Trình bày Tờ trình tóm tắt dự thảo Báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết: Năm 2026, toàn ngành Kiểm toán nhà nước đã nỗ lực hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ, tạo một số bước đột phá trong tổ chức bộ máy, hoạt động kiểm toán và chuyển đổi số.
Trong công tác xây dựng pháp luật, chính sách, theo kế hoạch, Kiểm toán nhà nước phải ban hành mới, sửa đổi, bổ sung 53 văn bản. Đến nay đã ban hành 33 văn bản, 20 văn bản còn lại dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026.
Chuyển đổi số, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo tiếp tục được ứng dụng mạnh trong hoạt động nghiệp vụ. Kiểm toán nhà nước đã truy vết, phân tích dòng hàng hóa, giao dịch; ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phát hiện nhiều vi phạm, trong đó có một số vụ việc có dấu hiệu hình sự được chuyển xử lý theo quy định.
Năm 2026, Kiểm toán nhà nước thực hiện 132 nhiệm vụ với 180 đoàn kiểm toán. Đến ngày 30/8, toàn ngành đã xét duyệt 143 kế hoạch kiểm toán, triển khai 133 đoàn, trong đó 105 đoàn đã kết thúc và ban hành 74 báo cáo kiểm toán.
Qua kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị chấn chỉnh, xử lý các vi phạm, thu hồi tiền và tài sản nhà nước bị chiếm đoạt hoặc sử dụng trái mục đích, gây lãng phí. Tỷ lệ thực hiện kiến nghị xử lý tài chính đạt 73% đối với tài sản bằng đồng Việt Nam, tăng so với mức 58% cùng kỳ năm trước; đối với ngoại tệ USD đạt hơn 86%.
Về phương hướng năm 2027, Kiểm toán nhà nước xác định tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách đối với 100% bộ, cơ quan trung ương và địa phương; tăng cường kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin; tập trung vào các chương trình, chính sách lớn, dự án trọng điểm quốc gia, lĩnh vực được dư luận quan tâm và tiềm ẩn nguy cơ lãng phí, tiêu cực.
Dự kiến năm 2027, Kiểm toán nhà nước thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán. Tỷ lệ kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin dự kiến đạt 39%. Kế hoạch kiểm toán tập trung vào 6 lĩnh vực trọng điểm, gồm quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước; kiểm toán chuyên đề; hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin; đầu tư xây dựng; doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng; quốc phòng, an ninh và khối cơ quan Đảng.
Theo kế hoạch, Kiểm toán nhà nước dự kiến kiểm toán tại 9 bộ, cơ quan trung ương; kiểm toán quyết toán tại 34 cơ quan trung ương và 34 địa phương; thực hiện 24 chuyên đề quy mô lớn; 7 chủ đề về môi trường, biến đổi khí hậu và công nghệ thông tin; 31 cuộc kiểm toán dự án đầu tư công; kiểm toán Ngân hàng Nhà nước, 9 tập đoàn, tổng công ty, 5 tổ chức tài chính, ngân hàng và 14 cuộc thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, khối cơ quan Đảng.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra đánh giá cao nỗ lực tinh gọn bộ máy, đổi mới hoạt động và những kết quả tích cực của Kiểm toán nhà nước trong năm 2026. Đối với năm 2027, cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch, đồng thời đề nghị lựa chọn nhiệm vụ trên cơ sở đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu, giảm đầu mối nhưng tăng chiều sâu và tính liên thông; hạn chế tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại cùng một địa phương trong cùng thời điểm.
Kiểm toán nhà nước cần tập trung đánh giá việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, lập, phân bổ, chấp hành, chuyển nguồn, dự phòng, quản lý tài sản); chú trọng chất lượng phân bổ, hiệu quả nguồn lực và tác động đến phát triển kinh tế - xã hội. Kiểm toán chuyên đề cần xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra.
Trong kiểm toán đầu tư công cần chú trọng huy động nguồn lực, tiến độ, kết quả đầu ra và hiệu quả kinh tế - xã hội. Đối với doanh nghiệp, tổ chức tài chính, ngân hàng, tập trung kiểm toán hiệu quả sử dụng vốn, tài sản và các khoản chi có nguy cơ lãng phí, thất thoát.
