Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 158/TB-VPCP ngày 29/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đề nghị các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát khí thải, tránh ảnh hưởng đến huy động nguồn điện trong mùa khô.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện thực hiện rà soát toàn diện hiện trạng thiết bị, hiệu quả vận hành của các công trình xử lý chất thải.
Trong đó, lưu ý chủ động rà soát hệ thống xử lý khí thải nhằm phòng ngừa, giảm thiểu sự cố môi trường có thể dẫn tới nguy cơ xả khí thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; bảo đảm vận hành ổn định, hiệu quả hệ thống thu gom, xử lý khí thải và hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục; ưu tiên rà soát, sửa chữa, thay thế, bổ sung vật tư tiêu hao, định kỳ bảo trì, bảo dưỡng thiết bị để bảo đảm điều kiện vận hành ổn định, đặc biệt là trong các tháng cao điểm mùa khô.
Trên cơ sở rà soát, kiểm tra tổng thể tình trạng hệ thống xử lý khí thải, kịp thời khắc phục tình trạng xuống cấp (nếu có), các hư hỏng khác và có kế hoạch định kỳ bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế vật tư, hóa chất, thiết bị đối với hệ thống xử lý khí thải theo hướng chủ động, ưu tiên thực hiện trước mùa khô hoặc bố trí trong các thời điểm phụ tải thấp; tổ chức thực hiện các giải pháp kỹ thuật và quản lý vận hành theo phương châm “phòng ngừa từ sớm, từ xa”; ưu tiên thực hiện các giải pháp có thể triển khai ngay, không làm gián đoạn vận hành các tổ máy phát điện.
Trường hợp phải thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa, cải tạo thiết bị có khả năng ảnh hưởng đến công tác huy động công suất phát điện thì cần lập kế hoạch cụ thể, phối hợp với đơn vị điều độ hệ thống điện để bố trí thời gian thực hiện phù hợp với kế hoạch huy động điện trong mùa khô theo chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện được yêu cầu tăng cường kiểm soát chặt chẽ chất lượng nhiên liệu đầu vào, đặc biệt là các chỉ tiêu kỹ thuật về hàm lượng lưu huỳnh, tro, độ ẩm trong than. Trên cơ sở đó, dự báo nồng độ phát thải đối với các thông số ô nhiễm cơ bản trong khí thải (SO2, NOx và bụi tổng) để điều chỉnh tỷ lệ phối trộn nhiên liệu phù hợp; không tiếp nhận than không bảo đảm chất lượng theo thiết kế công nghệ của tổ máy;
Duy trì và tăng cường bề mặt trao đổi nhiệt (thông qua cơ chế nghiền than, chế độ cấp gió, xử lý xỉ lò), bảo đảm hiệu suất cháy ổn định, hạn chế dao động tải nhằm vận hành tổ máy ở chế độ tối ưu đồng thời hạn chế tối đa việc thay đổi đột biến về nồng độ của các thông số ô nhiễm trong khí thải.
Để tăng cường khả năng vận hành hiệu quả của hệ thống xử lý khí thải và giảm thiểu nguy cơ phát thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến nghị thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ đối với các thông số ô nhiễm trong khí thải (như CO, NOx, SO₂, bụi tổng) ở mức phù hợp, nhằm chủ động điều chỉnh tỷ lệ thành phần nhiên liệu và chế độ vận hành của tổ máy; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá tình trạng và hiệu suất hoạt động của các thiết bị trong hệ thống xử lý khí thải.
Cụ thể, cần kiểm soát tình trạng hoạt động của các bản cực, bộ chỉnh lưu đối với hệ thống lọc bụi tĩnh điện (ESP), hoặc các túi lọc và hệ thống rũ bụi đối với lọc bụi túi vải; kiểm soát pH, lưu lượng tuần hoàn của dung dịch hấp thụ, tỷ lệ cấp đá vôi, tình trạng đóng cặn trên đường ống và trong tháp hấp thụ đối với hệ thống khử SO₂; sử dụng đầu đốt low-NOx, điều chỉnh hệ số cấp khí, sử dụng hóa chất khử (urê hoặc amoniac) với liều lượng phù hợp đối với hệ thống khử NOx (không xúc tác hoặc có xúc tác, SNCR/SCR).
Ngoài ra, đối với các hạng mục cải tạo, nâng cấp có yêu cầu chi phí đầu tư lớn (các thiết bị ESP, khử SO2, SCR trong hệ thống xử lý khí thải) cần phải xây dựng kế hoạch thực hiện theo lộ trình cụ thể, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến việc huy động các tổ máy phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô và các năm tiếp theo.
Về lâu dài, Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải mới. Theo Thông tư số 45/2024/TT-BTNMT, từ ngày 1/7/2025 đến hết năm 2031, các nhà máy hiện hữu tiếp tục áp dụng quy chuẩn cũ. Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2032, các cơ sở phải đáp ứng quy chuẩn mới QCVN 19:2024/BTNMT.
Do đó, các chủ đầu tư được yêu cầu sớm xây dựng kế hoạch chuyển đổi công nghệ sản xuất, nâng cấp hệ thống xử lý chất thải và áp dụng các biện pháp quản lý môi trường tiên tiến để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn tới.
