Dù giá xăng tại Mỹ tiếp tục leo thang, doanh số xe điện lại đi ngược xu hướng khi sụt giảm trong tháng 4. Diễn biến này trái ngược với thị trường châu Âu và một số khu vực khác, nơi xe điện vẫn tăng trưởng mạnh.
Thay vào đó, người tiêu dùng Mỹ đang chuyển sự quan tâm sang xe hybrid, dòng xe được xem là giải pháp trung gian giữa động cơ đốt trong truyền thống và xe thuần điện.
Theo dữ liệu mới nhất từ công ty nghiên cứu thị trường Edmunds, doanh số xe điện mới tại Mỹ trong tháng 4 giảm khoảng 18% so với tháng trước.
Một thống kê khác từ Cox Automotive ghi nhận mức giảm thấp hơn, gần 6%, nhưng vẫn phản ánh xu hướng đi xuống rõ rệt. Các chuyên gia nhận định rằng giá xăng cao không đủ tạo ra cú hích mạnh mẽ để người Mỹ ồ ạt chuyển sang xe điện.
Ông Ivan Drury, Giám đốc phân tích của Edmunds, cho biết lượng tìm kiếm xe điện và các dòng xe điện hóa trên nền tảng của công ty vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, sự quan tâm này chủ yếu dừng lại ở việc tìm hiểu thông tin, chưa chuyển hóa thành quyết định mua xe thực tế.
Rào cản lớn nhất vẫn là giá bán ban đầu. Theo Cox Automotive, giá giao dịch trung bình của một chiếc xe điện trong tháng 4 cao hơn 6.214 USD so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Bà Stephanie Brinley, chuyên gia phân tích ô tô của S and P Global Mobility, cho rằng dù chi phí vận hành xe điện về dài hạn có thể thấp hơn, người tiêu dùng vẫn e ngại vì không biết bao lâu mới thu hồi được phần chênh lệch ban đầu.
Với mức giá xăng trung bình khoảng 4,56 USD mỗi gallon, một người mua xe điện cần chạy hơn 40.000 dặm mới có thể bù đắp khoản chênh lệch so với một mẫu xe xăng đạt mức tiêu thụ 30 mpg.
Tiết kiệm chi phí bảo dưỡng như thay dầu có thể rút ngắn thời gian hoàn vốn, nhưng các yếu tố khác như bảo hiểm cao hơn hoặc chi phí lắp đặt bộ sạc tại nhà lại khiến bài toán tài chính trở nên phức tạp. Khi giá nhiên liệu hạ nhiệt, lợi thế kinh tế của xe điện cũng giảm theo.
Theo ông Drury, việc thuyết phục người tiêu dùng chi ra khoảng 55.000 USD với kỳ vọng tiết kiệm dần trong tương lai là điều không dễ dàng. Quyết định này đòi hỏi nhiều phép tính hơn mức mà phần lớn người mua xe sẵn sàng cân nhắc.
Trong khi đó, xe hybrid mang đến cách tiếp cận đơn giản và dễ hiểu hơn. Dòng xe này sử dụng pin để hỗ trợ động cơ xăng, giúp cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu từ 25% đến 45% mà không cần cắm sạc.
Chẳng hạn, Honda CR V bản tiêu chuẩn đạt khoảng 29 mpg, trong khi bản hybrid tăng lên 37 mpg. Nhiều mẫu xe phổ biến hiện nay thậm chí chỉ còn được bán dưới dạng hybrid, trong đó Toyota là hãng đi đầu. Năm ngoái, hãng đã ngừng bán Toyota Camry chỉ dùng động cơ xăng và đến năm 2026, Toyota RAV4 cũng đi theo hướng tương tự.
Dữ liệu của Edmunds cho thấy doanh số xe hybrid tăng 20% so với cùng kỳ năm trước và tăng gần 50% kể từ tháng 2, thời điểm căng thẳng Mỹ Iran bắt đầu leo thang. Trong cùng giai đoạn, doanh số xe xăng truyền thống cũng tăng khoảng 11%.
Bà Stephanie Valdez Streaty, Giám đốc phân tích ngành của Cox Automotive, nhận định thị trường Mỹ đang bước vào giai đoạn bùng nổ của xe hybrid nhờ sự đa dạng về lựa chọn và mức độ phù hợp với thói quen sử dụng hiện tại.
Một điểm sáng khác đến từ thị trường xe điện đã qua sử dụng. Phân khúc này ghi nhận mức tăng doanh số 3% từ tháng 3 sang tháng 4, với mức chênh giá chỉ khoảng 1.096 USD so với xe xăng cũ. Xe điện cũ cũng có tốc độ bán nhanh hơn, cho thấy nhu cầu nhất định từ nhóm khách hàng nhạy cảm về giá. Theo bà Valdez Streaty, nguồn cung xe điện cũ dự kiến sẽ dồi dào trong thời gian tới khi nhiều hợp đồng thuê xe kết thúc.
Trong bối cảnh Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz và mùa du lịch hè tại Mỹ đang đến gần, giá xăng được dự báo còn chịu nhiều áp lực tăng. Điều này về lý thuyết sẽ khiến xe điện trở nên hấp dẫn hơn.
Thực tế, nhiều khu vực trên thế giới đã chứng kiến doanh số xe điện bật tăng kể từ khi căng thẳng địa chính trị leo thang, với châu Âu ghi nhận mức tăng mạnh và Trung Quốc lập kỷ lục xuất khẩu xe điện trong tháng 4 theo dữ liệu của BloombergNEF.
Tuy nhiên, tại Mỹ, xu hướng chuyển dịch vẫn khá hạn chế. Bà Brinley cho rằng phần lớn người mua xe điện hiện nay là nhóm đã có sẵn ý định từ trước. Giá xăng cao chỉ đóng vai trò thúc đẩy nhẹ, chứ khó tạo ra sự thay đổi căn bản trong thói quen của những người đang sử dụng xe động cơ đốt trong.
