Chiều nay (20/7), Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ đồng chủ trì cùng Cục Thuế- Bộ Tài chính, phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo tổ chức Hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh".
KOL/KOC đóng thuế thu nhập cá nhân như thế nào?
Tại hội thảo, một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc xác định nghĩa vụ thuế đối với các cá nhân tạo thu nhập từ các nền tảng trực tuyến như freelancer, affiliate, KOL/KOC, người sáng tạo nội dung, livestream bán hàng hay cung cấp các dịch vụ số.
Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế, Cục Thuế cho biết Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Nghị định 253) liên quan trực tiếp đến thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và đặc biệt với những người bán hàng đa kênh. Nghị định 253 lưu ý đến 4 nhóm.
Thứ nhất, Nghị định 253 tiếp tục cụ thể hóa những nội dung Luật Thuế thu nhập cá nhân đã quy định cũng như phương pháp để xác định nghĩa vụ thuế này.
Điểm cần lưu ý khi kinh doanh qua sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội hay đa kênh cũng tương tự như kinh doanh theo truyền thống; đó là vẫn xác định doanh thu, nghĩa vụ thuế căn cứ vào chủ thể, ai là người kinh doanh và bản chất hoạt động kinh doanh là gì, loại thu nhập là gì và doanh thu thực tế phát sinh là bao nhiêu.
“Tức là, chúng ta kinh doanh qua nhiều kênh thì vẫn phải xác định bản chất hoạt động kinh doanh là gì, tổng doanh thu là bao nhiêu để kê khai nộp thuế theo đúng quy định pháp luật”, bà nói.
Thứ hai, hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử phải làm rõ phạm vi thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử dựa trên nền tảng số và các hoạt động kinh doanh tương tự.
Các KOL/ KOC/affiliate/freelancer hoặc là những người sáng tạo nội dung thông tin số… là cách gọi phổ biến trên thị trường, vẫn phải xác định doanh thu là bao nhiêu.
“Chúng ta đều phải căn cứ vào hợp đồng hay quyền, nghĩa vụ của các bên/cách thức tổ chức hoạt động để xác định khoản thu đó từ hoạt động kinh doanh hay là thu nhập từ tiền công, tiền lương”, bà Lan Anh cho biết.
Nếu một người đứng ra kinh doanh độc lập và làm tất cả dịch vụ, tổ chức hoạt động kinh doanh có đăng ký kinh doanh, có giấy phép kinh doanh thì đó là hoạt động dịch vụ. Nhưng nếu hoạt động này thông qua một tổ chức khác/một cá nhân khác thì lúc đó có thể là hợp đồng tiền công, tiền lương.
Thứ ba, về xác định nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh, đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Nghị định 68, Nghị định 253 đều xác định rõ từng nhóm ngành nghề hoạt động sẽ có thuế suất tương ứng.
Trường hợp cá nhân đồng thời bán hàng trên các nền tảng hoặc có những sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số cần phải phân loại rõ những nhóm thuế suất khác nhau.
Đáng chú ý, nếu cá nhân cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số ấy cũng sẽ được xác định theo nhóm ngành nghề dịch vụ. Ví dụ, nếu là dịch vụ thì áp dụng thuế thu nhập cá nhân 2%, thuế giá trị gia tăng 5%...
Thứ tư, đối với cá nhân cư trú có hoạt động thu nhập kinh doanh phát sinh tại Việt Nam sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
“Kể cả các cá nhân hoạt động kinh doanh thông qua một nền tảng nước ngoài thì việc xác định doanh thu phát sinh tại Việt Nam sẽ có thuế suất tương ứng với doanh thu ở Việt Nam là bao nhiêu để có căn cứ kê khai”, bà Lan Anh nhấn mạnh.
Ngoài ra, có 3 vấn đề cá nhân nộp thuế cần phải lưu ý: Thứ nhất, phải xác định đúng khoản thu nhập, ngành nghề kinh doanh là ngành nghề gì, loại thu nhập là loại thu nhập gì, là dịch vụ hay là bán hàng hóa.
Thứ hai, phải tổng hợp đầy đủ doanh thu từ tất cả các kênh; thứ ba, phải tổng hợp đầy đủ hợp đồng, dữ liệu giao dịch để có dữ liệu đối soát, sao kê hoặc là những chứng từ được khấu trừ để phục vụ xác định cái nghĩa vụ thuế.
“Tóm lại, thông điệp xuyên suốt chúng tôi muốn truyền tải là kể cả chúng ta có kinh doanh truyền thống hay trên sàn giao dịch thương mại điện tử đa kênh cũng sẽ không làm thay đổi về bản chất hoạt động của chúng ta. Người nộp thuế nên rà soát để kê khai một cách trung thực đầy đủ các nghĩa vụ về thuế”, bà Lan Anh nêu.
Bị khấu trừ 10% thuế chưa chắc đã hoàn thành nghĩa vụ thuế
Trên thực tế, hiện nay có không ít trường hợp khi nhận thu nhập đã được đơn vị chi trả khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi thanh toán. Nhiều người cho rằng như vậy là đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và không cần thực hiện thêm các thủ tục khác.
Về vấn đề này, bà Lan Anh cho rằng người nộp thuế cần rà soát tổng thu nhập của mình là bao nhiêu và trong những bối cảnh khác nhau, không phải tất cả mọi trường hợp khấu trừ 10% là đã thực hiện nghĩa vụ thuế cuối cùng rồi.
Bà Lan Anh lưu ý người nộp thuế cần rà soát và tổng hợp toàn bộ các nguồn thu nhập của mình, bởi một cá nhân có thể chỉ có một hoặc đồng thời có nhiều nguồn thu nhập khác nhau. Đối với những khoản thu nhập đã được các nền tảng hoặc đơn vị chi trả khấu trừ thuế, người nộp thuế vẫn phải tổng hợp lại để đối chiếu và được trừ đi phần thuế đã được khấu trừ khi xác định nghĩa vụ thuế cuối cùng của mình.
“Chúng ta phải tổng hợp toàn bộ những doanh thu của chúng ta và phải thực hiện theo quy định trong trường hợp chúng ta phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân để xác định đúng nghĩa vụ thuế của mình”, bà nói.
