Các nước Baltic (gồm Estonia, Latvia và Litva) sẽ cùng rút khỏi hợp đồng mua điện với Nga vào mùa hè năm 2024, nửa năm trước khi đồng bộ hóa với hệ thống của EU.
Đây là nội dung trong Tuyên bố chung của Thủ tướng ba quốc gia vùng Baltic đã thỏa thuận đồng ý tăng tốc độ ngắt kết nối quốc gia của họ khỏi lưới điện của Nga trong gần một năm và kết nối với mạng lưới năng lượng lục địa châu Âu vào tháng 2/2025.
Thủ tướng Estonia Kaja Kallas cho biết: “Điều quan trọng là các nước Baltic phải hợp tác với nhau để tăng tốc nỗ lực đồng bộ hóa, nhằm tránh rủi ro không đáng có”.
Ảnh minh họa: Getty.
“Các Thủ tướng và tôi đã đồng ý hủy đồng bộ hóa khỏi lưới điện (mạch BRELL) của Nga ngay khi có thể về mặt kỹ thuật”, bà nói thêm.
Trước đó, vào năm 2019, cả ba quốc gia này đã đồng ý sẽ tách khỏi mạng lưới điện của Nga và gia nhập hệ thống của EU vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, cuộc xung đột Nga - Ukraine đã buộc các nước này đẩy nhanh tiến độ.
Hoan nghênh thỏa thuận của các nước Baltic, người đứng đầu Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng điều này sẽ củng cố thêm sức mạnh và khả năng phục hồi của lưới điện EU cũng như sự độc lập về năng lượng của EU nói chung.
Đồng quan điểm này, Ủy viên Năng lượng Kadri Simson cho rằng, thỏa thuận là biểu tượng của sự đoàn kết hành động của châu Âu. Dự án sẽ không chỉ mang lại an ninh năng lượng trong khu vực và hoàn thành quá trình hội nhập EU của ba quốc gia vùng Baltic, mà còn hỗ trợ việc thực hiện Thỏa thuận xanh bằng cách đảm bảo an toàn, giá cả phải chăng và năng lượng bền vững cho khu vực Đông Biển Baltic và Liên minh nói chung.
Ba nước Baltic hiện được kết nối với các đối tác châu Âu thông qua đường dây điện với Ba Lan, Thụy Điển và Phần Lan. Trong khi đó, Litva đã độc lập khỏi mạng lưới của Nga sau khi ngừng nhập khẩu bất kỳ sản phẩm năng lượng nào của Nga, bao gồm cả điện vào cuối tháng 5/2022.
Các quốc gia vùng Baltic đã nhiều lần tuyên bố rằng sự phụ thuộc vào mạng BRELL do Moscow kiểm soát sẽ tạo ra mối đe dọa tiềm ẩn nếu Nga 'vũ khí hóa' nguồn cung cấp điện của mình và ngắt kết nối chúng khỏi mạng lưới điện trước khi rút lui theo kế hoạch.
Reuters đã báo cáo vào tháng 6 năm ngoái rằng các nhà khai thác lưới điện châu Âu đã bày tỏ sự sẵn sàng đưa các quốc gia Baltic vào ENTSO-E trong thời gian ngắn trong trường hợp Moscow cắt đứt chúng.
Khánh Vy (Theo RT)
