Theo dữ liệu giữa năm 2026 từ Numbeo, cơ sở dữ liệu về chi phí sinh hoạt do người dùng đóng góp, chỉ số giá thực phẩm tại châu Âu dao động từ 57,2 tại Moldova đến 189,2 tại Thụy Sĩ, sau khi quy đổi mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU) thành 100. Từ đó có thể thấy, giá thực phẩm tại Thụy Sĩ cao hơn 89,2% so với mức trung bình của EU, trong khi Moldova thấp hơn 42,8%.
Tại EU, thực phẩm và đồ uống không cồn chiếm 13,6% tổng chi tiêu hộ gia đình, theo Eurostat. Trong khi đó, chi phí nhà ở và các hóa đơn tiện ích chiếm 23,6%.
Bắc Âu nằm trong nhóm đắt đỏ nhất
Thụy Sĩ đứng đầu bảng xếp hạng giá thực phẩm tại châu Âu, tiếp theo là Iceland với chỉ số 183,6%. Na Uy đứng thứ ba với 154,4%, trong khi Luxembourg đạt 134,9% và Đan Mạch đạt 128,4%. Phần Lan và Thụy Điển cũng có giá thực phẩm cao hơn mức trung bình tại EU, lần lượt ở mức 119,7% và 116,6%.
Trong số các nền kinh tế lớn tại châu Âu, Pháp có giá thực phẩm cao nhất, vượt mức trung bình trong khối là 27,5%. Đức, Italia và Vương quốc Anh có mức giá tương đối gần nhau, với chỉ số lần lượt là 111,6%; 110,2% và 111,9%. Tây Ban Nha là quốc gia duy nhất trong nhóm này có giá thực phẩm thấp hơn trung bình so với khu vực EU, với chỉ số 89,7%.
Ngược lại, Romania là quốc gia có giá thực phẩm thấp nhất EU, với chỉ số 66,7. Các nước Đông Âu và vùng Balkan nhìn chung cũng có mức giá thấp hơn, như Bắc Macedonia ở mức 59,8%, Bosnia và Herzegovina ở mức 67,9% và Serbia ở mức 68,8%.
Tuy nhiên, giá thấp không đồng nghĩa với khả năng chi trả tốt hơn. Tại Romania, các hộ gia đình vẫn dành 23,1% ngân sách cho thực phẩm và đồ uống không cồn, dù giá mặt hàng này thấp hơn đáng kể so với trung bình EU. Tại Bulgaria, tỷ lệ này cũng vượt 20%.
Theo các chuyên gia, khi xét đến thu nhập thực tế sau thuế và sức mua, thực phẩm tại những quốc gia có giá thấp vẫn có thể là gánh nặng lớn đối với người dân.
Chênh lệch giá thể hiện rõ qua giỏ hàng thiết yếu
Một phép so sánh của Euronews Business dựa trên giá 18 mặt hàng thiết yếu do Numbeo ghi nhận trong tháng 10/2026 cho thấy giỏ hàng trung bình tại EU có giá 69,84 euro.
Tại Thụy Sĩ, giỏ hàng này có giá 137,90 euro, trong khi ở Moldova chỉ là 41,10 euro. Na Uy cũng ghi nhận mức giá trên 100 euro, còn Luxembourg đạt 99 euro.
Trong nhóm các nền kinh tế lớn, giỏ hàng tại Pháp có giá 87,40 euro, cao hơn Italia (80 euro), Đức (75,20 euro), Vương quốc Anh (69,10 euro) và Tây Ban Nha (63 euro).
Dù vậy, những số liệu này phản ánh giá danh nghĩa, chưa tính đến khác biệt về thu nhập và sức mua. Thứ hạng cũng có thể thay đổi nếu các mặt hàng được tính trọng số theo tỷ lệ tiêu dùng thực tế của từng quốc gia.
Chi phí nhân công và năng lượng đẩy giá thực phẩm
Theo Giáo sư Jeremiás Máté Balogh thuộc Đại học Corvinus, giá thực phẩm giữa các quốc gia châu Âu chịu tác động của nhiều yếu tố, bao gồm tiền lương, chi phí đất đai, thuế, vận tải, năng suất nông nghiệp và cấu trúc thị trường bán lẻ.
Chi phí nhân công là một yếu tố quan trọng khiến giá thực phẩm tại các nền kinh tế giàu có thường cao hơn. Bên cạnh đó, năng lượng và nhiên liệu ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất nông nghiệp, chế biến đến vận chuyển và phân phối.
Phó giáo sư Ilaria Benedetti thuộc Đại học Tuscia cho biết giá dầu diesel trung bình tại EU tăng từ 1,59 euro/lít ngày 23/2 lên 2,24 euro/lít ngày 28/9, trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran gây sức ép lên thị trường năng lượng.
Theo bà, dầu diesel đóng vai trò thiết yếu trong chuỗi cung ứng thực phẩm, từ vận hành máy móc nông nghiệp đến vận chuyển hàng hóa tới siêu thị.
Chi phí sản xuất cũng giúp lý giải chênh lệch giá giữa các mặt hàng cụ thể. Theo Numbeo, một ổ bánh mì trắng tươi nặng 500 g có giá 3,18 euro tại Đan Mạch, cao hơn ba lần mức 1,02 euro tại Bulgaria. Giá trứng tại Đan Mạch là 4,52 euro, so với 2,69 euro tại Estonia.
Các chuyên gia lưu ý rằng lạm phát chậm lại không đi cùng với việc giá thực phẩm giảm. Khi lạm phát vẫn dương, giá cả tiếp tục tăng nhưng với tốc độ chậm hơn. Vì vậy, chi phí thực phẩm vẫn có thể tạo áp lực lên ngân sách hộ gia đình, đặc biệt tại những nước có thu nhập thấp và tỷ trọng chi tiêu cho thực phẩm cao.
