Theo báo cáo mới của Goldman Sachs, tỷ lệ thanh toán thương mại liên quan đến Trung Quốc bằng nhân dân tệ đã tăng từ 13% năm 2019 lên khoảng 30% vào năm ngoái. Tổng giá trị giao dịch xuyên biên giới bằng đồng tiền này cũng tăng vọt từ 9 nghìn tỷ nhân dân tệ năm 2017 lên 64 nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2024.
Đà tăng cho thấy Bắc Kinh đang thúc đẩy mạnh quá trình quốc tế hóa nhân dân tệ thông qua thương mại, thanh toán xuyên biên giới và các dòng vốn tài chính, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Mỹ ngày càng gay gắt.
Giới phân tích nhận định đây không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là nỗ lực của Trung Quốc nhằm giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính do đồng USD thống trị. Những năm gần đây, Bắc Kinh ngày càng lo ngại Washington có thể sử dụng đồng USD như một công cụ gây sức ép địa chính trị thông qua các lệnh trừng phạt tài chính và kiểm soát thanh toán quốc tế.
Dù vậy, vai trò toàn cầu của nhân dân tệ vẫn còn khá khiêm tốn so với quy mô nền kinh tế Trung Quốc. Theo Goldman Sachs, đồng tiền này hiện chỉ chiếm khoảng 3–4% thanh toán toàn cầu và khoảng 2% dự trữ ngoại hối chính thức trên thế giới.
Ông Chen Xinquan, chuyên gia phân tích tại Goldman Sachs, cho rằng mức độ sử dụng quốc tế của nhân dân tệ đã cải thiện đáng kể nhưng vẫn “tụt hậu” so với tầm ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc, đồng nghĩa với việc dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn.
Một trong những rào cản lớn nhất là nước này vẫn duy trì kiểm soát vốn chặt chẽ và khả năng chuyển đổi của nhân dân tệ chưa hoàn toàn tự do. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài còn dè dặt trong việc nắm giữ tài sản bằng nội tệ.
Theo Goldman Sachs, để nhân dân tệ thực sự trở thành một đồng tiền quốc tế lớn, Bắc Kinh sẽ phải không ngừng đào xới thị trường nước ngoài, tăng thanh khoản, mở rộng công cụ phòng ngừa rủi ro và tạo ra nhiều tài sản tài chính hấp dẫn bằng nhân dân tệ hơn cho nhà đầu tư toàn cầu.
Trong chiến lược này, Hồng Kông (Trung Quốc) được xem là mắt xích quan trọng. Trung tâm tài chính này nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa hệ thống tài chính Trung Quốc đại lục với dòng vốn quốc tế, khi Bắc Kinh ưu tiên mở cửa từng bước thay vì tự do hóa hoàn toàn tài khoản vốn.
