Với nhiều người mê xe, việc cạy một ổ khóa han gỉ, mở cánh cửa cũ kỹ và phát hiện ra một chiếc xe cổ nguyên bản chờ được hồi sinh là trải nghiệm trong mơ. Giới chơi xe gọi đó là “barn find”, đến mức có hẳn các kênh YouTube chuyên ghi lại hành trình săn kho báu này.
Tuy nhiên, vẫn có một nơi giúp người yêu xe gần như bỏ qua mọi vất vả tìm kiếm. Đó là nhà máy Alvis ở thị trấn Kenilworth, nơi được ví như điểm đến lý tưởng của những ai muốn chạm vào lịch sử xe hơi Anh quốc.
Alvis là một trong những thương hiệu cốt lõi của ngành công nghiệp ô tô vùng West Midlands, từng đi đầu trong nhiều công nghệ nay đã trở thành tiêu chuẩn như hộp số đồng bộ, dẫn động cầu trước hay hệ thống treo trước độc lập.
Hãng từng đưa cả mẫu xe đua Grand Prix dẫn động cầu trước tham gia thi đấu từ những năm 1920.
Việc sản xuất ô tô dân dụng của Alvis kết thúc vào năm 1968, nhưng bộ phận phụ trách xe du lịch được chuyển cho một nhóm công nhân cũ tiếp quản và duy trì đến ngày nay như một cơ sở chuyên bảo dưỡng, phục dựng xe Alvis.
Theo chủ sở hữu hiện tại, ông Alan Stote, thời kỳ đó gần như không tồn tại khái niệm “người sưu tầm xe”. Xe cũ thường chỉ dành cho những ai ít tiền hoặc có cá tính lập dị. Vì vậy, Alvis không bao giờ nghĩ rằng bộ phận xe du lịch của mình có thể tồn tại thêm vài thập niên.
Khu nhà xưởng hiện nay vẫn lưu giữ số lượng lớn phụ tùng nguyên bản, được xếp trên những giá kệ cao từ sàn tới trần, đủ để người đam mê xe mất hàng giờ khám phá.
Toàn bộ bản vẽ thiết kế và hồ sơ chủ sở hữu từ thời kỳ đầu đều còn nguyên vẹn. Bất kỳ chiếc Alvis nào xuất hiện trên thị trường xe cổ hiện nay đều có thể được truy lại nguồn gốc một cách đầy đủ tại đây.
Ông Stote cho biết khi khách mua một chiếc Alvis cổ và mang tới xưởng, đội ngũ kỹ thuật sẽ in toàn bộ lịch sử chiếc xe từ khi xuất xưởng. Tại bàn làm việc, ông còn đặt những lá thư trao đổi của Hoàng thân Philip với Alvis như một minh chứng về sự phong phú của kho tư liệu.
Mỗi năm, xưởng tiếp nhận khoảng 150 đến 200 xe. Phần lớn chủ xe là những người thực sự yêu xe, chứ không coi chúng chỉ như phương tiện đi lại.
Không hiếm trường hợp khách mang đến vài thùng phụ tùng cùng bộ khung, kể rằng họ mua chiếc xe từ thời còn là sinh viên những năm 1950 và giờ muốn phục hồi nó để dùng trong lễ cưới của con gái.
Trong gần nửa thế kỷ hoạt động ban đầu, Alvis sản xuất khoảng 22.000 xe, hiện chỉ còn chưa tới 5.000 chiếc còn tồn tại.
Tuy nhiên, con số này đang dần tăng lên nhờ hoạt động phục dựng xe theo kiểu “continuation”. Ngoài việc bảo dưỡng và cung cấp phụ tùng, Alvis còn chế tạo lại những mẫu xe cổ dựa trên bản vẽ nguyên gốc.
Với chi phí tương đối lớn, khách hàng có thể đặt một chiếc Alvis mới được sản xuất theo các bản thiết kế cổ, lựa chọn giữa nhiều kiểu thân xe, cùng động cơ sáu xi-lanh 3.0 hoặc 4.3 lít đúng chuẩn nguyên bản nhưng được bổ sung một số công nghệ hiện đại như hộp số Tremec giúp chiếc xe vượt qua các bài kiểm tra khí thải.
Khách hàng có thể đặt xe dưới dạng mẫu “continuation” với biển số hiện đại hoặc chọn phục dựng một bộ khung cũ, mang lại trải nghiệm sở hữu một chiếc Alvis mới nhưng giữ nguyên biển số nguyên thủy.
Theo ông Stote, phần lớn khách hàng chọn theo dõi toàn bộ quá trình lắp ráp, ngồi thử xe và quyết định nhiều chi tiết tùy theo sở thích.
Việc phục hồi một chiếc Alvis cổ có thể kéo dài đến 5.000 giờ, với hầu hết linh kiện được sản xuất hoặc gia công ngay tại khu vực vốn được coi là trái tim của ngành công nghiệp ô tô Anh.
Kenilworth vì vậy không chỉ là nơi gợi nhớ về hoài niệm hay những phát hiện tình cờ kiểu “barn find”, mà còn là minh chứng hiếm hoi cho sự bền bỉ của một thương hiệu xe Anh giữa bối cảnh ngành công nghiệp nhiều biến động.
Một chiếc Alvis continuation hoàn toàn mới cũng đã được đưa ra chạy thử trong điều kiện nhiệt độ xuống dưới 0 độ C, đặt ra thách thức lớn cho bộ lốp Blockley mô phỏng đúng thông số cổ điển. Tuy vậy, chiếc 4.3 Vanden Plas vẫn thể hiện sự linh hoạt đáng kinh ngạc.
Hộp số sàn sáu cấp hiện đại vận hành nhẹ nhàng, giúp việc di chuyển trong dòng xe buổi sáng trở nên đơn giản. Mọi tác động lên vô-lăng và bàn đạp đều khiến chiếc xe phản hồi ngay lập tức, cho thấy vì sao việc điều khiển những mẫu xe cổ thường đòi hỏi kỹ năng cao.
Động cơ sáu xi-lanh thẳng hàng mang đến mô-men xoắn 184 lb-ft, con số không lớn so với kích thước xe, nhưng lại xuất hiện đều đặn trong khoảng tua từ 1.000 đến 4.000 vòng/phút, giúp xe vận hành mượt mà và ổn định.
Trong suốt hành trình thử nghiệm, chiếc xe không gặp bất kỳ lỗi nào, qua đó chứng minh phiên bản continuation vẫn đáp ứng tiêu chuẩn vận hành hiện đại.
Năm 1938, tạp chí Autocar từng đo gia tốc 0-60 mph của mẫu Alvis Super Tourer trong 11,3 giây và xếp nó vào nhóm xe hiệu suất cao thời bấy giờ.
Những người trực tiếp vận hành xe cho biết phiên bản mới thậm chí còn nhanh hơn. Điều này một lần nữa cho thấy giá trị của việc lưu giữ và tái tạo một mẫu xe cổ dựa trên nguyên bản.
