Cả Indonesia và Việt Nam, những nước trồng nhiều loại cà phê Robusta (cà phê vối) đắng được ưa chuộng để chế biến thành thức uống espresso và đồ uống hòa tan, đều thích xuất khẩu cà phê của mình trong khi nhập khẩu để tiêu thụ trong nước. Bloomberg nhấn mạnh rằng hạt cà phê của hai nước này đắt hơn các sản phẩm đến từ Brazil.
Nhu cầu tiêu thụ cà phê trong nước tăng mạnh là một dấu hiệu tốt cho thấy nhập khẩu sẽ tiếp tục, đặc biệt là sau thời tiết khắc nghiệt và sản lượng không đủ trong những năm qua đã đè nặng lên sản xuất toàn cầu.
Khách hàng tại một quán cà phê ở Hà Nội. Nhiếp ảnh gia: Linh Pham/Bloomberg
Nhà kinh doanh cà phê lớn nhất thế giới, Neumann Kaffee Gruppe, đang đặt cược vào sự thay đổi này, mở văn phòng nhập khẩu ở Indonesia vì họ dự đoán nhu cầu ở đó cuối cùng sẽ cao hơn mức mà cây trồng trong nước có thể đáp ứng.
Theo hiệp hội các nhà xuất khẩu địa phương, tiêu thụ cà phê của Indonesia đã tăng khoảng 4% mỗi năm trong thập kỷ qua. Con số này cao hơn mức tăng trưởng 2,2% về nhu cầu toàn cầu mà Tổ chức Cà phê Quốc tế dự kiến trong năm nay, sau một thời kỳ thăng trầm trong thời kỳ đại dịch Covid-19.
Theo Cecafé, các chuyến hàng từ Brazil đến Indonesia, nhà sản xuất lớn thứ tư thế giới, đã tăng hơn gấp đôi vào năm ngoái. Márcio Ferreira, Chủ tịch nhóm các nhà xuất khẩu cho biết: “Tiềm năng tăng trưởng vẫn còn rất lớn, đặc biệt là do mức tiêu dùng bình quân đầu người thấp hơn so với các khu vực khác trên thế giới”.
Khi thói quen uống cà phê phát triển, sản lượng cà phê của Indonesia gần như bị đình trệ. Moelyono Soesilo, người đứng đầu ngành cà phê hạ nguồn tại Hiệp hội các nhà xuất khẩu và công nghiệp cà phê Indonesia cho biết, nhu cầu có thể vượt quá sản lượng trong vòng 5 đến 8 năm tới nếu tốc độ tương tự tiếp tục.
Công nhân xay hạt cà phê Robusta tại một đồn điền cà phê ở tỉnh Lampung, Indonesia. Nhiếp ảnh gia: Dimas Ardian/Bloomberg
Nhóm đang tìm cách giúp nông dân quản lý đất đai của họ, tìm cách tăng năng suất trên mức hiện tại là 1,1 tấn/ha. Để so sánh, các khu vực sản xuất giống cà phê tương tự ở Brazil có năng suất khoảng 2,5 tấn/ha, theo cơ quan trồng trọt Conab.
Trong khi đó, các chuyến hàng từ Brazil đến Việt Nam cũng đang tăng mạnh - tăng hơn sáu lần trong 12 tháng tính đến tháng 1/2024, Cecafé đưa tin.
Ông Trịnh Đức Minh, người đứng đầu Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc, cho biết nhập khẩu từ quốc gia Nam Mỹ này đang phục vụ ngành cà phê hòa tan của Việt Nam. Bà Trần Thị Lan Anh, Phó giám đốc công ty xuất khẩu lớn thứ hai - Công ty TNHH Vĩnh Hiệp cho biết, một số công ty đã nhập khẩu hạt cà phê để phục vụ nguồn hàng cho các hợp đồng đã ký và để sản xuất các sản phẩm cà phê nói chung.
Hiện tượng El Niño đã mang đến tình trạng khô hạn cực độ cho Đông Nam Á trong mùa này, làm giảm sản lượng ở Việt Nam và Indonesia và khiến giá nội địa tăng vọt. Cà phê Việt Nam hiện đang được giao dịch ở mức cao hơn 30 USD so với cà phê Brazil, khiến việc mua hàng ở Nam Mỹ càng trở nên hấp dẫn hơn.
Một công nhân thu hoạch quả cà phê tại một trang trại ở Buôn Ma Thuột, Việt Nam. Nhiếp ảnh gia: Maika Elan/Bloomberg
Trong khi Việt Nam là nhà cung cấp cà phê Robusta lớn nhất thế giới, thời tiết khắc nghiệt và nhiều năm lợi nhuận thấp trước đợt tăng giá năm ngoái đã khiến một số nông dân chuyển sang trồng cây trồng khác. Công ty quản lý rủi ro Hedgepoint Global Markets ước tính thị phần của quốc gia này trên thị trường toàn cầu đã giảm dần trong thập kỷ qua - hiện ở mức nhỏ nhất kể từ năm 2008.
Nguồn cung cà phê của cả Việt Nam và Indonesia dự kiến sẽ phục hồi phần nào do giá hấp dẫn sẽ mang lại thu nhập cao hơn cho nông dân, thúc đẩy họ đầu tư mở rộng và cải thiện cây trồng.
Tuy nhiên, những thách thức dài hạn sẽ vẫn tồn tại, Carlos Costa, người đứng đầu bộ phận kinh doanh của Hedgepoint cho biết. Ông nói: “Sản lượng cà phê nhỏ lẻ của gia đình khiến việc đạt được lợi nhuận theo quy mô trở nên khó khăn hơn”.
Khánh Vy (Theo Bloomberg)
