Pin xe điện có nhiều điểm tương đồng với con người khi hoạt động hiệu quả nhất trong khoảng nhiệt độ từ 18 đến 24 độ C. Khi thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh, pin phải làm việc vất vả hơn không chỉ để vận hành xe mà còn để duy trì sự thoải mái trong khoang cabin, từ đó làm giảm hiệu suất và quãng đường di chuyển.
Theo kết quả thử nghiệm mới nhất của Hiệp hội Ô tô Mỹ AAA, được chia sẻ với Đài NPR, nhiệt độ cao khiến tầm hoạt động trung bình của xe điện giảm 8,5%, trong khi thời tiết lạnh gây tác động nghiêm trọng hơn nhiều khi làm giảm tới 39% quãng đường xe có thể đi.
So với nghiên cứu năm 2019, mức sụt giảm vào mùa đông gần như không thay đổi, còn ảnh hưởng của nắng nóng đã được cải thiện khi trước đây lên tới 17%.
AAA lưu ý rằng sự khác biệt về các mẫu xe thử nghiệm khiến việc so sánh trực tiếp gặp hạn chế, nhưng kết quả phần nào cho thấy công nghệ pin và quản lý nhiệt đã tiến bộ hơn trong điều kiện nóng.
Tuy nhiên, khả năng vận hành trong mùa đông vẫn là thách thức lớn. Ông Greg Brannon, Giám đốc kỹ thuật ô tô của AAA, cho biết dù pin có hóa học mới, thiết kế xe tối ưu hơn và phần mềm thông minh hơn, hiệu suất tầm hoạt động vào mùa lạnh hầu như không cải thiện đáng kể so với 2019.
Điều này đồng nghĩa người dùng cần chuẩn bị tâm lý rằng quãng đường thực tế sẽ giảm rõ rệt vào mùa đông và ở mức thấp hơn vào những đợt nắng nóng cao điểm.
Các thử nghiệm của AAA được thực hiện tại Trung tâm Nghiên cứu Ô tô ở Los Angeles, trong một phòng thí nghiệm có thể điều chỉnh nhiệt độ từ 20 đến 95 độ F.
Xe được đặt trên hệ thống băng thử khung gầm, vận hành trong điều kiện kiểm soát hoàn toàn cho tới khi pin không còn đủ năng lượng để duy trì tốc độ cao tốc. Phương pháp này giúp AAA thu thập dữ liệu chính xác về mức độ chịu nóng và lạnh của pin xe điện.
Không chỉ xe điện, các dòng xe khác cũng chịu ảnh hưởng khi trời lạnh. AAA ghi nhận xe hybrid mất trung bình gần 23% hiệu suất nhiên liệu ở 20 độ F.
Theo ông Ed Kim, chuyên gia phân tích của AutoPacific, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ ước tính xe động cơ đốt trong cũng giảm 10 đến 30% mức tiết kiệm nhiên liệu trong mùa đông, tùy điều kiện sử dụng. Điều này cho thấy tác động của thời tiết lạnh là vấn đề chung của ngành ô tô, không riêng gì xe điện.
Trên thực tế, nhiều quốc gia có khí hậu lạnh vẫn chứng kiến xe điện phát triển mạnh. Na Uy hiện dẫn đầu thế giới về tỷ lệ xe thuần điện với 98% doanh số trong tháng 3/2026, dù điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Ngược lại, tại Mỹ, xe điện phổ biến hơn ở các bang có khí hậu ôn hòa. Theo ông Kim, ngoài chính sách và hạ tầng sạc, lo ngại về tầm hoạt động mùa đông, bao gồm cả những thông tin chưa chính xác, cũng ảnh hưởng tới quyết định của người tiêu dùng.
Dù vậy, ông cho rằng với phần lớn nhu cầu di chuyển hàng ngày, ngay cả khi tầm hoạt động giảm mạnh, xe điện vẫn đáp ứng tốt khi ít người cần lái xe hơn 200 dặm mỗi ngày.
Để giảm tác động của nhiệt độ, các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên lựa chọn mẫu xe phù hợp với điều kiện khí hậu nơi sinh sống, đồng thời có kế hoạch sạc hợp lý khi đi đường dài.
Việc làm ấm pin trước khi sạc nhanh, khởi động điều hòa khi xe còn cắm điện và ưu tiên sử dụng ghế sưởi hoặc thông gió thay cho hệ thống điều hòa chính có thể giúp tiết kiệm đáng kể năng lượng.
Bên cạnh đó, duy trì áp suất lốp đúng khuyến nghị và lái xe ở tốc độ vừa phải cũng góp phần tối ưu hiệu suất, bất kể xe sử dụng xăng hay điện.
