Ngày 14/9, tại Hà Nội, ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tổ chức hội thảo “Nông nghiệp sinh thái cho tương lai bền vững”, với sự tham dự của hơn 100 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức phi chính phủ và các đối tác phát triển quốc tế.
Trong số này có gần 30 đại biểu đến từ các quốc gia châu Á và châu Phi. Hội thảo tập trung trao đổi kinh nghiệm, mô hình thực tiễn và các giải pháp thúc đẩy nông nghiệp sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường ngày càng biến động.
Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái không chỉ dừng ở việc thay đổi phương thức sản xuất. Việc chuyển đổi cần tạo được sinh kế khả thi, mở rộng cơ hội thị trường và giúp cộng đồng nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.
Một trong những nội dung được nhấn mạnh là vai trò của phụ nữ và thanh niên. Đây không chỉ là nhóm tham gia hoặc hưởng lợi mà cần được tạo điều kiện để trực tiếp tham gia quyết định, tổ chức sản xuất và dẫn dắt các sáng kiến tại cộng đồng.
Theo các đại biểu, phụ nữ hiện vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận nguồn lực và quyền ra quyết định. Trong khi đó, thanh niên có lợi thế về đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và phát triển các mô hình kinh doanh mới. Vì vậy, chính sách và chương trình hỗ trợ cần hướng tới sự tham gia thực chất của hai nhóm này.
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam cho biết, năm 2026 là Năm Quốc tế Nữ Nông dân, trong khi chỉ còn bốn năm để hoàn thành các Mục tiêu Phát triển bền vững đến năm 2030.
Theo bà Pauline Tamesis, nông nghiệp sinh thái đặt con người và hệ sinh thái ở vị trí trung tâm, đồng thời có khả năng đóng góp vào việc thực hiện 10 Mục tiêu Phát triển bền vững. Để tạo tác động trên quy mô lớn và lâu dài, các quốc gia cần phát triển sinh kế bền vững, thị trường xanh; phát huy vai trò của phụ nữ, thanh niên; đồng thời tăng cường sự đồng bộ giữa chính sách, quan hệ đối tác và nguồn tài chính.
Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn, bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng Đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam cho biết, trong giai đoạn 2023-2025, một số mô hình chăn nuôi và thủy sản được triển khai tại đồng bằng sông Cửu Long đã giúp giảm hơn 11% lượng phát thải và giảm chi phí năng lượng hằng tháng từ 480.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi hộ.
Có 837 hộ dân tham gia và hưởng lợi từ các mô hình này, phần lớn do phụ nữ làm chủ. Bà Hoàng Phương Thảo cho rằng, việc tăng cường hợp tác Nam - Nam sẽ góp phần kết nối tri thức, sáng kiến và nguồn lực, qua đó hỗ trợ nhân rộng những mô hình phù hợp.
Từ các phiên thảo luận, đại biểu nhận định chuyển đổi nông nghiệp sinh thái còn đòi hỏi tháo gỡ những rào cản về chi phí, vốn và rủi ro sản xuất; phát triển chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh; đồng thời bảo đảm người sản xuất được hưởng phần giá trị công bằng hơn.
Hội thảo cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, giới nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức phát triển để huy động nguồn lực, đưa những sáng kiến đã chứng minh hiệu quả vào thực tiễn và mở rộng quy mô.
