Nếu bạn chưa từng nghe đến dây an toàn tự động, rất có thể bạn thuộc thế hệ trẻ. Loại dây an toàn này từng xuất hiện khá phổ biến trên ô tô vào cuối thập niên 1980 và trong suốt thập niên 1990. Khi người dùng ngồi vào xe và đóng cửa, một dây đai tự động sẽ trượt qua trước ngực.
Tuy nhiên, người ngồi vẫn phải tự tay cài thêm dây đai ngang hông, nên khái niệm “tự động” khi đó thực chất chỉ mang tính tương đối.
Tại Mỹ, chính phủ liên bang chỉ bắt buộc trang bị dây an toàn trên ô tô từ năm 1968. Trước thời điểm đó, việc thắt dây an toàn chưa phải là thói quen phổ biến của người lái xe. Đến năm 1981, chỉ khoảng 11% tài xế sử dụng dây an toàn khi tham gia giao thông.
Cùng thời kỳ này, túi khí vẫn là một công nghệ mới mẻ và chưa được áp dụng rộng rãi. Để giảm số ca tử vong do tai nạn giao thông, Bộ Giao thông Mỹ đã đề xuất quy định yêu cầu tất cả xe mới phải có một hình thức bảo vệ tự động cho người ngồi trên xe, dự kiến áp dụng từ năm 1984.
Đề xuất này vấp phải nhiều phản đối, chủ yếu đến từ các hãng xe. Quy định bị trì hoãn nhiều lần trước làn sóng phản ứng, nhưng cuối cùng các nhà sản xuất vẫn buộc phải lựa chọn một trong hai giải pháp bảo vệ tự động, gồm dây an toàn tự động hoặc túi khí.
Vào cuối thập niên 1980, nhiều hãng xe chọn dây an toàn tự động vì chi phí thấp hơn và dễ triển khai hơn so với túi khí, vốn khi đó vẫn bị xem là công nghệ phức tạp và chưa được kiểm chứng rộng rãi.
Dây an toàn tự động dần mất vai trò bắt buộc
Vấn đề nằm ở chỗ dây an toàn tự động không thực sự phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Raymond Peck, người đứng đầu Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ trong thập niên 1980, cho rằng nhiều người lái xe có xu hướng tháo dây đai trước ngực và thậm chí bỏ qua luôn dây đai ngang hông.
Ông từng nhận định rằng các khảo sát mới nhất cho thấy yếu tố tự động của hệ thống này không những không giúp tăng tỷ lệ sử dụng dây an toàn, mà còn có nguy cơ tạo ra phản ứng tiêu cực trong dư luận.
Đến năm 1987, chỉ khoảng 28,6% người lái xe thực sự cài dây đai ngang hông. Tai nạn giao thông nghiêm trọng vẫn tiếp diễn với số người thiệt mạng ở mức đáng báo động.
Ted Rodgers, đại diện của Nationwide Insurance, đã đặt câu hỏi vì sao túi khí không được yêu cầu bắt buộc sớm hơn, khi thực tế cho thấy dây an toàn tự động không đủ để cải thiện an toàn giao thông.
Cuối cùng, túi khí cũng trở thành trang bị bắt buộc, nhưng phải đến năm 1998 quy định này mới chính thức có hiệu lực. Khi các hãng xe buộc phải trang bị túi khí, trong khi dây an toàn tự động không mang lại hiệu quả như mong đợi, phần lớn các mẫu xe mới dần loại bỏ công nghệ này.
Kể từ đó, an toàn ô tô tiếp tục được cải thiện nhờ sự phát triển của công nghệ, đến mức ngày nay khó có thể hình dung rằng từng có thời điểm túi khí bị xem là đắt đỏ và phức tạp, khiến các nhà sản xuất né tránh bằng cách sử dụng dây an toàn tự động.
Dù vậy, dây an toàn vẫn luôn là một trong những trang bị quan trọng nhất giúp bảo vệ tính mạng người ngồi trên xe.
Nhờ những cải tiến liên tục về vật liệu và cơ cấu hoạt động, dây an toàn hiện đại vẫn đóng vai trò then chốt trong hệ thống an toàn thụ động. Vì vậy, việc thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô vẫn là thói quen cần thiết, bất kể quy định pháp luật tại từng thời điểm.
