Chiều 24/10, nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập (1995 – 2025), Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Định hình một phong cách bảo tàng”, nhằm tổng kết chặng đường phát triển và khẳng định bản sắc riêng trong hoạt động trưng bày, nghiên cứu và giáo dục di sản.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS. Bùi Ngọc Quang - Phó Giám đốc phụ trách Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho biết: "Ba thập kỷ qua, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã trở thành điểm đến văn hóa – du lịch hàng đầu của Thủ đô, thu hút khoảng 500.000 lượt khách mỗi năm. Không chỉ là nơi lưu giữ hàng chục nghìn hiện vật, Bảo tàng còn tạo dựng phong cách trưng bày đặc trưng, kết hợp hài hòa giữa không gian truyền thống trong nhà và kiến trúc dân tộc ngoài trời. Các hoạt động văn hóa sống động như múa khèn, hát dân ca, kể chuyện dân gian giúp nơi đây trở thành không gian văn hóa mở, nơi du khách có thể trải nghiệm, tương tác và “sống cùng di sản”".
Trong bối cảnh chuyển đổi số, Bảo tàng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại như mạng xã hội (Facebook, TikTok), tour trải nghiệm bằng mã QR, trưng bày thực tế ảo (VR/AR) và phòng khám phá đa phương tiện dành cho trẻ em. Những đổi mới này mang đến cách tiếp cận gần gũi, hấp dẫn hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
"Nhắc đến bảo tàng, người ta thường nghĩ đến những không gian tĩnh lặng với các hiện vật bất động. Các chuyên gia khẳng định, hiện vật vẫn là trung tâm của các bảo tàng. Tuy nhiên, giá trị của hiện vật không chỉ nằm ở nội tại của nó mà còn nằm ở sức sống của nó trong đời sống văn hóa cộng đồng, và quan trọng hơn cả đó là cách mà các bảo tàng trưng bày hiện vật", TS. Bùi Ngọc Quang nhấn mạnh.
Tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam chia sẻ: “Ngay từ những ngày đầu, Bảo tàng đã chú trọng nghiên cứu khoa học và đưa cộng đồng tham gia vào quá trình trưng bày. Chính cách làm này giúp các triển lãm chạm tới cảm xúc, khơi gợi ký ức và tạo hiệu ứng xã hội tích cực".
Từ khi thành lập, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã xây dựng mối quan hệ hợp tác sâu rộng với nhiều tổ chức, chuyên gia quốc tế đến từ Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan..., cùng sự đồng hành của các quỹ lớn như Ford, Rockefeller, Quỹ Nhật Bản.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Huy, hợp tác quốc tế của Bảo tàng không chỉ là tiếp nhận hỗ trợ mà hướng tới “đồng kiến tạo”, chia sẻ tri thức và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Ông Michael DiGregorio, nguyên phụ trách Chương trình Văn hóa và Nghệ thuật của Quỹ Ford tại Việt Nam đánh giá: “Sức hấp dẫn của Bảo tàng nằm ở những câu chuyện được kể bằng cảm xúc và ký ức – như trưng bày ‘Cuộc sống Hà Nội thời bao cấp’ không chỉ gợi nhớ khó khăn, mà còn tôn vinh tình người, lòng nhân ái trong ký ức tập thể".
Từ một không gian lưu giữ hiện vật, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nay đã trở thành trung tâm văn hóa sống động, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng hội tụ.
Với định hướng kết hợp giữa nghiên cứu, giáo dục và truyền thông hiện đại, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đang tiếp tục định hình phong cách riêng, lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc, củng cố bản sắc và khơi dậy niềm tự hào Việt Nam trong công chúng.
