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam

Theo đề án được phê duyệt mới đây của UBND TP, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ, và diện tích đất dôi dư sau khi tái định cư sẽ được quy hoạch lại và bán đấu giá để lấy kinh phí đầu tư cho chính dự án đó. Phương án thu hồi thêm đất và tái định cư sẽ được đưa ra lấy ý kiến của cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng. Nếu đa số người dân đồng ý (khoảng 2/3) thì phương án sẽ được phê duyệt. Đối với thiểu số người dân không đồng ý phải lựa chọn: hoặc chấp thuận phương án hoặc bị Nhà nước thu hồi đất.

Song, theo tiến sĩ Sử Ngọc Khương, phương án đền bù hiệu quả nhất cho người dân không nằm ở việc giá đất được đền bù là cao hay thấp. “Nhìn chung, trong những trường hợp có liên quan đến đền bù đất đai trong khu vực cần giải tỏa mặt bằng, theo tôi cốt cốt lõi của vấn đề là nằm ở sự đồng thuận của người dân”, ông Khương nhấn mạnh.

Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam cho rằng, phương án được chọn phải quan tâm và cân nhắc đến sinh hoạt, tập quán và công việc của những người bị ảnh hưởng. Ví dụ, nếu quy hoạch tái định cư với các cư dân trong một tòa chung cư tại quận 1, đơn vị phụ trách việc giải tỏa cần cân nhắc đến việc những người dân này đã quen thuộc với nếp sinh hoạt và làm việc, cho nên việc tái định cư họ ở một chỗ khác là một bài toán liên quan sâu sắc đến đời sống thường ngày và mưu sinh của họ.

“Còn đối với những nơi tái định cư tại chỗ, sự đồng thuận của người dân tại khu vực này như thế nào cho thỏa đáng rất quan trọng. Trong trường hợp này, nếu những dự án thuộc dự án công, nhận đầu tư của Nhà Nước như trường học, bệnh viện, công viên... thì thường sẽ nhận sự ủng hộ mạnh mẽ từ người dân. Còn nếu là những dự án mang tính chất thương mại và phục vụ lợi ích của một số nhà đầu tư nào đó như khu chung cư, công ty, cơ sở sản xuất... thì sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định”, tiến sĩ Khương phân tích.

Trong nhiều năm vừa qua, nước ta đã chứng kiến nhiều vụ tranh chấp đất đai vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ người dân trong việc đền bù giải tỏa và tái định cư. Đa số trong những trường hợp này, các đơn vị quản lý thường tập trung cân nhắc đến giá trị đất. Như tái định cư tại chỗ thì làm sao cho giá trị bằng mà diện tích nhỏ hơn, hay tái định cư xa để có diện tích lớn hơn và bằng giá trị.

Nhưng theo tiến sĩ Khương, đó chỉ là “điều kiện cần, nhưng chưa đủ”. Yếu tố quan trọng để làm thỏa mản nhu cầu của người dân liên quan đến mưu sinh và hành vi, tập quán sống của những người bị ảnh hưởng.

“Để hiểu rõ hơn, hãy hình dung nếu như một người xuất thân từ một xóm lao động giờ phải tái định cư ở một tòa chung cư, và họ hoàn toàn khác biệt những người hàng xóm thì họ sẽ như thế nào? Một hành vi đơn giản để hiểu là bình thường họ đã quen với việc mang rác trong nhà ra cho vào thùng rác phía trước, nhưng ở chung cư thì hoàn toàn khác và họ không làm như vậy được”, tiến sĩ Khương đưa ra ví dụ.

Vì thế, ông cho rằng vấn đề đền bù tái định cư là một vấn đề liên quan sâu sắc đến đô thị học và đồng thuận người dân, và việc giải quyết chỉ bằng góc nhìn tài chính không chưa đủ.

Mới đây, UBND TPHCM phê duyệt đề án

Mới đây, UBND TPHCM phê duyệt đề án "Quản lý và phương hướng sử dụng đất đai hiệu quả”

Theo Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, xét trên hai hình thức tái định cư, hướng giải quyết phù hợp còn tùy vào khả năng của chính quyền địa phương và theo quỹ đất đô thị. Vì vậy, cách giải quyết tái định cư tại chỗ cần giải quyết thêm một vấn đề nữa là người dân sẽ nhận được những lợi ích gì từ việc chỉnh trang đô thị hoặc nâng cấp cơ sở hạ tầng.

“Phải thấy rằng trong một số hoàn cảnh, đất nằm trong diện tái định cư của người dân là đất của tô tiên ông bà gia đình họ, vì thế phải giải quyết như thế nào để có sự đồng thuận và nhìn nhận tích cực của chính những người dân đó. Vấn đề không thể giải quyết đơn giản bằng việc cứ xây một chung cư thật to để bù lại diện tích với giá cả. Đây thật sự là một bài toán rất lớn không phải chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là những nước đang phát triên nơi mà bài toán chỉnh trang đô thị luôn vấp phải nhiều tranh chấp từ phía người dân”, tiến sĩ Khương nêu quan điểm.

Ông chỉ ra, người có đất bị thu hồi trong dự án hạ tầng và phần đất thu hồi thêm sẽ được tái định cư tại chỗ với diện tích đất nhỏ hơn so với diện tích sở hữu ban đầu của họ. Điều này có thể sẽ tạo ra những ảnh hưởng nhất định về cảnh quan chung của đô thị, và là bài toán mà các nhà quản lý và nhà đầu tư phải trả lời.

“Trên thế giới, những căn hộ 25-30 m2 không phải là hiếm, nhưng tại sao tại nhiều nơi lại thành tổ uyên ương mà không phải là ổ chuột? Đây là do vấn đề về quản lý. Quan trọng nhất là giải quyết được nhu cầu, sinh hoạt và mưu sinh của dân, rồi giải quyết tiếp vấn đề còn lại là làm sao mà cuộc sống của họ được bình yên. Hiện, địa bàn TPHCM và Hà Nội còn rất nhiều khu chung cư cũ đã xuống cấp và những khu tự phát không quy hoạch từ trước năm 1975, cho nên việc chỉnh trang đô thị là rất cần thiết. Vì thế, giải quyết được nhu cầu cuộc sống của người dân rất quan trọng trong quá trình hiện đại hóa đô thị”, tiến sĩ Khương nhận định.

Kỳ Hoa

Xem thêm

Thái Nguyên: Khởi công 5 công trình, dự án quy mô lớn nhân kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh

Thái Nguyên: Khởi công 5 công trình, dự án quy mô lớn nhân kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh

(CLO) Ngày 29/10, tỉnh Thái Nguyên đồng loạt tổ chức khởi công 5 công trình, dự án quy mô lớn, thiết thực chào mừng kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh (4/11/1831 - 4/11/2026), hưởng ứng Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an sinh trên địa bàn.

Đông Nam Á thừa nhiều nhà ở nhưng người trẻ khó mua

Đông Nam Á thừa nhiều nhà ở nhưng người trẻ khó mua

(CLO) Tại nhiều thị trường Đông Nam Á, hàng chục nghìn căn nhà vẫn chưa tìm được người mua, trong khi người trẻ chật vật tìm nơi ở phù hợp với thu nhập. Nghịch lý này phản ánh sự lệch pha giữa nguồn cung bất động sản và nhu cầu nhà ở thực tế.

Pearl Residence: Tặng quà tân gia với gói sân vườn trị giá lên đến 250 triệu đồng

Pearl Residence: Tặng quà tân gia với gói sân vườn trị giá lên đến 250 triệu đồng

Giữa nhịp sống sôi động của đô thị biển Cửa Lò, bộ sưu tập giới hạn căn hộ tầng 3 tại Pearl Residence mở ra chốn an cư lý tưởng cho những ai kiếm tìm khoảng xanh riêng tư. Sở hữu thềm ban công để gia chủ tự do kiến tạo sân vườn theo sở thích, nơi đây dung hòa hoàn hảo giữa trải nghiệm sống gần gũi thiên nhiên, tiện nghi hiện đại và lợi thế kết nối ngay tâm điểm phố biển.

Vĩnh Hưng tái thiết 447ha, người dân được bố trí tái định cư tại phường

Vĩnh Hưng tái thiết 447ha, người dân được bố trí tái định cư tại phường

(CLO) Phường Vĩnh Hưng đang đứng trước kế hoạch tái thiết đô thị quy mô khoảng 447ha nhằm khắc phục tình trạng đường sá chật hẹp, hạ tầng xuống cấp và ngập úng kéo dài. Theo chính quyền địa phương, người dân thuộc diện thu hồi đất có nhu cầu tái định cư sẽ được bố trí nhà ở ngay trên địa bàn phường để ổn định cuộc sống và duy trì sinh kế.

Từ kiến trúc đến trải nghiệm sống: Câu chuyện thiết kế tại Imperia Sensa Park

Từ kiến trúc đến trải nghiệm sống: Câu chuyện thiết kế tại Imperia Sensa Park

Một ngô nhà đẹp có thể gây ấn tượng ngay từ lần đầu ghé thăm, nhưng điều khiến con người mong muốn trở về mỗi ngày lại đến từ những trải nghiệm gần gũi: ánh sáng tự nhiên, làn gió mát lành, khoảng xanh yên tĩnh hay cảm giác thư thái trong từng không gian sống. Tại Imperia Sensa Park, MIK Group cùng các đơn vị tư vấn thiết kế studioMilou và ONG&ONG đã đưa những cảm nhận đời thường ấy vào tư duy kiến tạo, hướng đến một không gian sống nơi kiến trúc, thiên nhiên và con người tìm thấy sự hài hòa.

Xã Bình Minh: ‘Chốt’ cứng mốc thời gian giải phóng mặt bằng hàng loạt dự án nhà ở xã hội

Xã Bình Minh: ‘Chốt’ cứng mốc thời gian giải phóng mặt bằng hàng loạt dự án nhà ở xã hội

(CLO) Trước yêu cầu gắt gao về tiến độ từ TP Hà Nội, UBND xã Bình Minh vừa yêu cầu các đơn vị, tổ chức liên quan phải khẩn trương tìm giải pháp tháo gỡ mọi vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Mục tiêu trọng tâm là phải đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo các dự án nhà ở trên địa bàn về đích đúng kế hoạch.

Vì sao bài toán kinh doanh tại “Quận Nhất mới” Vịnh Tiên không phụ thuộc vào mùa vụ?

Vì sao bài toán kinh doanh tại “Quận Nhất mới” Vịnh Tiên không phụ thuộc vào mùa vụ?

(CLO) Khách gia đình tìm đến vì công viên giải trí, người yêu thể thao đến vì sân golf, khách lưu trú muốn tận hưởng trải nghiệm nghỉ dưỡng 5-6 sao bên biển, người yêu nghệ thuật đến vì những đêm diễn hoành tráng… Khi nhiều dòng khách, nhiều nhu cầu cùng hội tụ tại một điểm đến, Vịnh Tiên tại Vinhomes Green Paradise Cần Giờ tự nhiên sẽ trở thành tâm điểm kinh doanh sầm uất, sinh dòng tiền bền vững.

Bức tranh hạ tầng nghìn tỷ và làn sóng tái định giá bất động sản phía đông Hà Nội

Bức tranh hạ tầng nghìn tỷ và làn sóng tái định giá bất động sản phía đông Hà Nội

Sự bứt phá của hàng loạt siêu công trình giao thông nghìn tỷ đang tạo ra bước ngoặt cho bờ Đông sông Hồng. Giới phân tích nhận định, đây là yếu tố quan trọng kích hoạt làn sóng tái định giá bất động sản khu vực, đưa những dự án sở hữu vị trí kết nối thuận tiện như Eurowindow Twin Parks trở thành điểm đến thu hút dòng vốn đầu tư.

Hệ tiện ích mở rộng giá trị sử dụng của Newtown Legend Đà Nẵng

Hệ tiện ích mở rộng giá trị sử dụng của Newtown Legend Đà Nẵng

Sân golf 36 hố đẳng cấp quốc tế, khách sạn 5 sao, hệ tiện ích nội khu và trục du lịch Trường Sa – Hội An tạo thành hệ sinh thái đa lớp bao quanh Newtown Legend, góp phần mở rộng không gian trải nghiệm, tạo thêm điều kiện để các dòng sản phẩm biệt thự và shophouse phát huy công năng nghỉ dưỡng, lưu trú và thương mại.

Thị trường nhà sang trọng tại Dubai hạ nhiệt vì chiến tranh

Thị trường nhà sang trọng tại Dubai hạ nhiệt vì chiến tranh

(CLO) Thị trường bất động sản hạng sang tại Dubai bắt đầu hạ nhiệt khi xung đột liên quan đến Iran kéo dài, ảnh hưởng đến tâm lý người mua và làm chậm đà tăng trưởng kéo dài nhiều năm. Dù lượng giao dịch giảm so với cùng kỳ năm 2025, nhu cầu đối với phân khúc cao cấp vẫn duy trì ở mức đáng kể.

Nhà bình dân tại TP HCM tiếp tục 'tuyệt chủng', phân khúc trung cấp chỉ chiếm 7,1%

Nhà bình dân tại TP HCM tiếp tục 'tuyệt chủng', phân khúc trung cấp chỉ chiếm 7,1%

(CLO) Nguồn cung nhà ở tại TP HCM tiếp tục mất cân đối khi phân khúc cao cấp và trung - cao cấp chiếm ưu thế, trong khi nhà ở bình dân không có dự án nào đủ điều kiện huy động vốn, còn phân khúc trung cấp chỉ chiếm 7,1%. Thực trạng này khiến bài toán phát triển nhà ở vừa túi tiền, đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân ngày càng trở nên cấp thiết.

Sức hút của căn hộ cao tầng Newtown Diamond từ lợi thế tầm nhìn đa lớp

Sức hút của căn hộ cao tầng Newtown Diamond từ lợi thế tầm nhìn đa lớp

Sở hữu tầm nhìn hướng ra sân gôn Legend Danang Golf Resort, biển Đà Nẵng và sông Cổ Cò, căn hộ Newtown Diamond tạo lợi thế khác biệt trong trải nghiệm sống, đồng thời gia tăng sức hấp dẫn đối với khách thuê và mở ra cơ hội khai thác dịch vụ lưu trú để tối ưu hóa giá trị đầu tư.

Làm cả năm không chi tiêu, người Hà Nội chỉ mua được hơn 2m2 căn hộ

Làm cả năm không chi tiêu, người Hà Nội chỉ mua được hơn 2m2 căn hộ

(CLO) Giá căn hộ bình quân tại Hà Nội đã lên 79,3 triệu đồng/m2, gần gấp đôi so với năm 2019, trong khi nguồn cung ngày càng nghiêng về phân khúc cao cấp và siêu cao cấp. Với thu nhập bình quân gần 180 triệu đồng/năm, người dân phải dành toàn bộ thu nhập cả năm, không chi tiêu một đồng, mới mua được hơn 2m2 căn hộ.

Cỡ chữ bài viết: