Thông tin này được công bố bởi nhóm chuyên gia cố vấn tại Paris và được hỗ trợ bởi Quỹ Bill & Melinda Gates giả định lãi suất tăng 400 điểm cơ bản so với các mức trong năm 2019 và đồng nội tệ giảm 10% so với đồng đô la. Nghiên cứu đã đánh giá các điều kiện ở 113 quốc gia, trừ Trung Quốc và Nga cũng như một số quốc gia không có dữ liệu.
“Nguồn tài trợ hiện tại khiến vay nợ khó duy trì, với mức cao nhất dự kiến vào năm 2024-2025. Nếu những điều kiện như vậy được duy trì, một cuộc khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng sẽ nhanh chóng biến thành một cuộc khủng hoảng khả năng thanh toán trên diện rộng”, theo các tác giả của một nghiên cứu có tiêu đề Cuộc khủng hoảng nợ sắp tới.
Các quốc gia đang phát triển, với nguồn doanh thu yếu hơn, đã phải gánh chịu gánh nặng của lãi suất tăng cao và vay nợ gia tăng. (Nguồn: Bloomberg)
Các quốc gia đang phát triển, với nguồn doanh thu yếu hơn, đã phải gánh chịu gánh nặng của lãi suất tăng cao và vay nợ gia tăng, hậu quả của những cú sốc bao gồm đại dịch Covid-19 và cuộc xung đột Ukraine của Nga, đã đẩy giá lương thực và năng lượng thế giới lên cao. Một tỷ lệ lớn nợ của các quốc gia nghèo hơn hiện là nợ của những người cho vay thương mại, vốn có thời hạn ngắn hơn, và thị trường vốn phần lớn đã đóng cửa đối với nhiều Chính phủ.
Charles Albinet và Martin Kessler, tác giả của nghiên cứu cho nhóm chuyên gia cố vấn được thành lập đầu năm nay, cho biết tổng nợ của các quốc gia đó dự kiến sẽ tăng lên 4,3 nghìn tỷ USD vào năm 2026 từ con số 2,9 nghìn tỷ USD năm ngoái và 2 nghìn tỷ USD năm 2016.
Theo kịch bản, 35 quốc gia sẽ vượt quá “ngưỡng rủi ro nợ”, so với 22 quốc gia hiện tại và con số các quốc gia ở châu Phi cận Sahara sẽ tăng từ 10 lên 18 quốc gia.
Nhóm các nước thu nhập trung bình thấp, bao gồm các quốc gia từ Ghana đến El Salvador, sẽ chứng kiến tỷ lệ nợ trung bình trên doanh thu tăng từ 10% lên 15% vào năm 2020, một con số mà đối với một số quốc gia sẽ vượt quá sức chịu đựng của họ.
Theo Bloomberg, một số quốc gia có thể gặp phải cái gọi là bức tường nợ khi đến hạn thanh toán. Các nước Châu Phi cận Sahara, ngoại trừ Nam Phi, sẽ chứng kiến sự gia tăng các khoản hoàn trả trái phiếu châu Âu lên từ 9 tỷ USD đến 10 tỷ USD vào năm 2024 và 2025 so với 2,5 tỷ USD vào năm 2019. Các quốc gia Mỹ Latinh sẽ phải thanh toán 17,5 tỷ USD tiền hoàn trả trái phiếu vào năm 2025, tăng từ 9 tỷ USD vào năm 2023.
Các chuyên gia cảnh báo: “Nếu các điều kiện hiện tại tiếp tục diễn ra, một cuộc khủng hoảng nợ chung có thể xảy ra, đặc biệt là ở khu vực châu Phi cận Sahara và các quốc gia có thu nhập trung bình thấp trên diện rộng hơn”.
“Các chiến lược sẽ cần phải được đưa ra để tránh khủng hoảng nợ”, các chuyên gia nhận định.
“Đối với nhiều quốc gia, mối nguy hiểm thực sự đến từ việc gia tăng nghĩa vụ trả nợ. Do đó, việc giảm chi phí nợ và khả năng phục hồi trước các cú sốc là rất cần thiết. Một số hình thức trì hoãn và đảo nợ sẽ cho phép các quốc gia có không gian để “thở” trong cú sốc này. Phát triển khả năng sắp xếp lại các khoản thanh toán nợ sẽ rất quan trọng”, các chuyên gia nói thêm.
Họ cho biết số tiền trợ giúp từ các tổ chức tài chính phát triển chính thức toàn cầu sẽ cần được “tăng quy mô”.
Hồng Vân (Theo Bloomberg)
