Trong không gian cổ kính của di tích Văn Miếu Sơn Tây, những bài học về lịch sử, văn hóa và truyền thống được đưa ra khỏi sách vở thông qua các hoạt động thực hành. Đây cũng là cách tiếp cận giáo dục di sản, giúp học sinh không chỉ nghe giới thiệu mà còn trực tiếp quan sát, trải nghiệm và sáng tạo.
Chương trình trải nghiệm Trung thu tại Văn Miếu Sơn Tây được thiết kế với nhiều hoạt động gắn với văn hóa dân gian như làm bánh Trung thu, làm đèn ông sao, trâu lá đa, nặn tò he, đan móc thủ công, vẽ túi vải… Mỗi hoạt động mang đến cho các em cơ hội tìm hiểu một nét văn hóa, phong tục hoặc kỹ năng thủ công truyền thống.
Từ việc tự tay làm một chiếc đèn ông sao, tạo hình con trâu lá đa đến nặn tò he, các em có thể cảm nhận rõ hơn không khí Trung thu xưa, đồng thời rèn luyện sự khéo léo và phát huy khả năng sáng tạo. Những sản phẩm hoàn thành cũng trở thành dấu ấn riêng trong hành trình khám phá di sản của mỗi học sinh.
Chia sẻ với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát cho rằng, việc để trẻ em trực tiếp làm ra các sản phẩm thủ công là một cách thiết thực để các em hiểu và ghi nhớ những giá trị văn hóa truyền thống.
Theo nghệ nhân, khi được tự tay thực hành, học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn hình thành cảm xúc và ký ức về văn hóa. Một chiếc đèn ông sao hay con tò he do chính các em làm ra vì thế không đơn thuần là món đồ chơi, mà có thể trở thành một phần ký ức về Trung thu và di sản.
Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong không gian Văn Miếu Sơn Tây cũng tạo sự kết nối giữa truyền thống đạo học, văn hóa dân gian, nghệ thuật thủ công và đời sống cộng đồng. Chuyến đi của học sinh vì thế không chỉ dừng ở tham quan di tích mà trở thành một hành trình khám phá, trong đó các em được quan sát, đặt câu hỏi, thực hành và sáng tạo.
Đáng chú ý, sự tham gia của nghệ nhân góp phần tạo cầu nối giữa người thực hành văn hóa và thế hệ trẻ. Thông qua hướng dẫn trực tiếp, những kỹ năng thủ công và câu chuyện văn hóa được truyền tải bằng phương thức trực quan, giúp khoảng cách giữa di sản và đời sống hiện đại được thu hẹp.
Từ góc độ giáo dục, hoạt động này cũng mở ra sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, nghệ nhân và cộng đồng trong việc đưa di sản đến gần hơn với trẻ em. Khi học sinh trở thành chủ thể của hoạt động trải nghiệm, những giá trị văn hóa không còn được tiếp nhận một chiều mà được khám phá và ghi nhớ thông qua chính đôi tay, cảm xúc của các em.
Bảo tồn di sản vì thế không chỉ là gìn giữ những công trình cổ hay lưu lại những giá trị thuộc về quá khứ, mà còn là tạo cơ hội để thế hệ hôm nay hiểu, yêu và tiếp tục thực hành các giá trị ấy trong đời sống hiện đại.
Từ bài học về đạo học Xứ Đoài đến những chiếc đèn ông sao, con tò he hay sản phẩm thủ công do chính tay mình làm ra, trải nghiệm Trung thu tại Văn Miếu Sơn Tây góp phần gieo vào tuổi thơ những ký ức về văn hóa truyền thống, để di sản tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.
