Tại báo cáo số 12378/SXD-PTN-TTBĐS của Sở Xây dựng TP. HCM gửi Bộ Xây dựng, cơ quan này dự báo nhu cầu NƠXH đối với thành phố tính đến năm 2030 là hơn 1 triệu người thu nhập thấp. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2025 có khoảng 519.000 người, giai đoạn 2025 - 2030 có hơn 524.000 người cần NƠXH, kể cả công nhân.
TP.HCM kiến nghị dự án nhà ở thương mại từ 2ha đến dưới 10ha được thực hiện nghĩa vụ NOXH theo 3 hình thức. Ảnh: Lê Giang.
Tương ứng 2 giai đoạn này, TP. HCM dự kiến xây dựng 79 dự án NƠXH (9 dự án đã khởi công, 70 dự án đã được chấp thuận chủ trương nhưng chưa triển khai) với 130.000 căn hộ. Có thể thấy, số căn hộ này chỉ có thể đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu của người dân.
Sở Xây dựng TP. HCM cho rằng, ngoài số lượng thủ tục đầu tư dự án NƠXH nhiều hơn so với dự án nhà thương mại, dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện, chưa thu hút nhiều nhà đầu tư tham gia thì việc những căn NƠXH sử dụng quỹ đất 20% tại dự án thương mại cũng có nhiều khúc mắc.
Sở Xây dựng dẫn chứng, quy hoạch khu vực phát triển NƠXH ngoài việc đáp ứng nhu cầu đất cho phát triển dự án NƠXH thì còn phải phù hợp về vị trí (gần các khu công nghiệp, các khu dành cho người thu nhập thấp…), điều kiện kinh tế của đối tượng sở hữu, phát huy hiệu quả dự án.
Trường hợp NƠXH nằm rải rác trong các dự án nhà ở thương mại sẽ làm chi phí đầu tư xây dựng NƠXH tăng cao, tiền bảo trì công trình lớn, phí dịch vụ cao… sẽ khiến người có thu nhập thấp - đối tượng chính của NƠXH sẽ khó tiếp cận.
Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 10/10/2015 quy định, các dự án quy mô dưới 10ha đất, chủ đầu tư được lựa chọn 1 trong 3 hình thức thực hiện nghĩa vụ về NƠXH là bằng tiền, bằng nhà, bằng đất; Dự án trên 10ha phải dành quỹ đất 20% trong dự án để thực hiện nghĩa vụ NƠXH.
Tuy nhiên, Điều 1 Nghị định 49/2021/NĐ-CP ngày 1/4/2021 thì chỉ quy định 2 hình thức: Dự án có quy mô dưới 2ha được thực hiện nghĩa vụ NƠXH bằng tiền và dự án từ 2ha trở lên thì thực hiện nghĩa vụ bằng quỹ đất 20% trong dự án. Chủ đầu tư không có quyền lựa chọn, trường hợp không bố trí được quỹ đất 20% xây dựng NƠXH phải báo cáo Thủ tướng xem xét chấp thuận.
Thực tiễn cho thấy, các dự án thương mại có quy mô sử dụng đất từ 2ha đến dưới 10ha thì quỹ đất 20% là tương đối nhỏ, quy mô NƠXH không lớn nhưng chí phí đầu tư xây dựng cao làm giá căn hộ tăng lên, người có thu nhập thấp khó có thể “kham” nổi.
Do vậy, Sở Xây dựng kiến nghị cho phép UBND TP. HCM quyết định hình thức thực hiện nghĩa vụ NƠXH đối với các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị có quy mô từ 2ha đến dưới 10ha theo 3 hình thức:
Một là, dành quỹ đất 20% xây dựng NƠXH; Hai là, chuyển giao quỹ nhà ở tương đương với quỹ đất 20% tính theo giá đất mà chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước tại thời điểm chuyển giao để sử dụng làm NƠXH. Ba là, nộp bằng tiền tương đương quỹ đất 20% theo giá đất mà chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.
Còn những dự án có quy mô trên 10ha phải thực hiện nghĩa vụ NƠXH bằng quỹ đất 20% trong dự án theo quy định.
UBND TP. HCM là cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương sẽ rõ hơn cơ quan quản lý trung ương về các khía cạnh: thu nhập của cư dân, mong muốn, điều kiện về vị trí, địa lý khu đất phù hợp nhất để đầu tư, định hướng phát triển, quy hoạch thành phố…
Do đó, khi được giao, TP sẽ căn cứ vào từng điều kiện cụ thể của dự án, định hướng phát triển, định hướng quy hoạch… để lựa chọn phương án phù hợp, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án NƠXH và nhà ở thương mại.
