Từ ngày 29/7 đến 3/8, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên, triển lãm “Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” sẽ được tổ chức, góp phần khẳng định những giá trị lịch sử, học thuật và nhân văn mà nhà bác học lớn của dân tộc để lại.
Triển lãm do Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, Trung tâm Văn hóa tỉnh Hưng Yên cùng các đơn vị liên quan tổ chức.
Gần 200 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, bản sao tư liệu Hán Nôm, mộc bản, văn bia, sách cổ và công trình nghiên cứu được sưu tầm từ các cơ quan lưu trữ, bảo tàng, thư viện, cơ sở nghiên cứu, dòng họ Lê Quý Đôn và nhiều đơn vị liên quan sẽ được giới thiệu tới công chúng.
Không gian trưng bày được xây dựng theo mạch lịch sử, kết hợp giữa phương thức trưng bày truyền thống và mỹ thuật hiện đại, tái hiện hành trình từ quê hương, cuộc đời, sự nghiệp đến kho tàng tri thức, di sản tư tưởng của Lê Quý Đôn.
Triển lãm gồm 5 chuyên đề. Trong đó, chuyên đề “Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - Cuộc đời và sự nghiệp” giới thiệu quê hương, gia đình, thân thế và hành trình khoa bảng của Lê Quý Đôn thông qua hệ thống ảnh tư liệu, bản đồ cổ, gia phả, văn bia, mộc bản cùng nhiều tài liệu liên quan.
Qua đó, hình ảnh một học giả lớn của thế kỷ XVIII hiện lên với tinh thần ham học, ý chí cống hiến và trách nhiệm sâu sắc đối với quốc gia, dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của ông không chỉ để lại dấu ấn trong lịch sử khoa bảng mà còn trở thành biểu tượng tiêu biểu cho truyền thống hiếu học, trọng tri thức của người Việt Nam.
“Di sản tư liệu - Tinh hoa tri thức” là chuyên đề trọng tâm, giới thiệu kho tàng trước tác đồ sộ của Lê Quý Đôn trên nhiều lĩnh vực như lịch sử, địa lý, triết học, quân sự, ngoại giao, nông học, văn học và thư tịch học.
Thông qua các bản sao sách cổ, thư tịch Hán Nôm, mộc bản và công trình nghiên cứu, công chúng có điều kiện tiếp cận rõ hơn giá trị khoa học, lịch sử của những trước tác tiêu biểu của Lê Quý Đôn. Đây cũng là cơ sở để khẳng định vị trí quan trọng của ông trong lịch sử học thuật Việt Nam và khu vực Đông Á.
Chuyên đề “Giá trị di sản tư tưởng vượt thời gian của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” tập trung làm rõ những quan điểm của ông về đạo đức, giáo dục, trọng dụng hiền tài, quản trị quốc gia, phát triển đất nước, bảo vệ chủ quyền và xây dựng con người.
Những câu nói nổi tiếng, đoạn trích trong các trước tác, thơ văn, văn bia và tư liệu khoa học được lựa chọn trưng bày làm nổi bật tinh thần yêu nước, tư tưởng đề cao học vấn, trọng dụng nhân tài và khuyến khích sáng tạo của Lê Quý Đôn.
Không chỉ mang ý nghĩa lịch sử, nhiều tư tưởng của ông vẫn còn nguyên giá trị tham khảo trong công cuộc xây dựng con người, phát triển nguồn nhân lực và kiến tạo đất nước trong giai đoạn hiện nay.
Chuyên đề “Di tích và hiện vật tưởng niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn” giới thiệu hệ thống di tích, công trình kiến trúc, khu lưu niệm, nhà thờ, bia đá, tượng thờ, sắc phong, hoành phi, câu đối cùng nhiều hiện vật quý đang được lưu giữ tại quê hương ông và nhiều địa phương trong cả nước.
Không gian này góp phần làm rõ sức sống của di sản Lê Quý Đôn trong đời sống văn hóa cộng đồng, đồng thời giới thiệu những địa chỉ văn hóa, lịch sử tiêu biểu gắn với tên tuổi của ông, trong đó có Khu lưu niệm tại tỉnh Hưng Yên.
Chuyên đề cuối cùng, “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn”, phản ánh những kết quả nổi bật trong công tác kiểm kê, sưu tầm, nghiên cứu, dịch thuật, xuất bản và bảo tồn các di sản liên quan.
Các hoạt động hội thảo, nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống, trưng bày, xuất bản sách và tuyên truyền cũng được giới thiệu, cho thấy nỗ lực đưa những giá trị lịch sử, học thuật và nhân văn của Lê Quý Đôn đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.
Theo Ban tổ chức, triển lãm không chỉ tái hiện chân dung một nhà bác học lớn của dân tộc mà còn góp phần khẳng định giá trị trường tồn trong tư tưởng, học thuật và nhân cách của Lê Quý Đôn. Di sản mà ông để lại tiếp tục là nguồn tri thức quý, góp phần bồi đắp truyền thống hiếu học, khơi dậy tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến trong xã hội.
Việc tổ chức triển lãm là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; đồng thời góp phần triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Thông qua hoạt động này, trách nhiệm bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản văn hóa tiếp tục được khẳng định, để những tinh hoa tri thức của tiền nhân không chỉ được lưu giữ trong các tư liệu, hiện vật mà còn hiện diện sinh động trong đời sống, phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
