Xuất phát từ ý tưởng, tâm huyết gìn giữ, tôn vinh và phát huy mạnh mẽ truyền thống tốt đẹp đó của các thế hệ người làm báo Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam đã hoàn thiện Đề án xây dựng Bảo tàng Báo chí Việt Nam, bao gồm 3 dự án thành phần là Dự án Trưng bày Bảo tàng, Dự án Sưu tầm hiện vật và tài liệu, Dự án Tuyển dụng và đào tạo Nhân sự bảo tàng.
Ngày 21/8/2014, Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Căn cứ đề nghị của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bảo tàng Báo chí Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ xác định là “bảo tàng chuyên ngành do Hội Nhà báo Việt Nam quản lý” và “bổ sung vào Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng Việt Nam đến năm 2020”.
Hình tượng Bút Sen ở gian khánh tiết, Bảo tàng Báo chí Việt Nam mong muốn gửi đến cho người xem những thông điệp gần gũi nhất, đẹp đẽ nhất. Ảnh Lê Tâm
Từ tháng 8/2014 đến tháng 7/2017 là thời kỳ Ban quản lý các dự án thành phần Đề án xây dựng Bảo tàng Báo chí Việt Nam nỗ lực triển khai các hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, xây dựng các bộ sưu tập hiện vật, tài liệu về báo chí và bước đầu xác lập kho cơ sở, hình thành bộ máy nhân sự để đáp ứng điều kiện thành lập bảo tàng theo quy định của Luật Di sản. Ngày 28/7/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định thành lập Bảo tàng. Lễ công bố Quyết định và ra mắt Bảo tàng đã được tổ chức trọng thể ngày 16/8/2017.
Từ khi ra đời đến nay, Bảo tàng Báo chí Việt Nam đã trải qua hơn 1000 ngày triển khai các dự án thành phần nói trên. Dự án Sưu tầm tài liệu hiện vật hiện đã và đang tiếp tục triển khai. Hiện đã sưu tầm trên 20.000 hiện vật, tài liệu được tập hợp và bảo quản tại kho cơ sở của bảo tàng. Trong số đó, đã có trên 700 hiện vật, tài liệu độc đáo, quý hiếm phản ánh những sự kiện quan trọng của lịch sử báo chí Việt Nam được nghiên cứu, lập hồ sơ, thẩm duyệt phục vụ trưng bày.
Hiện vật được trưng bày trong bảo tàng. Ảnh Lê Tâm
Nội dung trưng bày Bảo tàng gồm 5 phần: Phần 1 là báo chí Việt Nam giai đoạn 1865 - 1925; phần 2 là báo chí Việt Nam giai đoạn 1925 - 1945; phần 3 là báo chí Việt Nam giai đoạn 1945 - 1954; phần 4 là báo chí Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975; phần 5 là báo chí Việt Nam giai đoạn 1975 đến nay.
Các không gian trưng bày được bố trí trên diện tích gần 1500m2 và được khai thác triệt để trên các diện trưng bày khác nhau: trưng bày bằng giải pháp đồ họa trên đai vách; bằng hiện vật, tư liệu gốc và phục chế trong tủ, bục, giá, kệ, trục quay…; thông qua các giải pháp công nghệ phát thanh- truyền hình - số hóa để phục vụ tối đa nhu cầu công chúng đến với bảo tàng.
Nội dung trưng bày Bảo tàng gồm 5 phần gắn với các giai đoạn của lịch sử báo chí. Ảnh Lê Tâm
Một số điểm nhấn trong các không gian trưng bày: Bút sen ở gian khánh tiết, Bục kim cương ở gian 1865-1925, Báo Thanh Niên ở gian 1925-1945, Báo chí chiến khu gian 1945-1954; Làm báo dưới hầm gian 1954-1975; 3 chủ đề trung tâm gian báo chí đổi mới; Khu vực trải nghiệm các loại hình báo điện tử, báo in, báo nói, báo hình; Khu vực Tưởng niệm các nhà báo đã ngã xuống vì Tổ quốc và Nhân dân, Vì Sự nghiệp báo chí Việt Nam…
Sau lễ khai trương hệ thống trưng bày thường xuyên, Bảo tàng Báo chí Việt Nam chính thức đón khách tham quan từ ngày 19/6/2020 tại tòa nhà Hội Nhà báo Việt Nam - Lô E2, KĐT mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.
