Trong tuyên bố đưa ra hôm thứ Bảy (30/5), Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh rằng Bắc Kinh sẽ “kiên quyết phản ứng” trước bất kỳ động thái nào mà họ cho là mang tính đơn phương hoặc phân biệt đối xử từ phía Brussels.
“Nếu EU khăng khăng triển khai các công cụ thương mại mới và áp đặt các hạn chế mang tính phân biệt đối xử, Trung Quốc sẽ thực hiện những biện pháp cần thiết để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình”, cơ quan này cho biết.
Dù vậy, Bắc Kinh khẳng định các kênh đối thoại với EU vẫn được duy trì và hai bên đang xem xét khả năng thiết lập một cơ chế tham vấn về thương mại và đầu tư nhằm xử lý các bất đồng ngày càng nhiều.
Cảnh báo của Trung Quốc được đưa ra sau cuộc họp của Ủy ban châu Âu hôm 30/5, nơi các quan chức EU thảo luận về những công cụ an ninh kinh tế mới nhằm đối phó với tình trạng mất cân bằng thương mại ngày càng sâu sắc với Trung Quốc. Mặc dù chưa công bố biện pháp cụ thể, Brussels được cho là sẽ siết chặt các hàng rào bảo vệ đối với những ngành đang chịu áp lực từ làn sóng hàng hóa giá rẻ và tình trạng dư thừa công suất sản xuất của Trung Quốc.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Ursula von der Leyen, dự kiến sẽ trình bày các đề xuất liên quan tại Hội nghị Thượng đỉnh Hội đồng châu Âu diễn ra trong hai ngày 18-19/6.
Brussels cho rằng mô hình thương mại hiện nay giữa hai bên “không bền vững”, song nhấn mạnh mục tiêu của EU là “giảm thiểu rủi ro chứ không phải tách rời” khỏi nền kinh tế Trung Quốc.
Trong khi đó, ngày càng có nhiều tiếng nói tại châu Âu kêu gọi xây dựng một công cụ tương tự Điều khoản 301 của Mỹ, cho phép điều tra và áp dụng biện pháp đáp trả đối với các quốc gia bị cho là thực hiện các hành vi thương mại không công bằng. Theo giới phân tích, một cơ chế như vậy sẽ giúp EU linh hoạt hơn trong việc nhắm tới các lĩnh vực nhạy cảm như ô tô, hóa chất và năng lượng sạch.
Theo số liệu của EU, thâm hụt thương mại hàng hóa với Trung Quốc đã tăng lên 360 tỷ euro trong năm 2025, so với mức 312 tỷ euro của năm trước đó. Tuy nhiên, Bắc Kinh cho rằng cách tính này chưa phản ánh đầy đủ bức tranh kinh tế song phương.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Mao Ninh, cho rằng việc chỉ tập trung vào thương mại hàng hóa mà bỏ qua thương mại dịch vụ, lợi nhuận đầu tư và các hạn chế xuất khẩu của chính EU sẽ dẫn tới những đánh giá thiếu cân bằng.
“Dù được gọi là ‘giảm rủi ro’, ‘giảm phụ thuộc’ hay ‘mất cân bằng thương mại’, đó vẫn chỉ là những cách diễn đạt khác nhau của chủ nghĩa bảo hộ”, bà Mao nói.