Việt Nam kích hoạt “bộ công cụ” bình ổn giá xăng dầu
Trước khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran diễn ra, thị trường dầu mỏ toàn cầu tương đối ổn định. Giá dầu Brent dao động trong khoảng 67 - 69 USD/thùng trong nửa đầu tháng 2/2026.
Ngay trước thời điểm chiến sự bùng nổ, giá dầu đã có dấu hiệu tăng nhẹ do lo ngại căng thẳng tại Trung Đông. Giá dầu Brent giao dịch ngày 27/2 đã tăng lên 72,5 USD/thùng, mức tăng tương đương 8% so với hồi đầu tháng.
Tuy nhiên, mức tăng này vẫn được xem là biến động bình thường của thị trường dầu, chủ yếu do căng thẳng ngoại giao Mỹ – Iran, lo ngại gián đoạn nguồn cung ở Trung Đông và tâm lý phòng ngừa rủi ro của nhà đầu tư. Thị trường khi đó chưa dự đoán được một cuộc xung đột quy mô lớn.
Tuy nhiên, ngày 28/2, sau khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran diễn ra, giá dầu thế giới bắt đầu “rung lắc” dữ dội. Chỉ trong vài tuần, giá dầu Brent có thời điểm tăng hơn 30% và vượt mốc 100 USD/thùng, thậm chí tiến sát vùng 110 USD/thùng, tương đương tăng 55% - 64% so với hồi tháng 2, đây cũng là mức cao nhất trong gần 4 năm qua, điều này cho thấy mức độ “sốc” của thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, tại thị trường trong nước, giá xăng dầu cũng “nhạy cảm” trước những biến động tại Trung Đông. Tuy nhiên, nhờ sự chủ động, linh hoạt trong công tác điều hành của cơ quan quản lý Nhà nước, nhiều giải pháp đã được triển khai đồng bộ nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến thị trường trong nước.
Đáng chú ý, việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu xuống mức 0% kết hợp với việc kích hoạt trở lại Quỹ Bình ổn xăng dầu đã tạo ra “bộ công cụ” điều tiết hiệu quả, góp phần ghìm cương đà tăng của giá bán lẻ xăng dầu.
Qua đó, không chỉ giúp hạn chế nguy cơ tăng giá đột biến theo diễn biến của thị trường thế giới mà còn góp phần ổn định tâm lý thị trường, bảo đảm nguồn cung năng lượng cho sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.
Liên quan đến Quỹ Bình ổn xăng dầu (BOG), mặc dù trước đây từng tồn tại nhiều ý kiến trái chiều về cơ chế vận hành và tính hiệu quả của quỹ, song trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động mạnh như hiện nay, vai trò của Quỹ BOG một lần nữa được nhìn nhận rõ nét.
Với chức năng điều tiết và hỗ trợ quá trình điều hành giá, Quỹ Bình ổn xăng dầu được ví như một “van giảm sốc”, góp phần hạn chế những biến động quá mạnh của giá bán lẻ trong nước trước các cú sốc từ thị trường quốc tế.
Trong phiên điều hành giá xăng dầu ngày 10/3/2026, Liên Bộ Bộ Công Thương – Bộ Tài chính quyết định bắt đầu chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG) trở lại sau thời gian dài quỹ gần như không được sử dụng.
Cụ thể, mức chi từ Quỹ BOG tại kỳ điều hành này dao động khoảng 4.000 – 5.000 đồng/lít hoặc kg, tùy từng mặt hàng xăng dầu. Việc trích quỹ được áp dụng nhằm giảm áp lực tăng giá bán lẻ trong nước, trong bối cảnh giá dầu thế giới leo thang. Theo cơ quan quản lý, nếu không sử dụng Quỹ BOG, mức tăng của giá xăng dầu trong nước có thể đã cao hơn đáng kể so với thực tế.
Trong hai kỳ điều hành tiếp theo vào ngày 13/3 và 14/3, cơ quan điều hành tiếp tục chi sử dụng Quỹ Bình ổn xăng dầu, qua đó giúp giữ ổn định giá bán lẻ đối với một số mặt hàng xăng dầu, thay vì phải điều chỉnh tăng tương ứng với diễn biến của giá thế giới.
Đến kỳ điều hành gần nhất ngày 19/3, Liên Bộ Bộ Công Thương – Bộ Tài chính vẫn tiếp tục trích Quỹ Bình ổn xăng dầu với mức chi khoảng 3.000 – 4.000 đồng/lít hoặc kg tùy mặt hàng, nhằm tiếp tục giảm áp lực tăng giá trong nước.
Chính phủ chuẩn bị nguồn lực, bảo đảm điều hành giá xăng dầu không gây “sốc” thị trường
Việc liên tục sử dụng Quỹ BOG trong các kỳ điều hành gần đây cho thấy cơ quan quản lý đang tận dụng công cụ này để giảm độ “sốc” của giá xăng dầu trước biến động mạnh của thị trường thế giới, qua đó góp phần ổn định mặt bằng giá và hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc dư địa của quỹ có thể thu hẹp nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Trả lời báo giới vào ngày 13/3, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết: Trước khi chi sử dụng, quỹ còn hơn 5.600 tỷ đồng. Với mức chi sử dụng 4.000 đồng/lít xăng và 5.000 đồng/lít dầu, quỹ này chỉ có thể hỗ trợ bình ổn giá trong khoảng 15 ngày nếu tiếp tục duy trì mức chi như hiện nay.
Trước tình hình trên, Bộ Công Thương đang phối hợp Bộ Tài chính xây dựng các phương án trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, trong đó có khả năng ứng trước hoặc bố trí nguồn dự phòng trong trường hợp giá xăng dầu thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp.
Ngày 20/3, tại cuộc họp của Thường trực Chính phủ về nguồn kinh phí hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đồng ý về chủ trương với đề xuất của các cơ quan về ứng ngân sách nhà nước (nguồn tăng thu năm 2025) cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, khi khủng hoảng qua thì sẽ lấy nguồn của Quỹ để trả lại ngân sách.
Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương khẩn trương xây dựng, hoàn thiện dự thảo báo cáo, xin chủ trương của cấp có thẩm quyền để Chính phủ thực hiện theo thẩm quyền.
Thời gian dự kiến áp dụng đến hết 15/4, trường hợp kéo dài thì Chính phủ căn cứ tình hình thực tế để được tiếp tục áp dụng và báo cáo lại.
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu điều hành phải theo dõi, nắm chắc tình hình, phản ứng kịp thời, xây dựng chính sách dựa trên cơ sở dữ liệu, tình hình thực tế, phù hợp nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, điều kiện đất nước, phải có lộ trình, bước đi phù hợp, không giật cục, không gây sốc.
Điều hành, quản lý thị trường xăng dầu có kiểm soát, bình ổn giá, nhưng đồng thời phải cân nhắc, tính tới yếu tố giá xăng dầu tại các nước xung quanh để vừa hỗ trợ đời sống của người dân, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, vừa phòng, chống buôn lậu qua biên giới.
