Trải nghiệm của bà nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, đồng thời gợi mở câu chuyện lớn hơn: Vì sao chi phí y tế tại Việt Nam lại “dễ thở” hơn nhiều quốc gia phát triển, trong khi người bệnh vẫn tiếp cận được nhiều dịch vụ kỹ thuật cao?
Video dài hơn 12 phút ghi lại hành trình khám mắt của bà Susan Lindgren, 58 tuổi, quốc tịch Mỹ, hiện sinh sống tại Đà Nẵng, đang nhận được nhiều quan tâm.
Trong chuyến đi, bà bất ngờ phát hiện xuất hiện những “đốm đen” trong tầm nhìn của một bên mắt nên quyết định đến Bệnh viện Mắt Đà Nẵng kiểm tra.
Ban đầu, bà đến viện vào cuối giờ chiều thứ Sáu. Dù đã ngoài giờ làm việc, bà vẫn được nhân viên y tế tiếp nhận, kiểm tra sơ bộ và hướng dẫn quay lại vào đầu tuần để khám chuyên sâu.
Khi trở lại bệnh viện vào chiều thứ Hai, toàn bộ quy trình diễn ra nhanh gọn. Bà được làm thủ tục, khám chuyên khoa võng mạc và chẩn đoán chỉ trong thời gian ngắn. Tổng chi phí cho toàn bộ các bước là 45.000 đồng, tương đương khoảng 1,7 USD.
Kết quả cho thấy tình trạng của bà không nghiêm trọng, chỉ là dấu hiệu lão hóa thông thường ở mắt. Điều khiến nữ du khách ấn tượng không chỉ là mức giá thấp, mà còn là thái độ phục vụ tận tình, quy trình rõ ràng và không phát sinh thêm bất kỳ khoản phí nào.
“Tôi đang ở Bệnh viện Mắt Đà Nẵng và trước khi rời đi, tôi muốn chia sẻ trải nghiệm của mình. Tôi thấy xuất hiện những đốm đen trong mắt và đã rất lo lắng sau khi tra cứu trên mạng. Một người bạn khuyên tôi đến đây vì các bác sĩ rất giỏi. Tôi thực sự bất ngờ vì mọi thứ diễn ra nhanh chóng và chi phí quá thấp”, bà Susan chia sẻ trong video.
Sau khi hoàn tất khám, bà hỏi cần xuống quầy nào để thanh toán thêm. Tuy nhiên, các bác sĩ chỉ mỉm cười và cho biết: “Bạn xong rồi, có thể về”.
Vì sao chi phí y tế Việt Nam thấp hơn nhiều nước giàu?
Trao đổi về hiện tượng này, Bác sĩ (BS) Nguyễn Huy Hoàng, Hội Oxy Cao áp và Thể thao dưới nước, cho biết Mỹ là quốc gia chi tiêu cho y tế lớn nhất thế giới, cả về tỷ lệ GDP lẫn mức chi bình quân đầu người. Trong khi đó, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có mức chi y tế vừa phải nhưng khả năng tiếp cận dịch vụ lại khá rộng.
Điều đó tạo ra một “nghịch lý dễ chịu”: thu nhập bình quân chưa cao, nhưng người dân vẫn có thể sử dụng nhiều dịch vụ y tế hiện đại với mức chi phí phù hợp hơn rất nhiều so với các nước phát triển.
Theo các chuyên gia, sự khác biệt này đến từ nhiều yếu tố.
Trước hết là chi phí nhân sự. Tại Mỹ, bác sĩ và điều dưỡng nằm trong nhóm nghề có thu nhập cao nhất xã hội. Một bác sĩ chuyên khoa có thể nhận mức lương hàng trăm nghìn USD mỗi năm. Cùng với đó là chi phí đào tạo đắt đỏ và áp lực nợ sinh viên lớn, khiến giá dịch vụ y tế phải tăng để bù đắp.
Trong khi đó, tại Việt Nam, thu nhập của đội ngũ y tế thấp hơn rất nhiều. Điều này giúp chi phí dịch vụ giảm đáng kể, dù áp lực công việc và thời gian đào tạo không hề nhỏ.
Thứ hai là cấu trúc hệ thống bảo hiểm. Mỹ vận hành chủ yếu theo mô hình bảo hiểm tư nhân với nhiều tầng nấc thủ tục, từ xác minh quyền lợi, mã hóa dịch vụ đến thanh toán với hàng loạt công ty bảo hiểm. Bộ máy hành chính cồng kềnh khiến chi phí bị đội lên đáng kể.
Ngược lại, Việt Nam chủ yếu áp dụng bảo hiểm y tế xã hội với khung giá tương đối thống nhất, giảm bớt tầng nấc trung gian. Các bệnh viện công thực hiện theo bảng giá do Nhà nước quy định, giúp người dân dễ tiếp cận hơn.
![668972985_1277321487916284_3485122315249153431_n.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/d50fa1f9ae3595587ebe6736a7006a824f216b6e4d39ef7c9b064f937b1e9a6b39058bd3d844516700bb55bbbc1f8596862a340e1d0a0ddfcad5296429be1ef1ae31ff326e67278c158755aed8d03507/668972985_1277321487916284_3485122315249153431_n.jpg.avif "Hóa đơn khám mắt 45.000 đồng tại Bệnh viện Mắt Đà Nẵng tạo "viral" trên mạng xã hội.")
Giá thấp nhưng vẫn tiếp cận kỹ thuật cao
Theo BS Hoàng, chi phí thấp không đồng nghĩa chất lượng thấp. Nhiều bệnh viện lớn tại Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng hiện đã triển khai hàng loạt kỹ thuật cao như can thiệp mạch vành, phẫu thuật tim mở, thay khớp gối, IVF, ghép tạng, chụp MRI, CT… với mức giá thấp hơn nhiều lần so với Mỹ hay châu Âu.
Một ca phẫu thuật tim mạch phức tạp tại Việt Nam có thể chỉ bằng một phần mười chi phí ở Mỹ. Các dịch vụ như nội soi tiêu hóa, phẫu thuật ổ bụng, thay khớp hay chẩn đoán hình ảnh cũng có giá thấp hơn rõ rệt, dù thiết bị vẫn được nhập khẩu từ các hãng lớn trên thế giới.
Điểm khác biệt nằm ở giá mỗi dịch vụ, chứ không phải ở việc Việt Nam ít triển khai kỹ thuật cao hơn.
Cơ hội cho du lịch y tế
Chênh lệch lớn về chi phí đang mở ra cơ hội cho ngành du lịch y tế Việt Nam. Không chỉ khám chữa bệnh thông thường, nhiều dịch vụ như nha khoa, thẩm mỹ, hỗ trợ sinh sản, kiểm tra sức khỏe tổng quát… đang thu hút ngày càng nhiều khách quốc tế và kiều bào trở về nước sử dụng.
Các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa hay Quảng Ninh được đánh giá có tiềm năng trở thành trung tâm kết hợp giữa y tế chất lượng cao và du lịch nghỉ dưỡng.
Nếu tiếp tục nâng chuẩn chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, đầu tư hạ tầng và cải thiện trải nghiệm người bệnh, lợi thế “giá Việt Nam, chất lượng quốc tế” có thể trở thành điểm sáng cạnh tranh của y tế nước nhà trong khu vực.
![Bộ Y tế đề xuất tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính về khám chữa bệnh.](https://cdn.congluan.vn/images/51b9b1fff855161681212cc10378023cc62982c5d8a4f8f8e4e1a8cf1ae2c7fd/img_0733.jpg.avif "Một trong những lý do quan trọng giải thích "vì sao chi phí khám chữa bệnh ở Mỹ đắt, Việt Nam rẻ" là ở chi phí nhân sự y tế.")
Dù được đánh giá có mức chi phí hợp lý, hệ thống y tế Việt Nam cũng đối mặt nhiều thách thức trong tương lai như già hóa dân số, gia tăng bệnh mạn tính, áp lực đầu tư công nghệ cao và nguy cơ chênh lệch giữa y tế công - tư.
Theo các chuyên gia, bài toán đặt ra không chỉ là giữ giá rẻ, mà phải xây dựng hệ thống y tế có giá trị cao: Điều trị hiệu quả, an toàn, lấy người bệnh làm trung tâm và phù hợp khả năng chi trả của số đông người dân.
