Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) diễn ra chiều 27/10, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định việc hiến tạng được vận động trên tinh thần tự nguyện, không ép buộc.
Dự thảo luật hướng tới hai mục tiêu cốt lõi: Mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh và siết chặt các điều kiện, đối tượng, quy định cấm.
Không có chuyện ép buộc hay làm luật để trục lợi
Giải đáp trực tiếp những lo ngại của dư luận về việc trẻ em có thể bị ép buộc hiến tạng, Bộ trưởng Đào Hồng Lan phân tích: “Hiện nay, cuộc vận động hiến tạng đối với người lớn cũng chỉ là vận động, không phải là sự ép buộc. Đây là một nghĩa cử nhân văn, chia sẻ trong cộng đồng. Người lớn không bị ép buộc, thì tại sao lại đặt ra vấn đề ép buộc đối với trẻ em ở đây? Cách tiếp cận như vậy là không đúng, tuyệt đối không ép buộc ai cả”.
Người đứng đầu ngành y tế cũng chia sẻ mong mỏi của những gia đình không may mất con, muốn nhìn thấy hình bóng đứa con thân yêu tiếp tục sống trong một hình hài khác; trong khi ở chiều ngược lại, vẫn còn rất nhiều trẻ em bệnh nặng đang mòn mỏi chờ cơ hội được ghép tạng. Do đó, vấn đề này cần được nhìn nhận trên tinh thần nhân văn và trách nhiệm với người bệnh.
Đặc biệt, người đứng đầu ngành y tế thẳng thắn bác bỏ những thông tin thất thiệt cho rằng cơ quan soạn thảo xây dựng dự luật nhằm mục đích trục lợi. Bà đề nghị báo chí truyền tải đúng tinh thần và mục tiêu của chính sách, tránh gây hoang mang dư luận hoặc biến những chủ trương bảo vệ sức khỏe nhân dân thành tâm điểm bị bài xích, chia rẽ.
Triết lý "Mở" để cứu người, "Chặt" về pháp lý
Khái quát tinh thần của dự thảo luật, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh hai nguyên tắc cốt lõi phải được đặt song song là “mở” và “chặt”.
Trong đó, “mở” là mở rộng tối đa cơ hội cứu sống bệnh nhân, đặc biệt là các bệnh nhi đang chờ ghép tạng. Ngược lại, “chặt” là quy định khắt khe về điều kiện, tiêu chuẩn và các hành vi bị nghiêm cấm nhằm đảm bảo khuôn khổ pháp lý minh bạch, ngăn chặn mọi biểu hiện thương mại hóa.
Dù bảo vệ mục tiêu mở rộng cơ hội cứu chữa người bệnh, Bộ trưởng cũng cầu thị thừa nhận dự thảo có thể vẫn còn những điểm chưa chặt chẽ về mặt kỹ thuật lập pháp. Ý kiến đa chiều của người dân thời gian qua là một kênh phản biện quan trọng.
"Việc rà soát, chỉnh lý để bảo đảm quy định rõ ràng, phù hợp là trách nhiệm của cơ quan soạn thảo. Những điểm chưa rõ hoặc chưa chặt chẽ sẽ được làm sáng tỏ, điều chỉnh trước khi trình Quốc hội xem xét", Bộ trưởng khẳng định.
"Thờ ơ trước sức khỏe nhân dân mới là vô đạo đức"
Việc sửa đổi luật xuất phát từ đòi hỏi cấp bách nhằm khắc phục các bất cập sau 20 năm thi hành, trong bối cảnh công nghệ y tế đã có những bước tiến vượt bậc.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, đối với người bị suy tạng mạn tính giai đoạn cuối, con đường sống duy nhất là được thay tạng. Từ thực tế khốc liệt đó, những người làm chính sách không thể đứng ngoài nỗi đau của người bệnh. Bà nhắc đến trường hợp cháu Quế mắc bệnh tim bẩm sinh với hoàn cảnh vô cùng khó khăn để lột tả những trăn trở của cơ quan soạn thảo.
"Nếu chúng ta là những người xây dựng pháp luật mà lại thờ ơ, bàng quan trước sinh mệnh người bệnh, chúng ta mới là những người có lỗi. Thờ ơ trước sức khỏe nhân dân, đấy mới là vô đạo đức", Bộ trưởng xúc động nói.
Khép lại buổi họp báo, Bộ trưởng nhấn mạnh không thể bỏ qua cơ hội cứu sống người bệnh chỉ vì những lý do không thỏa đáng. Việc xây dựng luật phải hướng đến lợi ích thiết thực nhất, tạo thêm cơ hội sống cho bệnh nhân, đồng thời xây dựng hành lang pháp lý vững chắc để y bác sĩ yên tâm cống hiến.
