Trong nhiều thập kỷ, động cơ diesel được xem là lựa chọn lý tưởng cho xe tải và xe buýt, nơi khả năng kéo tải, độ bền và mức tiêu thụ nhiên liệu đóng vai trò then chốt. Khi công nghệ phát triển, đặc biệt là sự xuất hiện của tăng áp, diesel ngày càng mạnh mẽ hơn và dần xuất hiện trên các dòng sedan hiệu suất cao tại châu Âu.
Tuy nhiên, phân khúc xe thể thao vẫn gần như không ứng dụng loại động cơ này, bất chấp những ưu điểm rõ ràng về mô men xoắn ở dải tua thấp.
Lý do cốt lõi nằm ở triết lý của xe thể thao. Một mẫu xe được xếp vào nhóm này không chỉ cần nhanh mà còn phải mang lại cảm giác lái phấn khích, trọng lượng nhẹ, khả năng tăng tốc mượt ở dải tua cao và âm thanh cuốn hút.
Động cơ diesel lại đi ngược với hầu hết các yếu tố đó. Dù tiết kiệm nhiên liệu, đây không phải tiêu chí ưu tiên của người mua xe thể thao, những người sẵn sàng đánh đổi chi phí vận hành để lấy trải nghiệm.
Về mặt kỹ thuật, diesel có mô men xoắn lớn nhưng công suất đỉnh thường thấp hơn so với động cơ xăng cùng dung tích. Nguyên nhân đến từ giới hạn vòng tua, bởi diesel hoạt động với tỷ số nén cao và quá trình đốt cháy chậm hơn.
Điều này khiến dải công suất hữu dụng hẹp, không phù hợp với phong cách vận hành cần kéo dài vòng tua, sang số liên tục và phản hồi tức thì như xe thể thao.
Một vấn đề khác là trọng lượng. Động cơ diesel phải sử dụng các chi tiết gia cường để chịu được áp suất buồng đốt lớn, dẫn đến khối lượng cao hơn đáng kể so với động cơ xăng.
Trọng lượng dư thừa ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phân bổ khối lượng, độ linh hoạt khi vào cua và cảm giác lái tổng thể, vốn là những yếu tố sống còn với xe thể thao.
Âm thanh cũng là rào cản lớn. Tiếng máy trầm, khô và ít cảm xúc của diesel khó đáp ứng kỳ vọng của nhóm khách hàng yêu thích tiếng gầm đặc trưng từ động cơ xăng hiệu suất cao. Ngay cả khi hiệu năng được cải thiện, trải nghiệm thính giác vẫn là yếu tố khiến diesel khó chinh phục người chơi xe.
Dù vậy, lịch sử ngành ô tô từng ghi nhận những nỗ lực đáng chú ý. Năm 2008, Audi giới thiệu mẫu R8 Le Mans Concept trang bị động cơ V12 TDI tăng áp kép, phát triển từ cỗ máy từng thống trị các giải đua sức bền.
Động cơ này cho công suất 493 mã lực và mô men xoắn lên tới 1.000 Nm, con số rất ấn tượng ở thời điểm đó. Tuy nhiên, những thách thức về bố trí kỹ thuật và định hướng sản phẩm khiến mẫu xe chỉ dừng lại ở dạng ý tưởng, còn động cơ V12 TDI sau đó được đưa lên Audi Q7.
Ở phân khúc phổ thông hơn, một số mẫu xe thiên về thể thao vẫn sử dụng diesel và đạt thành công nhất định tại châu Âu. Volkswagen Golf GTD là ví dụ điển hình trong nhóm hatchback hiệu suất cao chạy diesel.
Các mẫu như Audi S5 diesel, BMW 440d hay những phiên bản Alpina cũng cho thấy diesel có thể mang lại hiệu năng tốt trong xe du lịch hạng sang. Tuy nhiên, đây vẫn không phải xe thể thao thuần chất theo định nghĩa truyền thống.
Tại Mỹ, diesel vốn không phổ biến trên xe con, ngoại trừ xe bán tải và SUV cỡ lớn, nên các mẫu xe hiệu suất cao dùng diesel hầu như không xuất hiện.
Ngược lại, châu Âu với đặc thù thị trường và chính sách nhiên liệu đã từng chứng kiến nhiều sedan và coupe diesel mạnh mẽ, nhưng ngay cả ở đây, diesel vẫn không thể chiếm chỗ trong thế giới xe thể thao đúng nghĩa.
Nhìn tổng thể, động cơ diesel ngày nay đã đạt trình độ kỹ thuật cao, kết hợp được sức kéo mạnh và hiệu quả nhiên liệu. Tuy nhiên, những đặc tính nền tảng về trọng lượng, vòng tua, âm thanh và cảm xúc lái khiến diesel khó đáp ứng kỳ vọng của người chơi xe thể thao. Đó là lý do vì sao, dù từng có những thử nghiệm táo bạo, diesel vẫn chỉ đóng vai phụ trong phân khúc này.
