"Thay vì gia hạn Hiệp ước 'New START'... chúng ta nên để các chuyên gia hạt nhân của mình soạn thảo một hiệp ước mới, được cải tiến và hiện đại hóa, có thể tồn tại lâu dài trong tương lai", ông Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social.
Những người ủng hộ kiểm soát vũ khí cảnh báo rằng việc hiệp ước hết hạn sẽ thúc đẩy leo thang chạy đua vũ trang hạt nhân, trong khi những người phản đối ở Mỹ cho rằng hiệp ước này đã hạn chế khả năng răn đe hạt nhân của Washington.
Bài đăng của ông Trump là phản hồi đối với đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc hai bên tuân thủ thêm một năm đối với thỏa thuận được ký năm 2010 và vừa hết hạn vào ngày 4/2 này, trong đó tiếp tục duy trì mức 1.550 đầu đạn hạt nhân trên 700 hệ thống phóng từ tên lửa, máy bay và tàu ngầm.
Hiệp ước New START là hiệp ước cuối cùng trong chuỗi các hiệp ước kiểm soát vũ khí giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới này, kéo dài hơn nửa thế kỷ kể từ thời Chiến tranh Lạnh. Hiệp ước chỉ mới gia hạn một lần duy nhất, khi ông Putin và cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đồng ý gia hạn thêm 5 năm vào năm 2021.
Trong bài đăng của mình, ông Trump gọi Hiệp ước New START là "một thỏa thuận được đàm phán tồi tệ" mà ông cho rằng "đang bị vi phạm nghiêm trọng". Tuy nhiên, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng Mỹ sẽ tiếp tục đàm phán với Nga. Liên hợp quốc cũng đã kêu gọi cả hai bên khôi phục lại hiệp ước.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga vẫn sẵn sàng đối thoại với Mỹ nếu Washington phản hồi một cách tích cực đối với đề xuất của ông Putin. "Nếu có bất kỳ phản hồi mang tính xây dựng nào, tất nhiên chúng tôi sẽ tiến hành đối thoại", ông nói với các phóng viên.
Bên cạnh việc đặt ra giới hạn số lượng vũ khí hạt nhân, Hiệp ước New START còn bao gồm các chế độ thanh tra mà các chuyên gia cho rằng đã góp phần xây dựng lòng tin giữa các quốc gia đối địch hạt nhân, giúp thế giới an toàn hơn.
Nếu không có gì thay thế được hiệp ước, các nhà phân tích cảnh báo về một môi trường an ninh nguy hiểm hơn. Do buộc phải dựa vào những giả định tồi tệ nhất về ý định của đối phương, Mỹ và Nga sẽ có động lực để tăng cường kho vũ khí của mình.
Tổng thống Trump từng nói muốn thay thế Hiệp ước New START bằng một thỏa thuận tốt hơn, có sự tham gia của Trung Quốc. Số lượng đầu đạn hạt nhân của Bắc Kinh ít hơn khá nhiều so với hai nước này - ước tính khoảng 600 quả, so với khoảng 4.000 quả của Nga và Mỹ.
Hôm thứ Năm, Trung Quốc nhắc lại lập trường đó và cho rằng việc hiệp ước hết hạn là điều đáng tiếc, đồng thời kêu gọi Mỹ nối lại đối thoại với Nga về "sự ổn định chiến lược".
