Chiều 22/9, tại Hà Nội, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, UBND TP Hà Nội và UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức họp báo thông tin về hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về tính xác thực của di sản, diễn ra từ ngày 27/9 đến 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình.
Hội nghị quy tụ đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia di sản, nhà nghiên cứu, đơn vị quản lý di sản, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức truyền thống và thanh niên trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo Ban tổ chức, hơn 30 năm sau khi Văn kiện Nara về Tính xác thực được thông qua năm 1994, bối cảnh bảo tồn di sản đã có nhiều thay đổi. Các thực hành văn hóa, tri thức địa phương, mối liên hệ tâm linh và quan hệ giữa con người với thiên nhiên ngày càng được chú trọng trong việc nhận diện và lý giải giá trị di sản.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, xung đột, thiên tai, đô thị hóa, du lịch và công nghệ mới đang đặt ra những vấn đề mới đối với việc đánh giá và bảo vệ tính xác thực. Đặc biệt, hội nghị tại Việt Nam tiếp nối các thảo luận quốc tế được thúc đẩy tại Hội nghị năm 2025 ở Nairobi, đồng thời triển khai các quyết định của Ủy ban Di sản Thế giới về tổ chức đối thoại cấp khu vực.
Các đại biểu sẽ tập trung trao đổi về cách hiểu, đánh giá tính xác thực trong những bối cảnh di sản có sự biến đổi nhưng vẫn duy trì các giá trị cốt lõi; trong đó có phục dựng di sản sau xung đột, thiên tai, bảo tồn di sản sống và vai trò của cộng đồng.
Một kết quả quan trọng được kỳ vọng từ hội nghị là đóng góp vào quá trình xây dựng Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực, hướng tới cung cấp hướng dẫn thực tiễn cho các quốc gia trong nhận diện di sản, lập hồ sơ đề cử, bảo tồn, quản lý và giám sát di sản.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu sẽ nghiên cứu trường hợp Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội và khảo sát thực địa tại Ninh Bình.
Việc Việt Nam đăng cai Hội nghị diễn ra trong năm kỷ niệm 50 năm quan hệ hợp tác Việt Nam - UNESCO, tạo thêm diễn đàn để Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp vào các thảo luận quốc tế về bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh mới.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam cho biết, châu Á - Thái Bình Dương có nhiều kinh nghiệm về di sản sống, tính liên tục, phục dựng, tri thức truyền thống và mối quan hệ giữa cộng đồng với di sản. Những kinh nghiệm này có thể đóng góp vào việc hình thành các cách tiếp cận rõ ràng, dựa trên bằng chứng và có thể áp dụng trong hệ thống Di sản Thế giới.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội nhấn mạnh việc bảo vệ các di tích gốc, mở rộng khảo cổ và bảo quản những phát hiện mới tại Hoàng thành Thăng Long là quá trình lâu dài, không có điểm kết thúc.
Theo ông Quang, trên cơ sở nghiên cứu tính xác thực, việc phục dựng điện Kính Thiên cần gắn với chiến lược diễn giải phù hợp, giúp du khách hiểu rõ hơn về giá trị di sản. “Tất cả giá trị gốc được bảo tồn tốt nhất, nhưng phải diễn giải tốt để làm tăng tính nổi bật toàn cầu của di sản”, ông Quang nhấn mạnh.
