Giữa quần thể nhà sàn mái lá, khoảng sân rộng mở và những thửa ruộng tượng trưng được dựng lên công phu, không gian lễ hội hiện ra vừa trang nghiêm vừa gần gũi như chính bản làng quê hương.
Từ sớm, bàn lễ đã được bày biện chu đáo với xôi, gà, rượu, hoa trái - những sản vật gắn liền với đời sống nông nghiệp. Tiếng trống, tiếng thanh la vang lên rộn rã, mở đầu cho nghi thức cầu mùa thiêng liêng.
Trong trang phục truyền thống nổi bật với áo đỏ, váy chàm, thắt lưng xanh, các chàng trai, cô gái Cao Lan bước vào phần tái hiện nghi lễ xuống đồng. Những động tác chọc lỗ, tra hạt được thực hiện nhịp nhàng, khoan thai trên thửa ruộng tượng trưng. Từng nhịp tay, từng bước chân như gợi lại hình ảnh lao động quen thuộc của mùa gieo trồng nơi quê nhà, gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Phần tái hiện có đầy đủ các vai lễ theo đúng phong tục. Thầy cúng chủ trì nghi thức, đọc lời khấn cầu xin thần linh, đất trời phù hộ cho bản làng bình an, nương rẫy tốt tươi. Các bậc cao niên chuẩn bị và dâng lễ vật, thể hiện sự tiếp nối truyền thống qua nhiều thế hệ.
Đàn ông đảm nhận phần chọc lỗ - biểu trưng cho sức lao động, còn phụ nữ nhẹ nhàng tra hạt, tượng trưng cho sự sinh sôi, vun trồng sự sống. Mỗi động tác, mỗi nghi thức đều hàm chứa quan niệm về vòng tuần hoàn của đất trời, về sự hòa hợp giữa con người và tự nhiên.
Không chỉ tái hiện một nghi lễ nông nghiệp, lễ xuống đồng của người Cao Lan còn phản ánh chiều sâu đời sống tinh thần của cộng đồng. Đó là niềm tin vào sự che chở của thần linh, là sự gắn bó mật thiết với ruộng nương, là khát vọng về ấm no, hạnh phúc. Trong nhịp sống hiện đại, những nghi thức ấy vẫn được gìn giữ như một phần cốt lõi của bản sắc văn hóa.
Sau phần lễ trang nghiêm, không khí hội nhanh chóng trở nên rộn ràng. Tiếng hát Soọng cô vang lên da diết, những điệu múa truyền thống uyển chuyển hòa cùng tiếng cười nói của du khách. Các trò chơi dân gian được tổ chức ngay tại sân làng, tạo nên không gian giao lưu sôi nổi giữa đồng bào và người xem. Nhiều du khách thích thú ghi lại hình ảnh, tìm hiểu ý nghĩa của từng nghi thức, từng bộ trang phục.
Giữa lòng Hà Nội, nhịp chọc lỗ gieo mầm của người Cao Lan vang lên như một lời nhắc nhớ về cội nguồn nông nghiệp của dân tộc. Không gian Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam những ngày xuân vì thế trở thành điểm hẹn văn hóa, nơi các giá trị truyền thống được tôn vinh và lan tỏa.
