Năm 2025 là một năm đặc biệt khó khăn và đầy thử thách. Thiên tai diễn biến bất thường, hai cơn bão số 10 và số 11 liên tiếp đổ bộ, gây thiệt hại trên 4.200 tỷ đồng cho kết cấu hạ tầng, sản xuất và đời sống nhân dân. Cùng với đó, dịch tả lợn châu Phi bùng phát, làm mất hơn một nửa tổng đàn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của người dân nông thôn và cân đối ngành chăn nuôi. Những cú sốc này đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác điều hành kinh tế - xã hội của tỉnh.
Trong bối cảnh đó, những kết quả đạt được càng có ý nghĩa. Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn năm 2025 đạt gần 4.500 tỷ đồng, tăng mạnh so với khoảng 1.900 tỷ đồng năm 2023 và khoảng 2.300 tỷ đồng năm 2024. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 7,2%, cho thấy khả năng chống chịu và thích ứng của nền kinh tế địa phương trước những biến động bất lợi.
Riêng đối với Dự án cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng), bao gồm cả giai đoạn 1 và giai đoạn 2, kết quả giải ngân đạt khoảng 6.160/6.166 tỷ đồng, tương đương 99,9% kế hoạch, khẳng định quyết tâm hoàn thành các công trình trọng điểm, có ý nghĩa chiến lược đối với liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển.
Đến hết ngày 31/12/2025, tính theo số vốn do Thủ tướng Chính phủ giao, kết quả giải ngân của toàn tỉnh đạt khoảng 9.000/8.646 tỷ đồng, tương đương 104% kế hoạch. Dự kiến đến hết ngày 31/01/2026, tỷ lệ này tiếp tục nâng lên, đạt khoảng 9.540/8.646 tỷ đồng, tương đương 110% kế hoạch. Đáng chú ý, đầu tháng 6/2025, tỷ lệ giải ngân của tỉnh mới đạt khoảng 30,7%, trong khi kế hoạch vốn được bổ sung và điều chỉnh nhiều đợt trong năm, tạo áp lực rất lớn cho khâu tổ chức thực hiện. Kết quả về đích vì vậy không phải là sự tăng tốc mang tính thời điểm, mà phản ánh một sự thay đổi căn bản trong cách tổ chức và điều hành đầu tư công.
Nét mới rõ nhất của năm 2025 là việc chuyển dần từ cách làm theo kế hoạch sang cách làm theo mục tiêu và sản phẩm; từ báo cáo tiến độ sang báo cáo hiệu quả; từ “có làm” sang “làm đến nơi đến chốn”. Đây không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà là sự thay đổi về tư duy quản trị.
Thực tiễn cho thấy, bộ máy hành chính chỉ vận hành hiệu quả khi quyền hạn gắn liền với trách nhiệm, khi mệnh lệnh điều hành được truyền theo một trục thống nhất. Trước đây, nhiều nhiệm vụ liên ngành được triển khai đúng chức năng, đúng thủ tục, đúng quy trình, nhưng thiếu người chịu trách nhiệm cuối cùng, dẫn tới tình trạng khâu nào cũng đúng, nhưng cộng lại không hình thành được một lời giải hiệu quả cho bài toán chung.
Từ thực tiễn đó, tỉnh đã thiết lập và vận hành thực chất các Ban Chỉ đạo giải ngân, Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng, tăng cường các cuộc giao ban trực tiếp để tháo gỡ khó khăn, thay cho cách làm nặng về họp định kỳ, báo cáo hình thức. Trong giai đoạn cao điểm cuối năm, dù dữ liệu còn thủ công, nhưng được cập nhật theo ngày, đủ để lãnh đạo nắm chắc tình hình, kịp thời điều chỉnh và ra quyết định.
Xuyên suốt quá trình đó là yêu cầu đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Các sở, ngành, địa phương phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ và kết quả; những trường hợp chậm trễ, kém hiệu quả phải được xem xét, xử lý; kết quả thực hiện được đưa vào tiêu chí đánh giá, thi đua, khen thưởng. Chính điều này đã tạo ra sự chuyển động thực chất, giúp kết quả năm 2025 không chỉ là những con số, mà là bước chuyển về chất trong năng lực điều hành.
Cùng với kinh tế và đầu tư, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm và có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần bảo đảm phát triển hài hòa và bền vững. Chất lượng giáo dục từng bước được nâng lên; công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội được triển khai đồng bộ; tỉnh đã hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, cải thiện rõ rệt điều kiện sống của người dân, nhất là tại các khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính và tổ chức sự nghiệp được triển khai quyết liệt, thận trọng, đúng lộ trình, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển trọng tâm. Quốc phòng, an ninh tiếp tục được giữ vững; trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm, tạo môi trường ổn định, an toàn và niềm tin xã hội cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo.
Từ những chuyển động cụ thể đó, yêu cầu tự chủ chiến lược ở cấp địa phương dần hiện rõ, không như một khẩu hiệu, mà như một đòi hỏi tất yếu của thực tiễn phát triển. Đối với các địa phương đi sau, nguồn lực mỏng, dư địa thử sai hạn chế, tự chủ chiến lược chỉ có thể được hình thành nếu tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc nền tảng.
Thứ nhất, phải tập trung và có thứ tự ưu tiên. Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, mọi nỗ lực “làm đồng thời nhiều việc” đều làm loãng năng lực tổ chức và kéo dài sự phụ thuộc vào quỹ đạo cũ. Tự chủ chiến lược chỉ có thể được tích lũy khi địa phương dám lựa chọn một số rất ít nhiệm vụ then chốt và theo đuổi đến cùng.
Thứ hai, lấy năng lực thực thi làm thước đo trung tâm, không chạy theo số lượng đề án hay chương trình. Mỗi chính sách phải được thiết kế gắn với năng lực tổ chức hành động cụ thể: ai chịu trách nhiệm, công cụ gì được sử dụng, cơ chế phối hợp ra sao và kết quả nào được theo dõi đến cùng.
Thứ ba, phát huy hiệu quả các mối liên kết trong hệ thống chung của đất nước, trong vùng, với cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế. Việc mở rộng không gian phát triển chỉ thực sự bền vững khi đi kèm năng lực hấp thụ và điều phối đủ mạnh; nếu không, rất dễ chuyển hóa thành phụ thuộc một chiều, làm suy giảm khả năng chủ động dài hạn.
Cuối cùng, tuân thủ kỷ luật thể chế và ngân sách, coi đổi mới là cải cách trong khuôn khổ, không phải phá vỡ quy tắc. Chỉ khi đổi mới gắn với kỷ luật, sáng tạo mới trở thành động lực bền vững, thay vì rủi ro khó kiểm soát.
Năm 2026 cũng là năm hội tụ những dấu mốc đặc biệt của lịch sử hiện đại Việt Nam: 115 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, 85 năm Người trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng và 65 năm Ngày Bác Hồ về thăm Cao Bằng. Việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm không chỉ nhằm tri ân lịch sử, mà còn là cuộc vận động tinh thần - chính trị có ý nghĩa toàn quốc, khơi dậy khát vọng tự lực, tự cường, biến di sản lịch sử thành năng lực nội sinh cho phát triển bền vững, gắn kết quá khứ anh hùng với hiện tại đổi mới.
Chính vì vậy, tạm biệt năm 2025 - năm của thử thách và chuyển mình, chúng ta cùng chào đón năm 2026 hân hoan, với tinh thần vào nếp và tăng tốc.
Những kết quả đạt được là đáng trân trọng, nhưng mới chỉ là điểm khởi đầu. Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật và tinh thần cầu thị cao hơn nữa. Cao Bằng bước vào năm mới không với tâm thế bằng lòng, mà với quyết tâm tiếp tục đổi mới, tiếp tục học hỏi và tiếp tục hoàn thiện mình, để mỗi bước đi đều vững chắc hơn, mỗi kết quả đều bền vững hơn, đóng góp ngày càng xứng đáng vào sự phát triển chung của đất nước.
