Sáng 3/11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, thảo luận về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi).
Sẽ tiếp thu ý kiến về thẩm quyền
Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, từ phiên thảo luận tại tổ đến phiên thảo luận tại hội trường hôm nay, đa số đại biểu Quốc hội đều thống nhất cao về sự cần thiết ban hành luật sửa đổi, bổ sung, thay thế toàn diện Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008, đồng thời cơ bản tán thành các nội dung chính của dự thảo luật.
Bên cạnh đó, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến xác đáng, trách nhiệm. Cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện dự án luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua, sớm đưa vào thực tiễn.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản được ban hành năm 2008, trước khi Hiến pháp năm 2013 ra đời. Đến nay, nhiều điều kiện đã thay đổi, từ các loại hình tài sản, trong đó có tài sản hạ tầng số, đến quy định tại Hiến pháp về việc trưng mua, trưng dụng tài sản trong trường hợp thật cần thiết và phải bồi thường theo nguyên tắc thị trường.
Đặc biệt, việc tổ chức lại hệ thống chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp cũng đặt ra yêu cầu phải sửa đổi luật để phù hợp với điều kiện mới.
Các ý kiến của đại biểu rất xác đáng và là cơ sở quan trọng để cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu. Mục tiêu xây dựng luật là quy định rõ điều kiện, trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản; thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện và đặc biệt là mức bồi thường thiệt hại đối với tổ chức, cá nhân có tài sản bị trưng mua, trưng dụng.
Đây là những nguyên tắc nhằm quán triệt đầy đủ quy định tại khoản 3 Điều 32 Hiến pháp.
Về các ý kiến đóng góp của đại biểu, cơ quan soạn thảo đã lắng nghe các ý kiến của đại biểu góp ý về thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã trong bối cảnh xảy ra thiên tai, dịch bệnh, cũng như điều kiện xác định cấp tỉnh, cấp Trung ương chưa trực tiếp tiếp cận địa bàn. Đây là những ý kiến hợp lý và cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu tiếp thu.
Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cũng sẽ tiếp thu ý kiến của các đại biểu khác. “Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, nghiêm túc tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và sớm được triển khai” – Bộ trưởng nhấn mạnh.
Hỗ trợ kinh phí trưng mua cho cấp xã
Trước đó, nhiều đại biểu đã góp ý về thẩm quyền của UBND cấp xã, về việc đảm bảo quyền lợi cho người có tài sản bị trưng mua, trưng dụng, nguyên tắc, điều kiện trưng mua trưng dụng tài sản, xác định giá và đảm bảo thanh toán…
Trong đó, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) đồng tình với quy định miễn giảm trách nhiệm nhằm mục tiêu bảo vệ người thực thi công vụ chủ động quyết định trong tình huống cấp bách.
Theo đại biểu, báo cáo tiếp thu đã giải thích đầy đủ các nội dung có liên quan. Tuy nhiên, theo đại biểu vẫn cần làm rõ phạm vi áp dụng đối với việc “được xem xét miễn, giảm trách nhiệm” để tránh cách hiểu là miễn trừ trách nhiệm chung.
Đại biểu Dương Khắc Mai cho rằng cần phân định rõ sai sót khách quan trong tình huống khẩn cấp với hành vi cố ý vi phạm, vụ lợi hoặc thiếu trách nhiệm nghiêm trọng; xác định trách nhiệm giải trình, lưu giữ hồ sơ và hậu kiểm.
“Việc xem xét miễn, giảm phải theo pháp luật tương ứng, không làm mất quyền yêu cầu thanh toán, hoàn trả và bồi thường của người có tài sản. Bảo vệ cán bộ thực thi đúng pháp luật phải đi đôi với bảo vệ người dân, doanh nghiệp” – đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) thống nhất với quy định rút ngắn thời gian thanh toán trưng mua tài sản xuống còn 20 ngày và quy định trách nhiệm bồi thường khi chậm thanh toán nhằm bảo vệ quyền lợi của người có tài sản bị mua.
Tuy nhiên, đại biểu còn băn khoăn về tính khả thi nhất là đối với cấp xã. Thực tế khi xảy ra thiên tai lớn, ngân sách cấp xã, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi có thể không đủ kinh phí để vừa ứng phó thiên tai, vừa trưng mua tài sản. Nếu phải chờ ngân sách cấp trên hỗ trợ thì khó đảm bảo theo thời gian quy định trên.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ cấp kinh phí kịp thời từ ngân sách cấp trên để ngân sách cấp xã không đủ khả năng chi trả.
Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của từng cấp trong việc đảm bảo kinh phí, tránh để chính quyền cấp xã phải chịu trách nhiệm chậm thanh toán do chưa được cấp đủ kinh phí của cấp trên.
