Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, việc bơm sữa đậu nành vào niệu đạo, bôi thuốc lên cổ tử cung hay dùng dụng cụ kim loại gây tổn thương để tạo dấu hiệu bệnh lý giả thực chất là một dạng "bạo hành y khoa", có thể để lại hậu quả suốt đời cả về thể chất lẫn tinh thần.
Ngày 23/7, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An khởi tố Tạ Thị Vân, 39 tuổi, cùng 9 người về tội Lừa dối khách hàng.
Theo điều tra, từ tháng 9/2024, nhóm này thành lập Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An, thuê bằng bác sĩ, sử dụng người không có chuyên môn khám chữa bệnh. Dưới danh nghĩa khám nam khoa, sản phụ khoa, các đối tượng bị cáo buộc dọa người bệnh mắc vô sinh, ung thư để ép điều trị với chi phí cao.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra xác định nhóm này còn bơm sữa đậu nành vào niệu đạo để tạo giả mủ, bôi thuốc mỡ acyclovir lên cổ tử cung tạo hình ảnh viêm, dùng dụng cụ tác động gây đau nhằm khiến bệnh nhân tin mình mắc bệnh nặng và chấp nhận điều trị ngay.
Theo bác sĩ Hoàng, đây không chỉ là hành vi lừa đảo mà còn là một dạng "bạo hành y khoa".
"Những thủ thuật này vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc đầu tiên của y học là không được gây hại cho người bệnh. Chúng trực tiếp phá hủy các cấu trúc giải phẫu nhạy cảm và có thể để lại di chứng nặng nề", bác sĩ Hoàng nói.
Một lần "vẽ bệnh", cả đời mang biến chứng
Bác sĩ Hoàng cho biết, việc bơm sữa đậu nành vào niệu đạo nguy hiểm hơn nhiều người tưởng.
Niệu đạo vốn là môi trường vô trùng với lớp niêm mạc rất mỏng. Khi sữa đậu nành - hỗn hợp giàu protein, chất béo và đường bị bơm vào dưới áp lực lớn, niêm mạc có thể bị rách, đồng thời tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi.
Hậu quả trước mắt là viêm niệu đạo cấp, tiểu buốt, tiểu máu, bí tiểu. Về lâu dài, các vết rách lành bằng mô sẹo khiến lòng niệu đạo bị hẹp vĩnh viễn.
"Nhiều bệnh nhân phải nong niệu đạo nhiều lần, phẫu thuật tái tạo, thậm chí phải mở bàng quang ra da để dẫn lưu nước tiểu suốt đời", bác sĩ Hoàng chia sẻ thêm.
Tương tự, việc bôi thuốc mỡ acyclovir lên cổ tử cung không chỉ tạo hình ảnh viêm giả mà còn phá vỡ hệ vi khuẩn có lợi, khiến một người khỏe mạnh thực sự mắc viêm cổ tử cung hoặc viêm âm đạo do hóa chất.
Đặc biệt, hành vi dùng dụng cụ kim loại tác động vào buồng tử cung có thể làm tổn thương lớp đáy nội mạc tử cung - nơi tái tạo niêm mạc sau mỗi chu kỳ kinh nguyệt.
Khi lớp này bị phá hủy, bệnh nhân có nguy cơ dính buồng tử cung (hội chứng Asherman), dẫn đến vô kinh, đau vùng chậu mạn tính, vô sinh hoặc sảy thai liên tiếp.
Tổn thương tâm lý còn nặng hơn tổn thương cơ thể
Theo bác sĩ Hoàng, nhiều nạn nhân bị "vẽ bệnh" phải chịu cú sốc tâm lý kéo dài.
Khi một người mặc áo blouse trắng khẳng định bệnh nhân mắc ung thư, vô sinh hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục, não bộ sẽ lập tức kích hoạt phản ứng sinh tồn mạnh nhất.
Nỗi sợ càng tăng khi người bệnh đang nằm trên bàn thủ thuật, chịu đau đớn và liên tục bị thúc ép phải đóng hàng chục triệu đồng để "cứu" sức khỏe.
Sau biến cố này, nhiều người rơi vào rối loạn lo âu bệnh tật. Dù bệnh viện tuyến trên kết luận hoàn toàn khỏe mạnh, họ vẫn nghi ngờ kết quả, tiếp tục đi khám ở nhiều nơi, ám ảnh rằng mình mắc bệnh hiểm nghèo chưa được phát hiện.
Một số khác xuất hiện các triệu chứng của rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) như mất ngủ, ác mộng, hồi tưởng về thời điểm bị lừa, trầm cảm hoặc thu mình khỏi các mối quan hệ xã hội.
Hệ lụy lớn nhất là mất niềm tin vào bác sĩ
Là một người hành nghề y, bác sĩ Hoàng bày tỏ rằng sự nguy hiểm nhất không phải số tiền bị chiếm đoạt mà là việc người bệnh đánh mất niềm tin vào hệ thống y tế.
Sau khi nhận ra mình bị lừa, nhiều người hình thành tâm lý nghi ngờ mọi bác sĩ, từ chối xét nghiệm, không tuân thủ điều trị hoặc trì hoãn đi khám dù xuất hiện triệu chứng nguy hiểm.
Đây là hiện tượng "né tránh y tế" (Medical Avoidance) mà giới chuyên môn đặc biệt lo ngại.
"Khi thực sự bị nhồi máu cơ tim, nhiễm trùng nặng hay ung thư giai đoạn sớm, họ có thể vẫn ở nhà chịu đựng vì sợ tiếp tục bị lừa. Đó là lúc người bệnh đánh mất 'thời gian vàng' để cứu sống chính mình", ông nói.
Cảnh giác với những "lá cờ đỏ"
Từ vụ việc này, bác sĩ Hoàng khuyến cáo người dân cần cảnh giác với các phòng khám quảng cáo khám giá rẻ bất thường, sau đó liên tục phát sinh chi phí điều trị.
Một cơ sở y tế đáng tin cậy phải chẩn đoán dựa trên xét nghiệm, kết quả bằng văn bản và giải thích rõ ràng. Nếu bác sĩ chỉ nhìn hình ảnh trên màn hình rồi kết luận ngay ung thư, vô sinh hoặc yêu cầu điều trị khẩn cấp, người bệnh nên bình tĩnh xin dừng khám để đến cơ sở khác kiểm tra.
Ông cũng nhấn mạnh, người bệnh có quyền từ chối mọi thủ thuật khi chưa hiểu rõ hoặc chưa đồng ý, đồng thời cần lưu giữ hóa đơn, phiếu khám và phản ánh tới cơ quan chức năng nếu nghi ngờ bị ép điều trị.
"Không ai được phép xâm lấn cơ thể người bệnh khi chưa có sự đồng thuận đầy đủ. Mỗi đơn tố giác không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân mà còn ngăn những người khác trở thành nạn nhân", bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.