Cao Sơn hay Son Bá Mười là tên gọi của 3 bản làng Son, Bá và Mười nằm ở nơi cao nhất của xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa. Khi nhiệt độ ở thị trấn Cành Nàng của huyện Bá Thước lên tới gần 40 độ C thì ở đây không khí vẫn mát rượi, thậm chí se se lạnh và thoảng hương thơm của lá của hoa rừng.
Son Bá Mười là tên gọi của 3 bản làng Son, Bá và Mười nằm ở nơi cao nhất của xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa
Các bản này nằm trên đỉnh của các dãy: Pha Chiến, Pòng Mứu, Pòng Pa Có,... chạy song song với dãy núi Pù Luông và tọa lạc ở độ cao gần 1.200m so với mực nước biển. Đây là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Thái Đen và cuộc sống hầu như tách biệt với bên ngoài.
Nằm sâu trong vùng lõi của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, hành trình đến với Son Bá Mười khám phá một nơi trầm mặc nhưng đầy sức cuốn hút.
Nơi đây thuộc tiểu vùng khí hậu đặc biệt, nhiệt độ trung bình trong năm chỉ từ 18-22 độ C nên thường xuyên xuất hiện sương mù dày đặc. Ảnh tư liệu
Khung cảnh bình yên và nên thơ, cuộc sống con người mộc mạc cùng với khí hậu mát mẻ, trong lành chính xác là điểm đến mà nhiều du khách đã lựa chọn để tạm lánh xa cuộc sống xô bồ và ghi dấu những khoảnh khắc ấn tượng.
Chị Lê Thị Thảo (TP Thanh Hoá) chia sẻ, lần đầu tiên ghé thăm Son Bá Mười đã rất choáng ngợp vì vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ của thiên nhiên. Dù đường đi lên rất khó khăn nhưng bù lại cảnh sắc rất đẹp.
Một góc bản Mười
Son Bá Mười được bao bọc bởi hệ sinh thái núi đá vôi thấp duy nhất tại miền Bắc Việt Nam. Nằm ở vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, đường đến Son Bá Mười từ trung tâm xã Lũng Cao khá hiểm trở khi phải vượt những con dốc 25% với cua tay áo ba tầng.
Son Bá Mười gần như tách biệt với thế giới bên ngoài vì sự hiểm trở của núi non. Hành trình “thượng sơn” lên ba bản của khu Cao Sơn luôn là thử thách hấp dẫn dành cho ai có niềm đam mê khám phá.
Son Bá Mười nay đã gần hơn với trung tâm xã Lũng Cao khi được Nhà nước quan tâm đầu tư con đường vượt đỉnh Eo Mào, làm nên sự thay đổi vượt bậc cuộc sống dân sinh nơi đây.
Nhiều hộ gia đình thoát nghèo nhờ các mô hình homestay
So với trước đây, đường giao thông lên Son Bá Mười đã thuận tiện hơn, cuộc sống của đồng bào Thái ở Cao Sơn vì thế mà bớt đi nhiều khó khăn. Nhiều du khách khi ghé thăm nơi đây đều có chung đánh giá, khung cảnh của những bản Son Bá Mười không khác gì “nàng công chúa ngủ quên” tiềm năng nhưng chưa được đánh thức.
Anh Nguyễn Văn Tuấn (huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hoá), đường lên Son Bá Mười một bên là núi, một bên là vực nên người lái xe phải thực sự có kinh nghiệm. Du khách cũng nên chọn khung giờ trưa nắng để di chuyển lên đây vì trời âm u rất dễ mưa gây sạt lở hay đá rơi.
Đường lên Son Bá Mười
Nơi đây thuộc tiểu vùng khí hậu đặc biệt, nhiệt độ trung bình trong năm chỉ từ 18-22 độ C, mùa đông có thể có tuyết rơi, mùa hè nhiệt độ ban đêm cũng xuống rất thấp. Son Bá Mười gần như là một vùng tách biệt với thế giới bên ngoài, cuộc sống của người dân rất khó khăn, tự cung, tự cấp.
Từ con đường băng qua dốc Eo Mào, vượt những núi cao hiểm trở trước mắt hiện ra là cả một vùng trời núi non hùng vĩ. Một hành trình vừa thách thức nhưng cũng mang lại không ít sự phấn khích cho những ai yêu khám phá.
Những khu rừng nguyên sinh có hệ sinh thái đa dạng và thơ mộng. Những cây cổ thụ có thể đến 5, 6 người ôm cũng không xuể.
Người dân nơi đây thoát nghèo bằng nghề trồng cam canh
Băng qua những con đèo dốc, trước mắt là cảnh sắc vừa hoang sơ lại hùng vĩ. Chẳng những tách biệt bởi sự hiểm trở của núi non mà mọi thứ trong cuộc sống của đồng bào dường như bị lãng quên. Đơn sơ và mộc mạc tựa như chẳng hề liên quan gì đến thế giới hiện đại bên ngoài.
Ở Son Bá Mười không chỉ có khí hậu mát mẻ, những thửa ruộng bậc thang thoai thoải trữ tình, những cung đường xanh mát kích thích trí tò mò muốn khám phá mà còn có sự nồng hậu của người dân địa phương và những sắc màu văn hóa lấp lánh khiến con người thêm lạc quan và yêu tha thiết thiên nhiên núi rừng.
Những thửa ruộng bậc thang thoai thoải trữ tình
Tận dụng khí hậu cùng với thoát nghèo, những năm gần đây người dân đã trồng những vườn cam tại vùng đất Cao Sơn mang lại thu nhập ổn định.
Đến Son Bá Mười, du khách sẽ được tiếp đón bởi sự niềm nở, hồ hởi vốn có, đồng thời miền núi cao mây phủ này còn có thật nhiều những câu chuyện thú vị của cuộc sống đang chuyển động từng ngày.
Nhờ vẻ đẹp thiên nhiên ban tặng, những năm gần đây bà con trong 3 bản Son Bá Mười đã tập trung hướng đến phát triển du lịch cộng đồng, nhiều gia đình mạnh dạn đầu tư homestay...
Hà Anh
