Điểm nhấn quan trọng là 10 khoản tuyệt đối không được phép thu của phụ huynh, nhằm chấm dứt tình trạng lạm thu từng gây bức xúc trong dư luận.
Học phí: Theo chủ trương mới, toàn bộ học sinh theo học ở các trường công lập sẽ được miễn học phí. Đây là chính sách có tác động trực tiếp đến hàng triệu gia đình, giảm gánh nặng tài chính và đảm bảo cơ hội học tập công bằng cho trẻ em trên cả nước.
Tiền học thêm chính khóa: Các trường học không được phép tổ chức dạy thêm tràn lan như trước. Việc học thêm chỉ giới hạn ở 3 nhóm đối tượng (yếu kém, giỏi, cuối cấp) và hoàn toàn không được thu tiền từ phụ huynh. Ngân sách nhà nước sẽ chi trả cho các lớp bổ trợ này.
Tiền xây dựng cơ bản: Xây dựng, sửa chữa trường lớp là trách nhiệm của ngân sách nhà nước. Các trường không được phép kêu gọi hay ép buộc phụ huynh đóng góp dưới bất kỳ hình thức nào.
Tiền mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị: Máy chiếu, tivi, điều hòa, bàn ghế… đều phải được cấp từ ngân sách hoặc nguồn xã hội hóa đúng quy trình. Nhà trường không được tự ý huy động tiền của phụ huynh để mua sắm.
Tiền lắp đặt, duy tu điện – nước: Điện, nước, hệ thống chiếu sáng, vệ sinh là hạ tầng bắt buộc, trường không được “hợp thức hóa” thành các khoản thu bắt buộc đối với phụ huynh.
Tiền bảo vệ, vệ sinh trường lớp: Đây là khoản chi thường xuyên trong dự toán ngân sách, do trường tự cân đối. Phụ huynh không phải đóng tiền thuê bảo vệ, lao công hay dọn vệ sinh trường học.
Tiền mua giáo án, tài liệu dạy học cho giáo viên: Trách nhiệm trang bị, cấp phát thuộc về Bộ GDĐT và nhà trường. Phụ huynh không phải “gánh” khoản này.
Tiền khen thưởng học sinh cuối năm: Mọi hình thức khen thưởng phải được tính từ quỹ của trường hoặc các nguồn tài trợ hợp pháp. Giáo viên, phụ huynh không phải đóng góp để mua phần thưởng.
Tiền in ấn đề thi, kiểm tra: Đây là nhiệm vụ chi thường xuyên của nhà trường, không được phép yêu cầu phụ huynh đóng góp dưới dạng “phí kiểm tra” hay “tiền photo đề thi”.
Các khoản thu trá hình dưới danh nghĩa “tự nguyện”: Nhà trường không được ép buộc phụ huynh tham gia các khoản đóng góp núp bóng “tự nguyện”, “xã hội hóa” hay “quỹ hỗ trợ”. Mọi khoản huy động xã hội hóa (nếu có) phải tự nguyện thực chất, công khai minh bạch, và tuyệt đối không ràng buộc vào việc học tập của học sinh.
Theo quy định, ngoài 10 khoản trên, phụ huynh chỉ cần chi trả cho một số khoản phục vụ trực tiếp nhu cầu học tập và sinh hoạt của con, như: đồng phục, bảo hiểm y tế, tiền ăn bán trú, học phẩm cho trẻ mầm non, nước uống… Các khoản này phải được công khai rõ ràng, đúng quy định, không để phát sinh “khoản thu mập mờ”.
Chính sách miễn học phí, siết dạy thêm và cấm 10 khoản thu trái quy định không chỉ giảm gánh nặng cho phụ huynh, mà còn thể hiện quyết tâm minh bạch hóa tài chính trong giáo dục. Đây là bước tiến quan trọng để học sinh đến trường với niềm vui thực sự, phụ huynh yên tâm đồng hành cùng con, và nhà trường tập trung đúng sứ mệnh giáo dục.
