Dẫu vậy, hành trình mở rộng và phát triển của Thaco Agri không hoàn toàn bằng phẳng. Thách thức mà doanh nghiệp gặp phải không chỉ đến từ thiên nhiên, từ nguồn nhân lực mà còn từ nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, quản trị và mở rộng thị trường quốc tế.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Trần Bảo Sơn - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (Thaco Agri) khẳng định: Làm nông nghiệp rất khó và đòi hỏi phải bỏ ra rất nhiều công sức, thời gian và sự chăm sóc tỉ mỉ.
Làm nông nghiệp đâu phải cứ có đất, có giống là xong!
+ Được biết, Thaco Agri đã đầu tư mạnh vào nông nghiệp sạch, hữu cơ trên tổng diện tích rất lớn, lên tới 85.000 ha trải dài tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Để dễ hình dung, toàn bộ diện tích này xấp xỉ diện tích của một tỉnh nhỏ như Hà Nam (cũ). Vậy, lý do nào khiến Thaco Agri quyết định mở rộng đầu tư ra nước ngoài, trong khi Việt Nam vốn sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp?
- Đúng là Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp, từ thiên nhiên, thổ nhưỡng, khí hậu cho đến nguồn nhân lực. Tuy nhiên, một hạn chế lớn là quỹ đất. Khi đầu tư nông nghiệp quy mô lớn, chúng tôi cần quỹ đất rộng, liền kề để có thể xây dựng hạ tầng đồng bộ và tổ chức sản xuất bài bản.
Ngược lại, tại Campuchia, chúng tôi có sẵn quỹ đất liền vùng, liền thửa, đủ lớn để triển khai đầu tư hạ tầng và tổ chức sản xuất theo mô hình chuẩn. Đây là lý do Thaco Agri quyết định đầu tư tại hai quốc gia này.
Tuy nhiên, dù sản xuất ở Việt Nam, Lào hay Campuchia, chúng tôi áp dụng mô hình giống nhau và nhân rộng. Do đó, khi đã định hình được mô hình phát triển phù hợp tại Campuchia, chúng tôi sẽ áp dụng trở lại Việt Nam.
Ở Việt Nam, các tỉnh Tây Nguyên và cao nguyên vẫn có lợi thế về đất rộng cho nuôi bò và trồng cây ăn trái. Một số đồn điền cao su trước đây hiệu quả thấp hoặc có nhu cầu chuyển đổi đất, tạo cơ hội để Thaco Agri triển khai các dự án quy mô lớn tại Gia Lai và Đắk Lắk.
+ Khi Thaco Agri quyết định mở rộng đầu tư nông nghiệp sang Campuchia, với nhiều sự khác biệt, vậy đâu là thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp phải đối mặt?
- Có lẽ, vấn đề khó nhất nằm ở con người. Campuchia là quốc gia có quỹ đất rộng, nhưng tương đối thưa dân. Chưa kể, lao động trong nông nghiệp truyền thống đã thiếu, người có kỹ năng, tay nghề cao trong ngành nông nghiệp lại càng hiếm hơn. Vì vậy, chúng tôi phải mất khá nhiều thời gian đào tạo nhân lực và điều này không kịp với tốc độ đầu tư của công ty.
Ví dụ, tại khu liên hợp của Thaco Agri ở Campuchia, mỗi ngày chúng tôi liên tục tuyển 100 -150 lao động cho nông trường mới, nhưng vẫn không tuyển đủ, có thể “bài toán” lớn nhất vẫn là nguồn lao động.
Vì vậy, Thaco Agri đang cải tạo mặt bằng, đây là giải pháp căn cơ nhất cho việc lâu dài nhằm giảm sức lao động. Đồng thời, chúng tôi ứng dụng cơ giới hóa và số hóa trong vận hành.
Trước đây, mỗi xí nghiệp có một bộ phận kế toán ngồi tại hiện trường để theo dõi chi phí, nhưng hiện nay chỉ cần một người ở dưới hiện trường, còn nhóm ở trên đã liên kết với nhau để kiểm soát chi phí toàn bộ. Một module quản lý có thể nhân rộng cho các xí nghiệp khác, giúp vận hành hiệu quả hơn.
Ngoài ra, trong nông nghiệp, rủi ro rõ ràng nhất là thời tiết. Dù áp dụng kỹ thuật và công nghệ hiện đại để giảm thiểu rủi ro, vẫn có những yếu tố ngoài tầm kiểm soát.
Ví dụ, chúng tôi quản trị rủi ro bằng cách xây dựng hệ thống thoát nước bài bản. Trước đây, nếu không có hệ thống này, mùa mưa đến là ngập úng, cây chết hàng loạt. Khi điều tiết chủ động, nguy cơ ngập úng giảm đáng kể. Tuy nhiên, những hiện tượng thiên tai cực đoan như bão hoặc lốc vẫn là điều chúng tôi không thể kiểm soát hoàn toàn.
+ Nhìn lại quá trình đầu tư nông nghiệp tại Campuchia, ngoài thách thức về nguồn nhân lực, đâu là những khó khăn lớn nhất trong giai đoạn xây dựng hạ tầng, và từ những trải nghiệm đó, ông rút ra bài học gì cho các dự án tiếp theo?
- Cái mà chúng tôi tốn nhiều chi phí nhất là hạ tầng ban đầu. Trong quá trình triển khai, chúng tôi vừa làm vừa rút kinh nghiệm, bởi không có sách vở hay hướng dẫn bài bản nào chỉ rõ cách làm đúng.
Mỗi vùng đất nông nghiệp có địa hình và đặc điểm riêng. Do đó, thiết kế trên bản vẽ là một chuyện, nhưng khi ra thực địa lại khác hẳn. Nếu không có mặt trực tiếp tại hiện trường để điều chỉnh và cùng làm với anh em, sai sót sẽ rất lớn, phải làm đi làm lại nhiều lần.
Ban đầu, chúng tôi phải trả giá khá nhiều cho điều đó. Cứ thử, sửa, rồi nhân rộng khi đúng và đến hôm nay, chúng tôi mới có được cái mà tạm gọi là “công nghệ cải tạo mặt bằng”.
Riêng mảng nông nghiệp, trước đây nhiều người vẫn lầm tưởng rằng có đất, có giống, có phân bón là trồng được cây. Nhưng thực tế không hề đơn giản như vậy. Làm nông nghiệp rất khó và đòi hỏi phải bỏ ra rất nhiều công sức, thời gian và sự chăm sóc tỉ mỉ.
Mục tiêu trở thành doanh nghiệp số 1 ASEAN vào năm 2027
+ Được biết, Thaco Agri đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp nông nghiệp số 1 ASEAN vào năm 2027. Ông đánh giá khả năng đạt được mục tiêu này ra sao, tầm nhìn và chiến lược của Thaco Agri trong 5 đến 10 năm nữa sẽ như thế nào?
- Hiện nay, Tập đoàn Trường Hải (Thaco) gồm 6 tập đoàn thành viên, tất cả đều đã, đang và tiếp tục đóng góp vào sự thành công chung của tập đoàn. Mỗi thành viên đều có chiến lược riêng và phát triển đồng bộ, không có đơn vị nào yếu hay mạnh hơn. Tuy nhiên, hiện tại mảng nông nghiệp chiếm khoảng 30% trong tổng tỷ trọng của tập đoàn, điều này phản ánh sự kỳ vọng lớn của Ban lãnh đạo Thaco đối với ngành nông nghiệp.
Với tầm nhìn trở thành doanh nghiệp nông nghiệp số 1 ASEAN vào năm 2027, mục tiêu này mang nhiều ý nghĩa. Trước hết, nó không chỉ là quy mô đất rộng hay sản lượng lớn, mà quan trọng là sản phẩm phải được công nhận trên toàn khu vực, chứ không chỉ ở một vài thị trường. Khi đạt được mục tiêu này, chúng tôi cũng phải duy trì ổn định về chất lượng và sản lượng sản phẩm bền vững, đây là điều Thaco Agri luôn hướng tới.
+ Vậy, ông có thể tiết lộ doanh thu của Thaco Agri trong năm 2025 và đặt mục tiêu thế nào trong năm 2026?
- Năm 2025, doanh thu của Thaco Agri đạt hơn 490 tỷ đồng. Sang năm 2026, dự kiến doanh thu riêng dự án này sẽ vượt 3.000 tỷ đồng. Riêng dự án Snuol (khu liên hợp của Thaco Agri tại tỉnh Kratie, Campuchia, với diện tích hơn 14.000 ha, đây là dự án nông nghiệp lớn nhất của Thaco) năm nay đạt hơn 900 tỷ đồng, dự kiến sang năm 2026 có thể lên hơn 3.600 tỷ đồng và đến năm 2027 có thể đạt hơn 10.000 tỷ đồng.
+ Theo ông, công thức thành công của Thaco Agri là gì?
- Thực ra, làm nông nghiệp luôn có những lo lắng, vì đây là cây, con sống. Nhưng nếu nói về công thức thành công, cơ bản Thaco Agri đã xây dựng được mô hình tổ chức sản xuất và quản trị trong nông nghiệp trên nền tảng công nghiệp và số hóa. Công việc của chúng tôi bây giờ là tiếp tục nhân bản mô hình này để mở rộng hiệu quả.
+ Xin cảm ơn ông!
