TP HCM định hướng trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao
Phát biểu tại hội thảo chiến lược “Nông nghiệp thông minh” diễn ra vào ngày 17/4 do Tạp chí Một Thế giới tổ chức, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP HCM cho biết, bên cạnh vai trò là trung tâm kinh tế lớn, TP HCM còn hội tụ nguồn lực mạnh về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao.
Theo ông Thạnh, thời gian qua, TP HCM đã khẳng định vai trò là trung tâm nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp. Nhiều công trình khoa học đã tạo ra giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời hình thành các quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện môi trường.
Không chỉ phục vụ địa phương, các kết quả này còn lan tỏa đến các vùng sản xuất trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, góp phần thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực cạnh tranh toàn cầu, lãnh đạo TP HCM xác định phát triển nông nghiệp thông minh là xu thế tất yếu. Thành phố định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ nông nghiệp hiện đại của cả nước; đồng thời đẩy mạnh liên kết vùng, thu hút doanh nghiệp đầu tư và xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp thông minh.
TP HCM cũng cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo điều kiện để thử nghiệm các mô hình mới, đồng thời làm cầu nối đưa các sáng kiến khoa học - công nghệ vào thực tiễn sản xuất.
Doanh nghiệp công nghệ dẫn dắt chuyển đổi
Ở góc độ chính sách, ông Trần Xuân Đích, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh, nông nghiệp Việt Nam cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên khoa học – công nghệ, dữ liệu và tiêu chuẩn.
Theo ông Đích, trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, phát thải và chất lượng sản phẩm, nông nghiệp thông minh là giải pháp căn cơ để nâng cao năng suất và tính bền vững. Đáng chú ý, hệ thống thể chế đang được hoàn thiện theo hướng chuyển từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp có công nghệ cốt lõi.
“Doanh nghiệp công nghệ là lực lượng trực tiếp triển khai các giải pháp số hóa, tự động hóa, ứng dụng AI, IoT, công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp”, ông Đích khẳng định, đồng thời nhấn mạnh vai trò của liên kết “4 nhà”, trong đó doanh nghiệp giữ vị trí trung tâm triển khai.
Khuyến nông giữ vai trò cầu nối chuyển đổi số
Bổ sung góc nhìn từ thực tiễn triển khai, ông Doãn Văn Chiến, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Khuyến nông Quốc gia vùng Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số trong nông nghiệp không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc.
Theo ông Chiến, khoa học - công nghệ hiện đóng góp khoảng 30% giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất từ 30 - 35% so với phương thức truyền thống. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cao vẫn chưa đồng đều do hạn chế về nguồn lực, thể chế và trình độ tiếp cận của người dân.
Trước thực tế đó, hệ thống khuyến nông đang chuyển mạnh sang “khuyến nông số”, đóng vai trò cầu nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã triển khai chương trình thúc đẩy sản xuất thông minh, ứng dụng IoT giai đoạn 2026–2027, hướng tới hình thành hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Cụ thể, trong trồng trọt, việc ứng dụng IoT giúp giảm hơn 25% lượng nước tưới, 15% phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tăng năng suất 8 - 10%. Trong chăn nuôi, công nghệ cảm biến và AI giúp giảm 20 - 30% nguy cơ dịch bệnh. Với thủy sản, hệ thống giám sát môi trường và tự động hóa giúp nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng sản phẩm.
Đáng chú ý, 100% hộ dân tham gia mô hình có thể tiếp cận thông tin, khuyến cáo kỹ thuật thông qua nền tảng số, góp phần minh bạch hóa chuỗi giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh nông sản.
Theo ông Chiến, để phát triển nông nghiệp thông minh bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của các bên, trong đó hệ thống khuyến nông giữ vai trò trung tâm trong chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng số và lan tỏa tri thức đến từng hộ nông dân.
