TP HCM tìm động lực tăng trưởng mới từ AI và bán dẫn
Phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác đầu tư TP HCM với chủ đề "Đổi mới sáng tạo: Cùng phát triển - Cùng thịnh vượng", ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HCM, cho rằng trong bối cảnh kinh tế thế giới đang thay đổi nhanh chóng, những đô thị thành công trong tương lai phải là nơi kết nối hiệu quả các dòng chảy toàn cầu về tri thức, công nghệ, vốn đầu tư và nhân tài.
Theo ông Hà, TP HCM không chỉ hướng đến mục tiêu thu hút thêm các dự án đầu tư mới mà còn mong muốn cùng các đối tác quốc tế đồng kiến tạo những động lực tăng trưởng và không gian hợp tác mới.
Lãnh đạo TP HCM cũng bày tỏ kỳ vọng từng bước hình thành một trục đối thoại và liên kết chiến lược giữa Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Hội nghị Thường niên các Nhà Tiên phong tại Trung Quốc và Diễn đàn Kinh tế Mùa thu tổ chức thường niên tại TP.HCM nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các đô thị đổi mới sáng tạo và cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu.
Trong bối cảnh AI và bán dẫn đang trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, TP HCM xem đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và đóng vai trò là động lực tăng trưởng mới trong những năm tới.
Đại diện cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, ông Lưu Quân, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn TOJOY, nhận định TP HCM đang sở hữu nhiều lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, thị trường lớn và quyết tâm cải cách của chính quyền.
Theo ông, để tận dụng cơ hội này, thành phố cần xây dựng tầm nhìn dài hạn, hoàn thiện chuỗi cung ứng phụ trợ và thúc đẩy mô hình kinh tế nền tảng nhằm tối ưu việc kết nối nguồn lực cho cộng đồng doanh nghiệp và hệ sinh thái khởi nghiệp.
Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Phạm Thanh Tuấn, Tổng Giám đốc FPT Trung Quốc, cho rằng thách thức lớn nhất của AI hiện nay không còn nằm ở công nghệ mà ở chi phí triển khai hạ tầng.
Theo ông Tuấn, việc tối ưu chi phí tính toán và hạ tầng công nghệ sẽ quyết định khả năng tiếp cận AI của doanh nghiệp vừa và nhỏ, từ đó mở rộng quy mô ứng dụng công nghệ trong toàn bộ nền kinh tế.
Tài chính xanh được xem là "mạch máu" của nền kinh tế mới
Nếu AI và bán dẫn được xem là những ngành tạo ra tăng trưởng mới thì tài chính xanh và tài chính đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ đóng vai trò dẫn vốn cho quá trình chuyển đổi này.
Phát biểu tại tọa đàm về hệ sinh thái tài chính cho các ngành kinh tế trọng điểm của TP HCM, ông Phạm Thanh Bình, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Trung Quốc, nhận định AI và kinh tế xanh đang trở thành những "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn toàn cầu.
Theo Đại sứ, các diễn đàn kết nối giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư và giới hoạch định chính sách không chỉ tạo cơ hội trao đổi kinh nghiệm mà còn mở ra khả năng hình thành những dự án hợp tác cụ thể và những sáng kiến phát triển dài hạn.
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn, trong đó TP HCM sở hữu vai trò hạt nhân là trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics và là đầu mối kết nối các vùng sản xuất với thị trường quốc tế. Qua các quan sát thực tiễn về sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ sinh học tại Trung Quốc, Đại sứ đánh giá đây là thời điểm vàng để mở ra các cơ hội hợp tác sâu rộng về nông nghiệp thông minh, logistics số và thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời cam kết Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc sẽ luôn đồng hành thúc đẩy kết nối giữa các bên.
Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược này, ông Lê Trường Duy, Giám đốc Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP HCM đã đưa ra một khung hành động đồng bộ với các định hướng thực thi chính sách rõ ràng sau sự kiện. Theo ông, bước đi tiên quyết là phải xây dựng được một mạng lưới đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia quốc tế để kịp thời bóc tách, giải quyết các thách thức thực tiễn. Song song đó, Việt Nam cần chủ động triển khai các dự án nghiên cứu chung trong khuôn khổ song phương và khu vực, đặc biệt là hợp tác sâu rộng với các hệ sinh thái AgriTech và FoodTech phát triển như Israel hay Hàn Quốc. Trọng tâm của giai đoạn tới cũng sẽ đặt vào việc thu hút nguồn vốn đầu tư công - tư để chuẩn hóa hạ tầng dữ liệu, xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung, đồng thời thiết lập các cơ chế tài chính và gói tín dụng đặc thù nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp thương mại hóa công nghệ nông nghiệp thành công.
Hạ tầng công nghiệp sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa tham vọng
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, công nghệ và vốn đầu tư sẽ khó tạo ra đột phá nếu thiếu hạ tầng phù hợp để triển khai.
Đây cũng là lý do các mô hình khu công nghiệp thế hệ mới, khu công nghiệp thông minh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang được xem là nền tảng cho quá trình phát triển các ngành công nghệ cao.
Bà Trần Thị Hồng Minh, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp - CTCP (Becamex IDC), cho rằng khu công nghiệp trong giai đoạn mới không còn chỉ đơn thuần là nơi cung cấp mặt bằng sản xuất mà cần phát triển thành hệ sinh thái tích hợp giữa sản xuất, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.
Theo bà Minh, các khu công nghiệp thế hệ mới cần đồng thời tích hợp hạ tầng số, hạ tầng xanh, logistics thông minh và các trung tâm đổi mới sáng tạo để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai nhanh các công nghệ mới.
Đại diện Becamex cho rằng việc nâng cấp mô hình khu công nghiệp theo hướng thông minh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong các ngành như AI, bán dẫn và tự động hóa.
Bà Minh cũng nhấn mạnh mô hình "khu công nghiệp thông minh - nền tảng cho sản xuất thông minh" sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, nâng cao năng suất và từng bước dịch chuyển lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những trao đổi tại hội nghị cho thấy TP HCM không còn đặt mục tiêu đơn thuần là thu hút vốn đầu tư, mà đang hướng đến việc tham gia sâu hơn vào quá trình kiến tạo các chuỗi giá trị mới dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh dư địa tăng trưởng của nhiều ngành truyền thống dần thu hẹp, khả năng tận dụng làn sóng dịch chuyển của dòng vốn công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ quyết định vị thế của TP HCM trong cuộc đua trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.