Chậm đóng BHYT: Phạt theo số lao động và giá trị vi phạm
Theo quy định, người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người tham gia BHYT trong thời hạn 60 ngày kể từ thời điểm phải thực hiện sẽ bị xử phạt theo số lượng lao động vi phạm, cụ thể:
Từ 1–2 triệu đồng: vi phạm dưới 10 người lao động
Từ 2–4 triệu đồng: vi phạm từ 10 đến dưới 50 người
Từ 4–7 triệu đồng: vi phạm từ 50 đến dưới 100 người
Từ 7–15 triệu đồng: vi phạm từ 100 đến dưới 500 người
Từ 15–25 triệu đồng: vi phạm từ 500 đến dưới 1.000 người
Từ 25–35 triệu đồng: vi phạm từ 1.000 người trở lên
Đối với hành vi chậm đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền BHYT, mức xử phạt căn cứ theo giá trị vi phạm:
Từ 500.000 – 1 triệu đồng: dưới 5 triệu đồng
Từ 1 – 2 triệu đồng: từ 5 đến dưới 10 triệu đồng
Từ 2 – 3 triệu đồng: từ 10 đến dưới 20 triệu đồng
Từ 3 – 5 triệu đồng: từ 20 đến dưới 40 triệu đồng
Từ 5 – 7 triệu đồng: từ 40 đến dưới 60 triệu đồng
Từ 7 – 15 triệu đồng: từ 60 đến dưới 80 triệu đồng
Từ 15 – 20 triệu đồng: từ 80 đến dưới 120 triệu đồng
Từ 20 – 25 triệu đồng: từ 120 đến dưới 160 triệu đồng
Từ 25 – 35 triệu đồng: từ 160 triệu đồng trở lên
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn bị buộc: hoàn trả thiệt hại (nếu có), nộp lại số lợi bất hợp pháp vào quỹ BHYT, đóng đủ số tiền chưa đóng và nộp lãi chậm đóng với mức 0,03%/ngày tính trên số tiền vi phạm.
Trốn đóng BHYT: Mức phạt tối đa 70 triệu đồng
Theo Điều 82, hành vi trốn đóng BHYT (chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) sẽ bị xử phạt như sau:
Từ 300.000 – 500.000 đồng: đối với cá nhân không tham gia BHYT bắt buộc
Đối với người sử dụng lao động không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách người phải tham gia BHYT sau 60 ngày, mức phạt theo số lao động:
Từ 2–4 triệu đồng: dưới 10 người
Từ 4–7 triệu đồng: từ 10 đến dưới 50 người
Từ 7–20 triệu đồng: từ 50 đến dưới 100 người
Từ 20–30 triệu đồng: từ 100 đến dưới 500 người
Từ 30–50 triệu đồng: từ 500 đến dưới 1.000 người
Từ 50–70 triệu đồng: từ 1.000 người trở lên
Đối với hành vi đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHYT thấp hơn quy định hoặc không đóng, đóng không đầy đủ sau khi đã bị đôn đốc, mức phạt theo giá trị vi phạm:
Từ 1–2 triệu đồng: dưới 5 triệu đồng
Từ 2–3 triệu đồng: từ 5 đến dưới 10 triệu đồng
Từ 3–5 triệu đồng: từ 10 đến dưới 20 triệu đồng
Từ 5–7 triệu đồng: từ 20 đến dưới 40 triệu đồng
Từ 7–15 triệu đồng: từ 40 đến dưới 60 triệu đồng
Từ 15–20 triệu đồng: từ 60 đến dưới 80 triệu đồng
Từ 20–25 triệu đồng: từ 80 đến dưới 120 triệu đồng
Từ 25–35 triệu đồng: từ 120 đến dưới 160 triệu đồng
Từ 35–45 triệu đồng: từ 160 triệu đồng trở lên
Biện pháp khắc phục gồm: buộc đóng đủ số tiền trốn đóng, hoàn trả thiệt hại cho người tham gia (nếu có), nộp lại khoản lợi bất hợp pháp vào quỹ BHYT và nộp lãi chậm đóng với mức 0,03%/ngày.
Cho mượn, sử dụng thẻ BHYT sai quy định cũng bị xử phạt
Theo Điều 84, hành vi cho mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác khi khám, chữa bệnh bị xử phạt:
Từ 1–2 triệu đồng: chưa gây thiệt hại cho quỹ BHYT
Từ 3–5 triệu đồng: chiếm đoạt tiền BHYT dưới 10 triệu đồng hoặc gây thiệt hại dưới 20 triệu đồng
Ngoài ra, người vi phạm phải hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt hoặc gây thiệt hại vào quỹ BHYT theo quy định.
Nghị định 90 được đánh giá siết chặt chế tài đối với các hành vi vi phạm BHYT, đặc biệt là chậm đóng và trốn đóng, nhằm bảo đảm quyền lợi người tham gia và an toàn quỹ bảo hiểm.
