Việc vượt xe container từ bên phải tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng, đặc biệt với những tài xế thường xuyên di chuyển trên đường quốc lộ hoặc cao tốc. Container và xe đầu kéo không hẳn là mối nguy nếu người lái xe con hiểu rõ cách chia sẻ không gian an toàn với những phương tiện có kích thước lớn này.
Vấn đề nằm ở chỗ tầm quan sát của xe container kém hơn rất nhiều so với ôtô con, đặc biệt là các điểm mù xung quanh xe. Dù một số mẫu xe du lịch cũng có điểm mù, nhưng với xe đầu kéo, mức độ hạn chế tầm nhìn nghiêm trọng hơn rất nhiều.
Do bị giới hạn tốc độ trên cao tốc, nhiều tài xế có xu hướng muốn vượt xe container càng nhanh càng tốt. Tuy nhiên, nguyên tắc cơ bản khi vượt bất kỳ phương tiện nào, từ xe con đến xe tải hạng nặng, là chỉ vượt bên trái.
Quy tắc này càng trở nên quan trọng khi đối tượng là xe container. Điểm mù bên phải của xe đầu kéo lớn hơn đáng kể so với bên trái, khiến xe con có thể hoàn toàn nằm ngoài tầm nhìn của tài xế container trong vài giây, thậm chí lâu hơn.
Trong nhiều khu vực, việc vượt xe khác từ bên phải còn bị coi là hành vi vi phạm luật giao thông.
Trên thực tế, xe container tồn tại những vùng gọi là điểm mù hay còn được giới tài xế quốc tế gọi là no zone ở cả bốn phía. Phía trước đầu xe là vùng điểm mù kéo dài khoảng 6 mét, hình thành do vị trí ngồi cao của tài xế và phần đầu xe dài, cao, che khuất các phương tiện nhỏ chạy quá sát phía trước.
Phía sau rơ moóc cũng là một điểm mù rất lớn, có thể kéo dài tới hơn 60 mét. Do không có gương chiếu hậu phía sau và thân rơ moóc che kín tầm nhìn, tài xế container hoàn toàn không thể biết có xe nào đang bám sát phía sau hay không.
Bên trái xe container tồn tại một điểm mù tương đương một làn đường, bắt đầu từ cabin và kéo dài gần đến giữa rơ moóc. Tuy nhiên, nguy hiểm nhất là điểm mù bên phải. Khu vực này có thể bao phủ hai đến ba làn đường và kéo dài gần như toàn bộ chiều dài rơ moóc.
Khi xe container rẽ phải, điểm mù này thậm chí còn mở rộng ra phía trước đầu xe, khiến các phương tiện nhỏ dễ rơi vào tình huống cực kỳ nguy hiểm.
Việc hiểu rõ các điểm mù xung quanh xe container là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn khi lưu thông. Chỉ một chút bất cẩn, người lái xe con có thể đối mặt với nguy cơ tai nạn nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Thống kê cho thấy khoảng một phần ba số vụ tai nạn chết người liên quan đến xe con và xe container xảy ra trong các điểm mù này. Vì vậy, ngoài việc tuyệt đối tránh vượt bên phải, tài xế cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc khi vượt xe đầu kéo.
Quá trình vượt cần được thực hiện dứt khoát để rút ngắn thời gian nằm trong điểm mù. Trước khi tiến song song với xe container, người lái xe nên bật xi nhan và tăng tốc đều, tránh lưỡng lự.
Sau khi vượt thành công, việc chuyển lại làn phía trước xe container cũng đòi hỏi sự cẩn trọng cao. Xe đầu kéo có khối lượng rất lớn, có thể lên tới hàng chục tấn, nên quãng đường phanh dài hơn nhiều so với xe con.
Người lái chỉ nên chuyển làn khi nhìn thấy toàn bộ đầu xe và bánh trước của container trong gương chiếu hậu, dấu hiệu cho thấy đã ra khỏi điểm mù phía trước. Ngay sau khi chuyển làn, cần tiếp tục tăng khoảng cách để xe container có đủ không gian giữ khoảng cách an toàn.
Trong những tình huống như xuống dốc, xe container thường tăng tốc theo quán tính, khiến việc vượt trở nên rủi ro hơn. Tốt nhất nên chờ đến đoạn đường bằng phẳng, tầm nhìn tốt để thực hiện.
Điều tương tự cũng áp dụng khi đi vào đoạn đường cong, khu vực đông xe, gần giao lộ hoặc đường sắt. Ngay cả khi có đủ thời gian vượt, việc chuyển làn rồi giảm tốc đột ngột phía trước xe container có thể dẫn đến hậu quả khó lường.
Nếu chưa thể vượt an toàn, vị trí chờ phù hợp là làn bên trái xe container, giữ khoảng cách tối thiểu khoảng 60 mét. Tuyệt đối không bám đuôi quá gần hoặc chạy song song trong các điểm mù.
Một quy tắc đơn giản để tự kiểm tra là nếu không nhìn thấy đầu hoặc gương chiếu hậu bên lái của tài xế container, rất có thể xe con đang nằm trong vùng điểm mù và không được người điều khiển xe lớn nhận biết.
