Các lệnh trừng phạt toàn diện của Hoa Kỳ đối với các công ty năng lượng và nhà điều hành tàu chở dầu của Nga sẽ làm phức tạp thêm nỗ lực của Ấn Độ trong việc tiếp tục nhập khẩu dầu thô giá rẻ của Nga và có thể đẩy lạm phát lên cao ở nền kinh tế lớn thứ ba châu Á, các nhà phân tích cho biết.
Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group cho biết đất nước này có thể phải đối mặt với một cú sốc dầu tiềm tàng.
Ảnh: Gazprom.
"Ấn Độ sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn Trung Quốc do các lệnh trừng phạt, vì Ấn Độ nhập khẩu lượng dầu lớn hơn nhiều từ Nga so với Trung Quốc", ông nói với CNBC.
Thứ Sáu tuần trước, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã công bố lệnh trừng phạt đối với hai nhà sản xuất dầu của Nga, cùng với 183 tàu, chủ yếu là tàu chở dầu đã vận chuyển các thùng dầu thô của Nga. Hiện tại, các tàu chở dầu bị Hoa Kỳ trừng phạt vẫn được phép dỡ dầu thô cho đến ngày 12/3.
Theo dữ liệu của Chính phủ, quốc gia Nam Á này đã nhập khẩu 88% nhu cầu dầu của mình trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 11/2024, hầu như không thay đổi so với một năm trước đó. Khoảng 40% lượng hàng nhập khẩu đó đến từ Nga, dữ liệu từ công ty tình báo thương mại Kpler cho thấy.
Trong số 183 tàu chở dầu mới bị trừng phạt, 75 tàu trong số đó đã từng vận chuyển dầu của Nga đến Ấn Độ. Chỉ riêng năm ngoái, 183 tàu chở dầu bị trừng phạt đã vận chuyển khoảng 687 triệu thùng dầu thô, trong đó 30% được vận chuyển đến Ấn Độ.
"Hầu hết các thùng dầu này đã đến các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ và do đó, tác động có thể sẽ lớn nhất ở đó", chiến lược gia hàng hóa cấp cao của BNP Paribas Aldo Spanier cho biết trong một lưu ý nghiên cứu sau lệnh trừng phạt.
Các lệnh trừng phạt cũng diễn ra vào thời điểm Ấn Độ được dự đoán sẽ vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới vào năm 2025, chiếm 25% tổng mức tăng trưởng tiêu thụ dầu trên toàn cầu.
Nhu cầu ngày càng tăng đối với nhiên liệu vận tải và nhiên liệu nấu ăn tại nhà sẽ thúc đẩy mức tăng trưởng 330.000 thùng mỗi ngày trong năm nay - mức tăng cao nhất trong số các quốc gia, theo dự báo của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ.
Dữ liệu gần đây nhất của EIA cho thấy Ấn Độ đã tiêu thụ 5,3 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2023. Mức tiêu thụ này dự kiến sẽ tăng 220.000 thùng mỗi ngày vào năm ngoái.
Ấn Độ không phải lúc nào cũng phụ thuộc vào dầu của Nga như vậy.
Mới đây nhất là vào năm 2021, dầu của Nga chỉ chiếm 12% lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ theo khối lượng. Đến năm 2024, thị phần đó đã tăng vọt lên 37,6%, Muyu Xu, nhà phân tích dầu cấp cao tại Kpler nói với CNBC.
Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) trò chuyện với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (trái) trong chuyến thăm xưởng đóng tàu Zvezda. Ảnh: CNBC.
Chất xúc tác cho việc tăng nhập khẩu dầu là cuộc chiến tranh Ukraine, khiến một số nước phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt đối với Nga và hạn chế mua dầu thô của Nga. Khi giá dầu của Nga giảm, Ấn Độ đã có thể mua được nguồn cung giá rẻ từ các công ty không bị trừng phạt.
Theo dữ liệu mới nhất được công bố vào tháng 11 năm ngoái của S&P Global, giá dầu thô Ural của Nga thấp hơn giá chuẩn toàn cầu Brent trung bình khoảng 12 USD/thùng từ tháng 8 năm ngoái đến tháng 10. Theo dữ liệu từ Kpler, vào năm 2024, dầu Ural của Nga cũng rẻ hơn 4 USD/ thùng so với dầu từ Iraq, một trong những nguồn nhập khẩu dầu thô chính của Ấn Độ.
"Nếu Ấn Độ tuân thủ hoàn toàn các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ, chúng ta có thể thấy lượng dầu thô nhập khẩu từ Nga giảm mạnh vào tháng 2 và có khả năng là tháng 3", ông Xu nói thêm.
Nhà phân tích cấp cao Viktor Kurilov của Rystad Energy đã chia sẻ qua email rằng tình trạng gián đoạn nguồn cung đối với Ấn Độ có thể lên tới 500.000 thùng mỗi ngày.
Nền kinh tế Ấn Độ "rất dễ bị tổn thương" trước những biến động của giá dầu, một bài báo nghiên cứu được công bố vào năm 2023 đã xác định.
Giá bán lẻ xăng và dầu diesel trong nước tăng vọt "như tên lửa" để ứng phó với giá dầu thô tăng, Abdhut Deheri, Trợ lý Giáo sư kinh tế tại Viện Công nghệ Vellore và M. Ramachandran từ khoa kinh tế của Đại học Pondicherry cho biết trong bài báo nghiên cứu.
Phân tích từ Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ năm 2019 cho thấy cứ mỗi 10 USD/thùng dầu tăng giá có thể dẫn đến mức tăng 0,4% trong lạm phát tiêu đề.
"Giá dầu cao, nếu được chuyển cho người tiêu dùng, có thể làm tổn hại thêm đến sức mua của họ vào thời điểm thu nhập và tăng trưởng GDP đã chậm lại", theo Dhiraj Nim, một nhà kinh tế tại ANZ.
Đất nước này không còn xa lạ với các cuộc biểu tình về giá nhiên liệu cao. Năm 2018, các cuộc biểu tình lan rộng trên khắp đất nước phản đối giá xăng và dầu diesel cao kỷ lục đã dẫn đến việc đóng cửa các doanh nghiệp và trường học ở một số khu vực.
An Nhiên (Theo CNBC)
