Ưu tiên phát triển năng lượng để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế trên 10%/năm
Tại Diễn đàn hiện thực hóa cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 được Báo Công Thương tổ chức vào ngày 29/1, ông Trần Hoài Trang, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết: Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng, hoàn thiện thể chế phát triển năng lượng bền vững.
Những hành động này hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong thời gian tới, nhất là thực hiện 2 mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và năm 2045, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế xanh.
Theo ông Trần Hoài Trang, định hướng chiến lược xuyên suốt của Việt Nam đó là bảo đảm an ninh năng lượng được xác định là định hướng lớn, lâu dài trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Cụ thể, tại Nghị quyết số 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Bộ Chính trị đã nhấn mạnh, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề quan trọng để phát triển đất nước, là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia.
“Phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới, thực hiện hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Quy hoạch phát triển năng lượng quốc gia phải được lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện tập trung, thống nhất, đồng bộ, nghiêm túc, hiệu quả”, ông Trang nói.
Bên cạnh đó, Việt Nam đang ưu tiên phát triển đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; ưu tiên khai thác, sử dụng triệt để và hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch.
Ngoài ra, Việt Nam cũng đang ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng, từng bước làm chủ công nghệ hiện đại, công nghệ năng lượng nguyên tử, tiến tới tự chủ sản xuất được phần lớn các thiết bị năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu cả về công nghệ và thiết bị.
“Đây là cơ sở chính trị quan trọng, là “kim chỉ nam” về tư duy và chiến lược đối với việc phát triển năng lượng của đất nước”, ông Trang nói.
Ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo
Cũng theo đại diện Bộ Công Thương, Nghị quyết của Quốc hội cũng hoàn thiện hành lang pháp lý là nền tảng cho phát triển năng lượng. Theo đó, Luật Điện lực 2024 đóng vai trò nền tảng pháp lý cao nhất, điều chỉnh toàn diện ngành điện Việt Nam theo hướng bền vững, xanh và hiện đại.
Luật ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo (điện gió, mặt trời), đẩy mạnh cơ chế tự sản tự tiêu, khuyến khích đầu tư tư nhân, và thể chế hóa các chính sách chuyển đổi năng lượng, đặc biệt cho điện gió ngoài khơi.
Một số nội dung mới trong Luật Điện lực 2024 so với quy định của pháp luật về điện lực trước đây đã có sự điều chỉnh. Cụ thể, Luật Điện lực 2024 đã thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh: Luật đưa ra các chính sách khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới và thông minh, hướng tới mục tiêu giảm phát thải.
Luật cũng khuyến khích phát triển mạnh điện mặt trời mái nhà, thông qua việc định hình cơ chế ưu đãi rõ ràng cho điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, tạo hành lang pháp lý cho điện gió ngoài khơi. Ông cho biết, Luật tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc phát triển các dự án điện gió ngoài khơi, một lĩnh vực tiềm năng lớn của Việt Nam.
Khuyến khích đầu tư và cạnh tranh: Luật quy định rõ hơn về việc lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện, thu hút nguồn vốn xã hội hóa, đồng thời tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước phát triển công nghệ điện.
“Trên cơ sở Luật Điện lực 2024, Chính phủ đã ban hành 7 Nghị định hướng dẫn chi tiết; Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành hàng chục Thông tư để hướng dẫn chi tiết và thi hành Luật Điện lực”, ông Trần Hoài Trang cho biết.
