Tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đã được đưa ra thảo luận, cho ý kiến. WHO đánh giá cao định hướng tăng cường quản lý nguy cơ và kiểm soát an toàn thực phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng trong dự thảo luật.
Theo bà Angela Pratt, một trong những vấn đề cần được chú trọng là xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước trong từng nội dung, giai đoạn của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy, khi trách nhiệm quản lý bị phân tán, không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm thực hiện từng công việc, hiệu quả phòng ngừa và ứng phó với nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể bị suy giảm.
Vì vậy, WHO khuyến nghị Việt Nam củng cố hệ thống quản lý thống nhất, tăng cường cách tiếp cận dựa trên đánh giá nguy cơ, đồng thời nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó nhanh với các sự cố an toàn thực phẩm.
Đáng chú ý, bên cạnh việc kiểm soát thực phẩm không an toàn, đại diện WHO cho rằng các nhà lập pháp cần quan tâm nhiều hơn đến nguy cơ từ thực phẩm không lành mạnh.
“Có thể xem xét các quy định về nhãn cảnh báo rõ ràng đối với thực phẩm chứa hàm lượng cao muối, đường và chất béo; hạn chế tiếp thị mạnh mẽ các sản phẩm không lành mạnh, đặc biệt là những hoạt động hướng đến trẻ em; đồng thời tăng cường các quy định hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ”, bà Angela Pratt nhấn mạnh.
Theo đại diện WHO, nguy cơ đối với sức khỏe từ thực phẩm không chỉ xuất phát từ vi sinh vật gây bệnh, tình trạng ô nhiễm hay hóa chất trong quá trình sản xuất, chế biến, mà còn đến từ môi trường thực phẩm không lành mạnh. Việc tiêu thụ ngày càng nhiều thực phẩm chứa hàm lượng cao đường, muối, chất béo và các sản phẩm chế biến sẵn không có lợi cho sức khỏe đặt ra những thách thức mới đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bà Angela Pratt cho rằng việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm lần này là cơ hội quan trọng để Việt Nam xây dựng hệ thống quản lý hiệu quả hơn, đồng thời mở rộng cách tiếp cận nhằm giải quyết cả nguy cơ từ thực phẩm không lành mạnh.
Một trong những ưu tiên cần được tăng cường là phòng ngừa và phát hiện sớm. Theo đại diện WHO, nếu các nguy cơ được nhận diện và xử lý kịp thời, cơ quan chức năng có thể hạn chế phạm vi ảnh hưởng của sự cố, ngăn chặn tình trạng từ một số ít người mắc bệnh lan rộng thành vụ việc ảnh hưởng đến hàng trăm người.
“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” cũng là nguyên tắc cần được đặt lên hàng đầu trong quản lý an toàn thực phẩm. Một sự cố không được phát hiện sớm hoặc không được xử lý hiệu quả có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng hơn, gây hậu quả lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo WHO, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là cần thiết và kịp thời, tạo cơ hội để Việt Nam tăng cường năng lực quản lý, nâng cao hiệu quả kiểm soát nguy cơ trong toàn bộ chuỗi cung ứng và chủ động ứng phó với những thách thức mới từ môi trường thực phẩm.
Đại diện WHO nhấn mạnh, an toàn thực phẩm là một trong những lĩnh vực quan trọng để phòng ngừa nguy cơ sức khỏe và thúc đẩy sức khỏe cộng đồng. Do đó, hệ thống quản lý hiện đại cần giải quyết đồng thời cả các nguy cơ truyền thống như ô nhiễm, ngộ độc thực phẩm và những rủi ro dài hạn từ việc tiêu thụ thực phẩm không lành mạnh.
