Nhà đầu tư đang đối mặt với hàng loạt mối lo mới. Từ lợi suất trái phiếu giảm, thị trường cổ phiếu đắt đỏ cho đến những chính sách thương mại gây nhiều tranh luận của Tổng thống Donald Trump, phản ứng phổ biến nhất của họ trong bối cảnh này là tìm đến vàng như một kênh trú ẩn an toàn.
Chỉ 3 tháng sau khi vượt qua ngưỡng 4.000 USD một ounce, giá vàng tiếp tục leo thang và đang áp sát mốc 5.000 USD. Hợp đồng tương lai tăng 1,5% trong phiên giao dịch thứ Tư và đóng cửa ở mức kỷ lục mới 4.831,80 USD mỗi ounce.
Riêng trong tháng này, vàng đã tăng hơn 500 USD một ounce. Phiên thứ Ba ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong lịch sử, lên tới 171,20 USD, chủ yếu do những lo ngại xoay quanh các đề xuất bổ sung thuế đối với châu Âu trong quá trình Tổng thống Donald Trump theo đuổi tham vọng liên quan đến Greenland, cùng với những lo ngại mới về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.
Dưới đây là 5 yếu tố đang thúc đẩy đà tăng mạnh của kim loại quý này.
Xu hướng tìm kiếm tài sản trú ẩn khi lo ngại đồng tiền mất giá
Một bộ phận lớn nhà đầu tư mua vàng vì lo ngại giá trị đồng USD và nhiều đồng tiền chủ chốt khác suy yếu. Họ xem vàng như tài sản có khả năng giữ giá tốt khi xảy ra biến động kinh tế.
Gần đây, những diễn biến quốc tế khiến tâm lý thận trọng gia tăng. Trong tháng này, Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt chiến dịch quân sự nhằm gây sức ép lên chính quyền của ông Nicolás Maduro tại Venezuela.
Bên cạnh đó, những chỉ đạo và áp lực liên quan đến chính sách lãi suất của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cũng trở thành tâm điểm chú ý. Ngoài ra, khả năng xuất hiện thêm các mức thuế mới đối với châu Âu tiếp tục làm gia tăng rủi ro đối với thị trường tiền tệ.
Tại Phố Wall, chiến lược đầu tư nhằm bảo vệ tài sản khỏi nguy cơ đồng tiền mất giá được gọi là “debasement trade”. Xu hướng này xuất phát từ lo ngại rằng các chính phủ khó có thể kiểm soát lạm phát hoặc giảm gánh nợ công, khiến giá trị các đồng tiền chủ chốt bị bào mòn.
Đầu năm 2025, dòng tiền đổ vào vàng ngày càng mạnh khi các đợt điều chỉnh thuế của Mỹ gây sức ép lớn khiến đồng USD có nửa đầu năm giảm mạnh nhất trong 50 năm. Khi Chủ tịch Jerome Powell phát tín hiệu cắt giảm lãi suất vào tháng Tám dù lạm phát vẫn cao, giá vàng tiếp tục bứt phá.
Tại châu Âu và Nhật Bản, tình trạng nợ công gia tăng và chính sách tài khóa mở rộng càng củng cố xu hướng tìm đến vàng. Diễn biến mới nhất tại thị trường trái phiếu Nhật Bản, nơi lợi suất trái phiếu dài hạn chạm đáy lịch sử, cho thấy áp lực lớn đối với các tài sản mang tính nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu.
Các chuyên gia cho rằng niềm tin vào những trụ cột thị trường này và các định chế đang quản lý chúng sẽ là yếu tố then chốt quyết định đường đi tiếp theo của giá vàng.
Chuyên gia Daniel Ghali của TD Securities nhận định trong báo cáo gửi khách hàng ngày thứ Ba rằng đà tăng của vàng phản ánh câu chuyện về niềm tin. Theo ông, niềm tin của thị trường hiện đang chịu sức ép nhưng chưa suy sụp hoàn toàn. Nếu điều đó xảy ra, mức tăng của vàng có thể kéo dài hơn nữa.
Lãi suất giảm
Chính sách cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang đang làm lợi suất trái phiếu và lãi từ tiền gửi giảm mạnh, khiến vàng trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn.
Trong năm 2022, khi lãi suất tăng để kiềm chế lạm phát sau đại dịch, trái phiếu chính phủ Mỹ trở thành khoản đầu tư sinh lời tốt. Khối tiền gửi tại các quỹ thị trường tiền tệ tăng từ 5.1 nghìn tỷ USD lên 7.7 nghìn tỷ USD vào cuối năm 2023.
Tuy nhiên, khi lợi suất giảm và khả năng tiếp tục giảm nữa xuất hiện nếu Ngân hàng Trung ương làm theo mong muốn của Tổng thống Donald Trump, sức hút của các tài sản an toàn truyền thống bắt đầu suy giảm.
Do vàng không mang lại lợi suất, việc lợi suất trái phiếu thấp giúp giảm chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng. Với lượng tiền khổng lồ đang nằm trong các quỹ thị trường tiền tệ, chỉ cần một phần nhỏ trong số đó dịch chuyển sang vàng cũng có thể tạo ra hiệu ứng rất lớn.
Theo ước tính của Goldman Sachs, các quỹ ETF vàng chỉ chiếm khoảng 0,17% tài sản tài chính tư nhân tại Mỹ, và mỗi 0,01% dòng vốn mới chảy vào có thể khiến giá vàng tăng thêm 1,4%.
Các ngân hàng trung ương đẩy mạnh mua vàng
Bên cạnh nhà đầu tư, thị trường vàng còn có sự tham gia mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương, vốn không quá coi trọng yếu tố giá khi đưa ra quyết định mua.
Từ năm 2010, sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, các ngân hàng trung ương đã chuyển từ bán ròng vàng sang mua ròng nhằm giảm thiểu rủi ro.
Xu hướng này tăng tốc rõ rệt từ năm 2022, thời điểm Nga bị áp đặt các lệnh trừng phạt sau sự kiện tại Ukraine. Một số quốc gia có quan hệ phức tạp với phương Tây, trong đó có Trung Quốc, đã tăng mua vàng để đa dạng hóa dự trữ và hạn chế phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD.
Ngay cả các nước châu Âu như Ba Lan cũng đẩy mạnh mua vàng nhằm củng cố ổn định tiền tệ trong nước.
Ông Juan Carlos Artigas, phụ trách nghiên cứu của Hội đồng Vàng Thế giới, nhận định rằng các ngân hàng trung ương mua vàng không chỉ vì giá mà vì vai trò quan trọng của nó trong dự trữ ngoại hối. Theo ông, vàng giúp đa dạng hóa và giảm rủi ro danh mục một cách hiệu quả.
Thị trường cổ phiếu quá đắt đỏ
Cùng với vàng, các chỉ số chứng khoán lớn cũng liên tục lập đỉnh mới. Tuy nhiên, mức giá hiện tại của cổ phiếu khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại.
Các thước đo định giá cho thấy cổ phiếu Mỹ đang đắt hơn gần như toàn bộ giai đoạn trong một thế kỷ qua. Mức định giá này chỉ thấp hơn giai đoạn ngay trước khi bong bóng dot-com vỡ năm 2000.
Nhóm cổ phiếu công nghệ tiếp tục là tâm điểm. Những doanh nghiệp lớn như Nvidia, Tesla hay Amazon có sức ảnh hưởng lớn đến chỉ số S&P 500, khiến thị trường biến động mạnh chỉ với một vài mã giảm giá.
Trong phiên giao dịch thứ Ba, cả bảy cổ phiếu công nghệ hàng đầu đều giảm, khiến vốn hóa của nhóm này bốc hơi khoảng 683 tỷ USD và kéo chỉ số S&P 500 giảm 2,1%.
Trong khi đó, chỉ số Russell 2000 của các doanh nghiệp quy mô nhỏ chỉ giảm 1,2% và thậm chí còn có chuỗi 12 phiên liên tiếp vượt trội hơn S&P 500, cho thấy nhà đầu tư đang tìm kiếm lựa chọn thay thế ngoài nhóm công nghệ lớn.
Yếu tố động lực và tâm lý thị trường
Vàng thường có xu hướng tăng dài hạn một khi đã bắt đầu chu kỳ đi lên. Trong sáu năm trước 2025, giá vàng có năm năm tăng trên 20%. Đáng chú ý, trong cả năm năm này, giá vàng đều tiếp tục tăng trong năm kế tiếp với mức tăng trung bình hơn 15%.
Đà tăng năm 2025 là minh chứng rõ nét. Sau khi tăng 27% trong năm 2024, giá vàng đã bứt phá mạnh với mức tăng 65% trong năm tiếp theo, cho thấy vai trò của tâm lý thị trường và đà tăng kỹ thuật vẫn đang rất mạnh.
