Gần 8 tuần sau khi Nga tiến hành cuộc chiến quân sự đặc biệt lên Ukraine, một số thành viên EU đang yêu cầu các biện pháp trừng phạt bổ sung, nhằm làm tê liệt nền kinh tế của siêu cường năng lượng thế giới.
Nhà máy nhiệt điện chạy than thuộc diện lớn nhất thế giới đặt tại Bełchatow, Ba Lan. Ảnh: energytransition.org.
Gói trừng phạt bao gồm việc liệt các cá nhân, tổ chức liên quan đến Điện Kremlin vào danh sách đen, loại trừ các công ty cho vay hàng đầu của Nga là Sberbank và Gazpromneft khỏi hệ thống ngân hàng quốc tế SWIFT, ngừng nhập khẩu nhiên liệu từ Nga, cấm thêm các kênh tin tức của Nga, đình chỉ thị thực cho người Nga.
Theo các nguồn tin của EU, không có khung thời gian rõ ràng để Ủy ban châu Âu đề xuất gói trừng phạt thứ sáu của EU đối với Nga nhằm đáp trả cuộc tấn công Ukraine vào ngày 24/2.
Đức e ngại lệnh cấm năng lượng
Tuy nhiên, công việc đang được tiến hành để phân tích chi phí thay thế dầu của Nga bằng nhập khẩu từ các nhà cung cấp khác, một số nguồn tin rằng Ủy ban đã đàm phán với các nước sản xuất dầu để hỗ trợ tổ chức các hiệp định quốc gia về các lựa chọn thay thế nhanh chóng và giá cả hợp lý.
Nguồn tin nói thêm Bỉ đang soạn thảo bản đánh giá tác động chi tiết của lệnh cấm khai thác dầu như một phần của các biện pháp có thể có trong tương lai.
Xuất khẩu dầu là nguồn tiền mặt nước ngoài chính của Điện Kremlin, và nhiều người ở EU đã kêu gọi ngừng thanh toán dầu vì chúng trợ cấp hiệu quả cho "hoạt động quân sự đặc biệt" của Nga ở Ukraine.
Theo nguồn tin, Đức là đối thủ hàng đầu của lệnh cấm vận dầu mỏ, và mặc dù nước này không phải là nước duy nhất, nhưng một động thái ở vị trí của nước này sẽ khiến các nước khác phải tuân theo.
Chính phủ Đức đã tuyên bố rằng họ đang nỗ lực loại bỏ hàng nhập khẩu của Nga trong năm nay, nhưng cũng ủng hộ cách tiếp cận dần dần để tránh vấp phải khó khăn kinh tế đáng kể. Vào năm 2021, Nga sẽ cung cấp gần một phần ba lượng dầu thô cho Đức.
Một phương pháp khác dự kiến sẽ được sử dụng là kéo dài thời gian để ngừng các hợp đồng hiện có hoặc dần dần thực hiện lệnh cấm vận dầu mỏ toàn diện, Khi EU áp đặt lệnh cấm vận đối với than của Nga vào đầu tháng này, Đức đã được vận động thành công để kéo dài thời gian ngừng hoạt động từ ba lên bốn tháng.
Khí đốt là một nguồn tiền mặt quan trọng khác của Điện Kremlin, mặc dù lệnh cấm vẫn chưa được tranh luận thỏa đáng ở cấp độ EU do nhu cầu của khối đối với nguồn năng lượng này cực kì lớn.
Các nước Baltic và Ba Lan yêu cầu tẩy chay dầu mỏ Nga
Các nước Baltic và Ba Lan yêu cầu tẩy chay dầu mỏ Nga ngay lập tức bên cạnh các biện pháp do cơ quan điều hành EU khuyến nghị khi Ủy ban châu Âu trình gói trừng phạt thứ năm cho phái viên của các nước thành viên EU vào ngày 6/4.
Đặc phái viên của Đức là một trong những người phản đối gay gắt nhất, nói rằng điều đó có thể được xem xét cho các vòng hình phạt tiếp theo và cần phải được điều chỉnh thích hợp vì nó có thể có tác động đáng kể đến nền kinh tế Đức, theo các nhà ngoại giao.
Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, đã nhiều lần tuyên bố rằng EU đang thực hiện lệnh cấm vận dầu mỏ, nhưng không cho biết khi nào thì lệnh cấm vận này có thể được đệ trình và thông qua.
Đặc phái viên Đức thông báo trong cuộc họp ngày 6/4 rằng việc hạn chế nhập khẩu nhiên liệu hạt nhân của Nga có thể được coi là một phần của các biện pháp bổ sung.
Các nước Đông Âu như Hungary, Cộng hòa Séc và Slovakia dựa vào nhiên liệu hạt nhân của Nga để cung cấp năng lượng cho các lò phản ứng nguyên tử do Nga thiết kế, tạo ra một phần đáng kể điện năng của họ.
Các biện pháp khác do một số quốc gia đề xuất nhưng không được ủng hộ chung bao gồm lệnh cấm nghiêm khắc đối với các trang mạng đưa tin tức của Nga bị cáo buộc quảng bá thông tin sai lệch về cuộc xung đột Ukraine.
Theo các quan chức, đây là một chủ đề đặc biệt tế nhị ở các nước Đông Âu có dân số Russophone (gốc Nga) khá lớn, đặc biệt là ở vùng Baltics, và nó có thể mâu thuẫn với quyền cơ bản được thông tin.
Russia Today và Sputnik trước đây đã bị EU đưa vào danh sách đen. Các đài truyền hình khác bị nhắm mục tiêu đình chỉ bao gồm RTR-Planeta và R24 thuộc sở hữu nhà nước Nga.
Theo các nguồn tin, các nhà ngoại giao EU cũng đã yêu cầu các hình phạt ngân hàng mới, bao gồm cả việc cấm Sberbank và Gazpromneft khỏi hệ thống SWIFT, được biết hai ngân hàng Nga xử lý phần lớn hoạt động chuyển giao năng lượng cho Nga.
Lê Na (Theo HSNW)
