Bài 1: Nỗi lo “cạn nguồn” trong phát triển đảng viên mới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại TP Huế

Trăn trở từ câu hỏi: “Vào Đảng để được gì?”

Trong quá trình tạo nguồn phát triển đảng viên, không ít cán bộ cơ sở cho biết họ gặp phải những câu hỏi khiến bản thân phải suy nghĩ.

“Khi tổ chức cơ sở Đảng giới thiệu, bồi dưỡng các em đi học lớp cảm tình Đảng để tạo nguồn, đa phần các em đều hỏi: Vào Đảng để được gì? Đây là thực tế cần có phương hướng giải quyết đúng đắn mới có thể tháo gỡ”, một cán bộ cơ sở chia sẻ.

Câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy lại phản ánh những trăn trở không nhỏ trong công tác xây dựng Đảng ở vùng đồng bào DTTS hiện nay. Khi động lực phấn đấu vào Đảng chưa thật sự rõ ràng đối với một bộ phận thanh niên, việc tạo nguồn phát triển đảng viên mới trở nên khó khăn hơn.

Hiện nay, tại thành phố Huế sau khi sáp nhập mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có 11 xã, phường có đồng bào DTTS sinh sống, gồm: Nam Đông, Khe Tre, Long Quảng, A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4, A Lưới 5, Hưng Lộc, Bình Điền và phường Phong Điền. Tổng dân số gần 57.000 người, chiếm khoảng 5% dân số toàn thành phố, với các dân tộc như Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu, Vân Kiều, Pa Hy, Mường, Nùng.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Việt Nam là một quốc gia thống nhất gồm nhiều dân tộc cùng sinh sống. Các dân tộc đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, gắn bó ruột thịt trên cùng một lãnh thổ, cùng nhau lao động và đấu tranh xây dựng Tổ quốc.

Đối với vùng đồng bào DTTS, tổ chức cơ sở Đảng và đội ngũ đảng viên giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là “cánh tay nối dài” của Đảng và Nhà nước trong việc lãnh đạo, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng – an ninh ở địa bàn cơ sở.

Đồng chí Lê Chính, Bí thư chi bộ thôn 6, xã Long Quảng, TP Huế cho biết: “Chi bộ thôn 6, được thành lập vào tháng 8 năm 2009 với tổng số là 4 đảng viên. Mặc dù trong sinh hoạt chi bộ thường xuyên đưa nội dung phát triển Đảng vào trong sinh hoạt và trong Nghị quyết Đại hội chi bộ, hằng năm đều có chỉ tiêu phát triển đảng viên để tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, từ khi thành lập chi bộ cho đến nay đã 15 năm nhưng chỉ kết nạp được 2 đảng viên, lý do là “cạn nguồn””.

Ngay từ những năm đầu xây dựng đất nước, Đảng ta đã đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng tổ chức Đảng ở vùng đồng bào DTTS. Điều này được thể hiện rõ trong Chỉ thị ngày 29/11/1957 về việc bước đầu củng cố các tổ chức cơ sở vùng DTTS, trong đó nêu rõ:

“Hiện nay cơ sở Đảng ở vùng DTTS nói chung là yếu. Việc xây dựng cơ sở Đảng ở những nơi chưa có, phát triển và củng cố Đảng ở nơi cơ sở yếu là một việc rất quan trọng, phải có kế hoạch và tiến hành tích cực”.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng (năm 2006), Đảng ta tiếp tục xác định nhiệm vụ: “Chú trọng và tăng cường công tác phát triển Đảng, sớm khắc phục tình trạng một số cơ sở, địa bàn chưa có đảng viên, tổ chức Đảng”, đồng thời nhấn mạnh cần đặc biệt quan tâm phát triển Đảng ở các vùng dân tộc ít người.

Gian nan “bài toán” tìm nguồn

Theo Lãnh đạo Ban Tổ chức Thành ủy Huế, công tác xây dựng và phát triển Đảng trong vùng đồng bào DTTS hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Đặc thù của các xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa như khu vực A Lưới và Nam Đông trước đây khiến công tác phát triển Đảng gặp không ít thách thức. Khó khăn lớn nhất là thiếu hụt nguồn kết nạp đảng viên mới. Lực lượng thanh niên có trình độ học vấn, tay nghề ở địa phương ngày càng ít do phần lớn đi làm ăn xa. Điều này khiến số lượng quần chúng ưu tú xin vào Đảng hằng năm giảm dần so với các nhiệm kỳ trước.

Bên cạnh đó, nhiều trường hợp có ý chí phấn đấu nhưng không đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ học vấn theo quy định của Điều lệ Đảng (từ lớp 9 trở lên). Một số thanh niên đủ điều kiện lại vi phạm chuẩn mực đạo đức, lối sống, kinh tế khó khăn nên không đủ tiêu chuẩn xem xét kết nạp.

Một số chi ủy, chi bộ cũng chưa thật sự quyết liệt trong công tác tạo nguồn phát triển đảng viên. Việc phân công đảng viên theo dõi, giúp đỡ quần chúng ưu tú chưa được thực hiện thường xuyên.

Trong khi đó, một bộ phận đảng viên lớn tuổi trong vùng đồng bào DTTS – từng trưởng thành qua thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc – vẫn còn giữ tâm lý so sánh về quá trình thử thách khi vào Đảng trước đây với điều kiện hiện nay.

Ngoài ra, hoạt động của một số tổ chức đoàn thể ở cơ sở chưa thật sự sôi nổi, chưa tạo được nhiều phong trào thu hút đoàn viên, hội viên tham gia, từ đó hạn chế môi trường rèn luyện, phấn đấu cho quần chúng ưu tú.

Khó khăn từ chính yếu tố con người

Khu vực các xã A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4 và A Lưới 5 (thuộc huyện A Lưới cũ) nằm ở phía Tây thành phố Huế, có diện tích tự nhiên 1.148,5 km², dân số 53.828 người với 14.133 hộ, trong đó đồng bào DTTS chiếm 77,5%. Khu vực này có đường biên giới dài hơn 81 km tiếp giáp với nước bạn Lào. Hiện toàn khu vực có 5.103 đảng viên, trong đó 3.275 đảng viên là người DTTS, chiếm 64,2%.

Là địa bàn chiến lược về quốc phòng – an ninh và đối ngoại, song các xã vùng cao A Lưới vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong công tác xây dựng và phát triển đảng viên trong đồng bào DTTS, mà nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ yếu tố con người.

Đội ngũ cán bộ người DTTS vẫn còn thiếu; trình độ chuyên môn, năng lực lãnh đạo ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Nhận thức chính trị, tinh thần trách nhiệm, sự năng động và quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế.

Chất lượng hoạt động của một số tổ chức Đảng chưa cao; việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của cấp trên đôi khi còn chậm, thiếu hiệu quả.

Chính vì vậy, dù công tác phát triển đảng viên trong vùng đồng bào DTTS đã đạt được những kết quả nhất định, nhưng số lượng đảng viên mới là người dân tộc được kết nạp hằng năm vẫn chưa nhiều.

Một yếu tố đặc thù khác là tâm lý e dè của một bộ phận đồng bào khi vào Đảng. Nhiều người lo ngại rằng khi trở thành đảng viên sẽ có những ràng buộc nhất định trong việc đi lại, giao lưu hay thăm hỏi người thân ở bên kia biên giới.

Những khó khăn này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp căn cơ, phù hợp với đặc thù địa bàn nhằm khơi thông “nguồn” phát triển đảng viên ở vùng đồng bào DTTS.