Sự khác biệt ấy nhiều khi không nằm ở tửu lượng, mà ở việc dạ dày của bạn đang trống hay đã có thức ăn.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam), yếu tố then chốt quyết định tốc độ say là tốc độ làm rỗng dạ dày. Khi bụng đói, rượu gần như không bị “cản trở”, nhanh chóng đi qua dạ dày xuống ruột non - nơi hấp thu cồn cực kỳ hiệu quả.
Tại đây, ethanol được đưa ồ ạt vào máu, khiến nồng độ cồn trong máu (BAC) tăng vọt trong thời gian ngắn. Hệ quả là mặt đỏ nhanh, tim đập mạnh, đầu óc choáng váng, phản xạ chậm lại và dễ mất kiểm soát hành vi.
Ngược lại, khi trong dạ dày có thức ăn, đặc biệt là bữa ăn đủ chất gồm đạm, chất béo và tinh bột, rượu sẽ bị giữ lại lâu hơn. Quá trình hấp thu diễn ra từ tốn, đỉnh nồng độ cồn trong máu thấp hơn. Một phần rượu còn được enzyme tại niêm mạc dạ dày chuyển hóa ngay từ “vòng ngoài”, giúp giảm bớt lượng cồn thực sự đi vào tuần hoàn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy người uống rượu khi đói có nồng độ cồn trong máu cao hơn rõ rệt so với người uống cùng lượng rượu nhưng đã ăn trước đó. Điều này đồng nghĩa với nguy cơ ngộ độc rượu, tai nạn, rối loạn ý thức và tổn thương gan tăng lên đáng kể.
Không chỉ tình trạng đói - no, bản thân loại đồ uống cũng ảnh hưởng đến tốc độ say. Rượu có nồng độ trung bình (khoảng 12-20%) thường được hấp thu nhanh.
Trong khi đó, rượu mạnh trên 40% có thể gây kích ứng dạ dày, khiến rượu lưu lại lâu hơn có thể “say chậm” hơn nhưng lại tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc.
Đặc biệt, đồ uống có ga như bia, champagne hay cocktail pha soda làm tăng áp lực trong dạ dày, đẩy rượu xuống ruột non nhanh hơn, khiến cơn say đến đột ngột và mạnh hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, để hạn chế rủi ro, không nên uống rượu khi bụng rỗng. Một bữa ăn nhẹ trước khi uống giúp làm chậm hấp thu cồn và giảm đỉnh nồng độ trong máu.
Nam giới không nên uống quá 720 ml bia, 300 ml rượu vang hoặc 60 ml rượu mạnh mỗi ngày; nữ giới chỉ nên dùng một nửa lượng trên. Đồng thời, cần tránh tuyệt đối các loại rượu bia không rõ nguồn gốc.
Trong những cuộc vui, khác biệt giữa “vui vừa đủ” và “quá chén nguy hiểm” đôi khi chỉ bắt đầu từ việc bạn đã ăn hay chưa.
