Xả trạm thu phí khi xảy ra ùn tắc: Bài toán chưa tìm ra lời giải

Kiên quyết không xả trạm thu phí dù tắc kéo dài

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay kéo dài 4 ngày, nhu cầu đi lại của người dân tăng cao trong khi dịch bệnh Covid-19 vẫn có những diễn biến hết sức phức tạp nên nhiều người chọn phương tiện cá nhân để di chuyển khiến lượng phương tiện lưu thông gia tăng nhanh chóng. 

Theo thống kê của Tổng cục trưởng Đường bộ Việt Nam, lưu lượng phương tiện năm nay vượt so với năm ngoái khoảng 15%. Đơn cử, tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ vượt 2.000 xe mỗi ngày đêm trên mặt cắt lưu lượng.

Trong kỳ nghỉ lễ vừa qua ngay từ chiều ngày 29/4 và thậm chí đến sáng 30/4, khi người dân bắt đầu rời Thủ đô Hà Nội để về quê nghỉ lễ, đi du lịch,... trên nhiều tuyến quốc lộ và cao tốc xảy ra ùn tắc kéo dài. Không ít ngán ngẩm về tình trạng ùn tắc trước và sau trạm thu phí của tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.

Anh Trung (trú tại quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội) cho hay, chưa dịp nghỉ lễ nào mà lượng xe từ các nơi đổ về đây đông như vậy. Điều này đã khiến khu vực trạm thu phí xảy ra tình trạng ùn tắc ngay từ đêm 29/4. Điều đáng nói, dù xảy ra ùn tắc kéo dài nhưng đơn vị thu phí không thực hiện xả trạm để giải tỏa. Trong suốt buổi sáng 30/4, người và xe xếp hàng dài “rồng rắn” nhau chờ đợi để được đi.

Thông tin từ ông Vũ Ngọc Oánh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ cho biết, những ngày đầu của kỳ nghỉ lễ có tình trạng ùn ứ trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, diễn ra ở trước và sau khu vực trạm BOT. Song vị này lại cho rằng, khu vực trạm thu phí hiện có 6 làn xe nên phương tiện có gia tăng nhưng vẫn lưu thông được do đó phương án xả trạm chưa được triển khai.

Tại khu vực phía Nam, nhiều tuyến cao tốc cũng xảy ra tình trạng kẹt xe nghiêm trọng. Mặc dù ùn tắc kéo dài nhiều km trước trạm thu phí nhưng nhà đầu tư vẫn không xả trạm để giải tỏa. Đỉnh điểm nhất là tại khu vực Trạm thu phí Long Phước thuộc  tuyến cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây ùn tắc xảy ra từ km3 - km11+115.

Sau nhiều lần nhắc nhở, yêu cầu cán bộ quản lý Trạm thu phí Long Phước và lãnh đạo Công ty Cổ phần Dịch vụ kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VECE) cho xả trạm để giảm thiểu ùn tắc, đều không nhận được phản hồi, Đội tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Cục Cảnh sát giao thông) đã phải lập biên bản vi phạm.

Tuy nhiên ngay cả khi lực lượng cảnh sát giao thông lập biên bản, cán bộ có trách nhiệm tại trạm thu phí này vẫn không hợp tác, không ký biên bản và kiên quyết không xả trạm.

Nhiều tài xế cho rằng người dân đã phải bỏ một khoản tiền không nhỏ để được lưu thông trên những tuyến cao tốc với mong muốn chuyến đi nhanh hơn, thuận tiện hơn nhưng khi gặp phải tình trạng ùn tắc kéo dài, khiến chuyến đi mất thêm rất nhiều thời gian không khác nào “tiền mất, tật mang”.

Cần cơ chế kiểm soát, xử phạt nghiêm minh

Ngày 16/4/2021, Bộ GTVT đã ban hành văn bản số 3368/BGTVT-ATGT nhằm tăng cường các giải pháp nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5/2021 và bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 và tiếp tục thực hiện nghiêm các giải pháp phòng chống đại dịch Covid-19.

Đặc biệt, Bộ GTVT yêu cầu Tổng cục Đường bộ Việt Nam có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, yêu cầu các trạm thu phí phân luồng giao thông hợp lý, kịp thời xử lý, giải tỏa phương tiện, không để xảy ra ùn tắc tại các trạm thu phí; chủ động xả trạm (mở barie) để giải tỏa phương tiện khi xảy ra ùn tắc kéo dài, có biện pháp khắc phục kịp thời khi xảy ra sự cố, tai nạn đặc biệt trên các tuyến giao thông trọng điểm.

Mặc dù Bộ GTVT đã có những chỉ đạo hết sức quyết liệt như vậy nhưng trên thực tế tình trạng ùn tắc giao thông vẫn xảy ra do lượng phương tiện di chuyển qua các tuyến cao tốc tăng đột biến và đơn cử tại Trạm thu phí Long Phước; mặc dù ùn tắc kéo dài nhưng đơn vị quản lý kiên quyết không xả trạm. Vậy trách nhiệm của Tổng cục Đường bộ Việt Nam và các đơn vị liên quan ở đâu...?

Trao đổi với PV Báo Nhà báo & Công luận, Luật sư Diệp Năng Bình - Trưởng văn phòng luật sư Tinh Thông Luật (Đoàn luật sư TP.Hồ Chí Minh) cho biết, Thông tư 15/2020/TT-BGTVT do Bộ GTVT ban hành quy định về hoạt động của trạm thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ có nói trách nhiệm của đơn vị thu phí.

Theo đó, phải phối hợp với các cơ quan chức năng của địa phương nơi đặt trạm thu phí để giữ gìn an ninh, trật tự trong quá trình thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ, đảm bảo an toàn giao thông, tránh ùn tắc giao thông, bảo đảm không xảy ra các hiện tượng tiêu cực, cản trở, gây phiền hà trong hoạt động thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ; xử lý kịp thời các hành vi vi phạm trong quá trình thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ.

Việc xảy ra ùn tắc, số lượng xe ô tô xếp hàng chờ trước trạm thu phí trên một làn xe chờ dài nhất lớn hơn 200 xe hoặc để chiều dài dòng xe xếp hàng chờ trước trạm thu phí (tính từ cabin thu phí đến xe cuối cùng của hàng xe chờ) lớn hơn 2.000m nhưng không xả trạm thì đơn vị quản lý cao tốc đã vi phạm khi không thực hiện đúng theo quy định về quản lý vận hành tại điểm a, khoản 8, Điều 15 Nghị định 100/2019 của Chính phủ.

“Hành vi vi phạm này bị phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng. Ngoài ra nếu không chấp hành yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về việc triển khai các giải pháp để khắc phục ùn tắc giao thông tại khu vực trạm thu phí thì sẽ bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với tổ chức quản lý, vận hành trạm thu phí đường bộ theo khoản 9 Điều 15 của Nghị định này...”, Luật sư Diệp Năng Bình cho biết thêm.

Thông tin với PV Báo Nhà báo & Công luận, một chuyên gia trong lĩnh vực giao thông vận tải cho rằng, dù đã có quy định về hoạt động của trạm thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ nhưng mức phạt đối với các đơn vị quản lý trạm thu phí vi phạm còn quá “khiêm tốn” so với lợi nhuận thu được. Nên nhiều doanh nghiệp chấp nhận đóng phạt hơn là buộc phải xả trạm khi xảy ra ùn tắc.

Bên cạnh đó, hiện vẫn còn những vướng mắc về quy chế phối hợp thực hiện xả trạm thu phí khi xảy ra ùn tắc. Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Cục Cảnh sát giao thông, các doanh nghiệp cần ngồi lại với nhau để có tiếng nói chung; trong đó nêu rõ khi nào cần xả trạm, tránh xảy ra tình trạng ùn ứ kéo dài, gây bức xúc cho người tham gia giao thông. Cần gắn trách nhiệm với những cán bộ được giao nhiệm vụ quản lý các trạm BOT để nâng cao ý thức của người thực thi công vụ.

Một thực tế là không chỉ vào đợt cao điểm nghỉ lễ 30/4-1/5 vừa qua mà trong những dịp nghỉ Tết hay những kỳ nghỉ kéo dài thì tình trạng ùn tắc tại các tuyến cao tốc, trạm thu phí lại xảy ra. Vì vậy, Bộ GTVT và các cơ quan liên quan cần đưa ra những giải pháp khả thi, hài hòa để giải quyết vấn đề này bảo đảm quyền, lợi ích của doanh nghiệp và người dân.

Thế Anh