Tỷ phú Bill Gates một lần nữa đưa ra cảnh báo đối với các nhà đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Ông cho rằng không phải ai cũng sẽ chiến thắng trong cuộc đua này và làn sóng biến động nhân sự do AI tạo ra đang đến nhanh hơn nhiều so với dự đoán của các chính phủ.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos trong tuần này, nhà đồng sáng lập Microsoft cho biết tác động của AI đối với thị trường lao động sẽ trở nên rõ ràng chỉ trong vòng bốn đến năm năm tới.
Ông nhấn mạnh rằng những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến nhóm việc làm văn phòng mà còn lan sang cả các công việc lao động phổ thông.
Bill Gates cho rằng nhiều chính phủ vẫn chưa có sự chuẩn bị đầy đủ và cần có những bước đi nghiêm túc để ứng phó với tình trạng bất bình đẳng gia tăng.
Trước đó một tháng, Bill Gates cũng từng cảnh báo rằng một tỷ lệ đáng kể trong số các cổ phiếu AI có mức định giá cao hiện nay sẽ khó duy trì được giá trị. Trả lời CNBC, ông nhận định rằng thị trường sẽ bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt và không phải cổ phiếu nào cũng tiếp tục tăng giá.
Những lo ngại của Bill Gates xuất hiện trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta và Oracle đã chi khoảng 400 tỷ USD cho hoạt động đầu tư hạ tầng phục vụ AI trong năm 2025 và dự kiến sẽ tăng thêm khoảng một phần ba trong năm 2026.
Vì sao vấn đề này trở nên quan trọng
Trong ba năm qua, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã trở thành động lực chính thúc đẩy thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, đà tăng đã chững lại trong thời gian gần đây do lo ngại mức định giá quá cao và khả năng các doanh nghiệp công nghệ chi tiêu quá mức cho cuộc đua AI.
Song song với đó, nhiều ý kiến cũng bày tỏ lo ngại rằng làn sóng tự động hóa sẽ khiến nhiều ngành nghề đối mặt với rủi ro mất việc diện rộng.
Một số nhà đầu tư cảnh báo rằng quy mô đầu tư khổng lồ đã thúc đẩy tâm lý đầu cơ, khiến nhiều cổ phiếu AI được giao dịch ở mức định giá quá cao. Công ty phần mềm Palantir hiện có hệ số giá trên lợi nhuận vượt 400, thuộc nhóm cao nhất trong S&P 500.
Cổ phiếu của Broadcom và Advanced Micro Devices cũng tăng mạnh trong năm nay nhờ kỳ vọng có thể cạnh tranh thị phần chip AI với Nvidia. Mức định giá của hai doanh nghiệp này đã vượt trên 100 lần lợi nhuận, cao gấp ba lần trung bình của S&P 500.
Ngoài ra, những startup chưa tạo ra lợi nhuận vẫn đang được định giá ở mức rất cao trên thị trường tư nhân. OpenAI, đơn vị phát triển ChatGPT, dự kiến chưa có lãi trước cuối thập kỷ nhưng đã được định giá khoảng 500 tỷ USD vào tháng 10, tương đương quy mô của một trong 20 công ty lớn nhất nước Mỹ nếu được niêm yết.
Trong khi đó, doanh thu và lợi nhuận bùng nổ từ nhu cầu AI đã giúp duy trì mức định giá ổn định hơn đối với một số doanh nghiệp. Các mảng điện toán đám mây của Alphabet, Microsoft và Amazon hưởng lợi rõ rệt khi nhu cầu xử lý AI tăng mạnh và mức định giá của họ vẫn ở quanh ngưỡng 30 lần lợi nhuận.
Nvidia trở thành công ty trị giá 4,5 nghìn tỷ USD nhờ doanh số chip AI tăng vọt nhưng mức giá trên lợi nhuận của hãng chỉ ở mức khoảng 45 lần, được xem là dễ chấp nhận hơn.
Nhiều lần trong thời gian gần đây, tâm lý lo ngại bong bóng đã khiến nhóm cổ phiếu công nghệ biến động mạnh. Tháng 11, nhóm Magnificent Seven suýt rơi vào vùng điều chỉnh kỹ thuật, trong khi những doanh nghiệp cạnh tranh nhỏ hơn như Oracle hay CoreWeave diễn biến kém tích cực hơn.
Tuy vậy, sau mỗi đợt điều chỉnh, dòng tiền đầu tư thường nhanh chóng quay lại và giúp thị trường phục hồi.
Niềm tin vào tiềm năng lâu dài của AI
Mặc dù cảnh báo về định giá và rủi ro đầu tư, Bill Gates vẫn bày tỏ sự tin tưởng mạnh mẽ vào khả năng AI tạo ra những thay đổi sâu rộng trong xã hội. Ông cho rằng trí tuệ nhân tạo là công nghệ có sức ảnh hưởng mang tính nền tảng và chắc chắn sẽ định hình lại thế giới trong tương lai.
Tại Davos, ông công bố khoản tài trợ trị giá 50 triệu USD dành cho chương trình hợp tác giữa Quỹ Bill & Melinda Gates và OpenAI, nhằm đưa các công cụ AI ứng dụng trong y tế đến 1.000 phòng khám tại châu Phi vào năm 2028.
