Gần 40 năm sau công cuộc Đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân và đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã khẳng định vị thế không thể thay thế trong tiến trình phát triển đất nước. Họ là những người trực tiếp tạo ra việc làm, đóng góp ngân sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đưa nền kinh tế hội nhập sâu rộng với thế giới.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và chuyển đổi kinh tế sâu rộng, doanh nhân Việt Nam không chỉ cần năng lực quản trị, mà còn phải có tư duy chiến lược và tinh thần trách nhiệm xã hội. Xây dựng một đội ngũ doanh nhân mạnh về trí tuệ, vững về đạo đức và có tầm nhìn dài hạn chính là yêu cầu cấp thiết để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước nhanh và bền vững.
Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 vì thế không chỉ là dịp tôn vinh, mà còn là lời khẳng định vai trò tiên phong của giới doanh nhân, những “chiến sĩ” trên mặt trận kinh tế, góp phần định hình một nền kinh tế Việt Nam độc lập, tự chủ và hội nhập.
TS Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cho rằng: Để kiến tạo quốc gia hùng cường, cần phải có những doanh nghiệp hùng cường. Yếu tố then chốt quyết định sự tự lực, tự cường của dân tộc chính là doanh nghiệp.
Chia sẻ rõ hơn về quan điểm này, TS Lê Xuân Nghĩa nói: Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đang ở thời khắc hội tụ đủ "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" để bước vào giai đoạn hiện thực hóa tầm nhìn quốc gia đến năm 2045.
Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân chính là bước ngoặt lịch sử, khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Hiện nay, thế giới biết đến doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là trong lĩnh vực xuất khẩu. Thực tế, xuất khẩu hàng hoá năm 2024 của nước ta đạt 400 tỷ USD, thế nhưng, khu vực FDI chiếm tới 75%. Điều này có nghĩa doanh nghiệp Việt chủ yếu "xuất khẩu hộ".
“Có thể nói, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang tồn tại nhiều vấn đề: Giá trị gia tăng thấp, phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu, thiếu công nghệ lõi”, ông Nghĩa nói.
Trước thực trạng này, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, muốn tự lực, tự cường, doanh nghiệp Việt, các “ông chủ”, doanh nhân người Việt phải làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp chế tạo bằng nội lực doanh nghiệp dân tộc.
“Chúng ta không thể mạnh nếu chỉ dựa vào thương mại hay bất động sản, phải có trụ cột sản xuất, chế tạo và công nghệ từ đó mới có cơ hội bứt phá trong kỷ nguyên mới”, ông Nghĩa nói.
Riêng lĩnh vực bất động sản, ông Nghĩa cho rằng Việt Nam cần chuyển đổi, từ kênh đầu tư ngắn hạn sang nền tảng hạ tầng cho công nghiệp hóa và đô thị hóa bền vững.
Cụ thể, cần đẩy mạnh phát triển bất động sản công nghiệp, đô thị, công nghệ gắn với chiến lược sản xuất và đổi mới sáng tạo; quan tâm phát triển nhà ở thương mại vừa túi tiền.
“Hãy nhìn vào bài học thành công của Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc khi thu hút FDI bằng lợi thế công nghệ. Trong khi đó, Việt Nam và Malaysia “mở toang thị trường”, “lôi kéo tối đa” nhưng vẫn kém hấp dẫn với các nhà đầu tư lớn do thị trường còn non trẻ, thiếu lợi thế cạnh tranh”, ông Nghĩa nói.
Do đó, TS Lê Xuân Nghĩa một lần nữa nhấn mạnh, sức mạnh thực sự của đội ngũ doanh nhân dân tộc, của một quốc gia tự lực tự cường đến từ mục tiêu "Xây tổ khổng tước": Quy tụ nhân tài, kiến tạo sức mạnh trí tuệ".
“Xây tổ khổng tước” tức là xây dựng môi trường, cơ chế, thể chế và văn hóa để quy tụ nhân tài, từ đó kiến tạo sức mạnh trí tuệ dân tộc, giúp nền kinh tế phát triển bằng nội lực chứ không chỉ dựa vào vốn ngoại.
