Theo văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố, Bộ GD&ĐT cho biết nhiều địa phương thời gian qua đã chủ động tinh gọn hệ thống đơn vị sự nghiệp giáo dục và đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trường có quy mô nhỏ lẻ, phân tán, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh việc tổ chức lại mạng lưới trường học nhằm thực hiện các chủ trương của Trung ương về đổi mới tổ chức bộ máy, đồng thời chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng dạy học.
Theo kế hoạch, các địa phương phải giảm tối thiểu 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập, đồng thời cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng giáo viên trực tiếp giảng dạy, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và cơ sở vật chất.
Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT yêu cầu việc sắp xếp không được thực hiện một cách cơ học chỉ để giảm đầu mối, mà phải dựa trên cơ sở khoa học giáo dục, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, quy mô dân số, đặc điểm vùng miền và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT xác định người học là trung tâm của quá trình sắp xếp. Các địa phương phải bảo đảm học sinh được học tập thuận lợi, không phát sinh khó khăn về khoảng cách đi lại hay chi phí; tuyệt đối không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà bỏ học hoặc không thể đến trường.
Bộ GD&ĐT quy định: 'Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải có tối thiểu một trường mầm non và một trường phổ thông'
Để bảo đảm tính chuyên môn, Bộ GD&ĐT yêu cầu không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sáp nhập các cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông. Việc hợp nhất chỉ ưu tiên giữa các trường cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau.
Theo lộ trình, từ 1/7, các địa phương sẽ bắt đầu thí điểm mô hình trường quy mô lớn có nhiều phân hiệu, điểm trường với đầu mối quản lý thống nhất.
Đến 30/8, các địa phương phải hoàn thành giai đoạn thí điểm, xây dựng mạng lưới trường học phù hợp với địa bàn và quy mô dân số, đồng thời hoàn thiện mô hình tổ chức để vận hành từ năm học 2026-2027.
Trước 30/4/2027, việc sắp xếp, tinh gọn đầu mối quản lý phải hoàn thành, bảo đảm hoạt động quản trị, tài chính, tài sản công và việc dạy học tại các điểm trường diễn ra ổn định.
Theo định hướng của Bộ GD&ĐT, giai đoạn đầu sẽ thí điểm hai mô hình gồm trường một cấp học quy mô lớn có nhiều phân hiệu, điểm trường và trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn. Cả hai mô hình đều hướng tới tăng cường quản trị hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm thủ tục hành chính, sử dụng hiệu quả nguồn lực nhưng vẫn bảo đảm chất lượng giáo dục và quyền học tập của học sinh.
