Giá dầu tiêu chuẩn giảm thấp và nỗ lực đảm bảo nguồn cung dầu trước các lệnh trừng phạt chống lại Nga tạo thêm những bất ổn trong dịch vụ vận tải biển và có thể là tình trạng thiếu tàu chở dầu.
Để vượt qua những điều kiện thị trường khó khăn này, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã nhập khẩu khối lượng dầu thô lớn trong tháng 11 bất chấp nhu cầu mờ nhạt ở Trung Quốc do các hạn chế mới của đại dịch Covid-19.
Ảnh minh hoạ: Oilprice.
Ước tính, Châu Á đã nhập khẩu dầu thô kỷ lục 29,1 triệu thùng dầu mỗi ngày (bpd) trong tháng 11. Để so sánh, nhập khẩu của châu Á ở mức 25,6 triệu thùng/ngày trong tháng 10 và 26,6 triệu thùng/ngày trong tháng 9.
Nhập khẩu kỷ lục trong tháng 11 có thể chỉ là tạm thời, nhưng động thái này cho thấy những người mua châu Á đã dự đoán trước tình hình tương lai thị trường dầu mỏ sau lệnh trừng phạt của phương Tây – việc mua hàng hóa của Nga trở nên khó khăn hơn do các vấn đề tiềm ẩn về nguồn cung dầu tàu chở dầu, rắc rối trong vấn đề tìm công ty bảo hiểm và nhà tài chính sẽ hỗ trợ giao dịch.
Những người mua dầu thô lớn nhất ở châu Á, Trung Quốc và Ấn Độ, chưa tham gia cơ chế áp giá trần và đã phát đi thông điệp rằng an ninh năng lượng, khả năng tiếp tục nhập khẩu dầu thô từ tất cả các nhà xuất khẩu là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược chính sách nhập khẩu của các cường quốc châu Á.
Ngay trước lệnh cấm và mức trần giá G7-EU đối với dầu của Nga, một số người mua Trung Quốc và Ấn Độ đã do dự mua hàng hóa của Nga. Tuy nhiên, cả Trung Quốc và Ấn Độ hiện đang yêu cầu được Nga chiết khấu sâu hơn dầu, chiến lược gia dầu mỏ Julian Lee của Bloomberg đã viết trong một phân tích gần đây.
Hiện tại, Trung Quốc và Ấn Độ chiếm khoảng 2/3 lượng dầu thô xuất khẩu của Nga bằng đường biển và những người mua châu Á đang thực hiện quyền đàm phán tối ưu đối với Nga. Nếu Nga muốn tiếp tục bán dầu cho các khách hàng hàng mới của mình, nước này phải đối giảm giá sâu theo yêu cầu của hai bên mua.
Tính đến cuối tuần trước, Urals - loại dầu thô hàng đầu của Nga, được giao dịch ở mức 52 USD/thùng, thấp hơn 33,28 USD so với Dầu thô Brent, so sánh với mức chiết khấu trung bình năm 2021 so với Brent là 2,85 USD/thùng.
Vào tháng 11, Nga là nhà cung cấp dầu hàng đầu cho cả Trung Quốc và Ấn Độ, một lần nữa đánh bại Ả Rập Xê-út để giành vị trí hàng đầu ở Trung Quốc và vượt qua một đối thủ nặng ký khác của OPEC, Iraq, để trở thành nhà cung cấp hàng đầu cho Ấn Độ.
Dữ liệu cho thấy nhập khẩu của Trung Quốc từ Nga đã tăng lên 1,9 triệu thùng/ngày trong tháng 11 từ 1,82 triệu thùng/ngày trong tháng 10 và dẫn trước lượng giao hàng từ Ả Rập Saudi, đứng ở mức 1,72 triệu thùng/ngày trong tháng trước.
Về phần mình, Ấn Độ đã nhập khẩu một khối lượng dầu thô cao kỷ lục của Nga là 1 triệu thùng/ngày trong tháng 11, với việc Nga đánh bại Iraq, nước cung cấp 960.000 thùng/ngày cho Ấn Độ. Nhà nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới đã chứng kiến nhập khẩu dầu thô tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng trong tháng 11 do nhu cầu nội địa mạnh và việc đổ xô mua dầu của Nga trước các lệnh cấm và lệnh trừng phạt của EU-G7.
Tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc được Refinitiv ước tính là 12,16 triệu thùng/ngày trong tháng 11 - mức cao nhất kể từ tháng 3 năm 2021 và cao hơn nhiều so với mức 10,2 triệu thùng/ngày nhập khẩu trong tháng 10.
Nhập khẩu tăng cao của Trung Quốc chắc chắn không chỉ đơn thuần để đáp ứng nhu cầu trong nước mạnh mẽ - chúng liên quan nhiều hơn đến cuộc chạy đua mua dầu thô giá thấp hơn và tái xuất khẩu nhiên liệu khi các nhà máy lọc dầu có hạn ngạch cuối năm.
Trong tương lai, ước tính nhập khẩu dầu kỷ lục của châu Á có thể không lặp lại trong nhiều tháng do vẫn còn nhiều ẩn số về việc thương mại dầu mỏ sẽ bị ảnh hưởng như thế nào bởi các lệnh trừng phạt sắp tới đối với xuất khẩu của Nga.
Khánh Vy (Theo Oilprice)
